Chủ Nhật, 13 tháng 10, 2019

Các tạp chí Truy cập Mở cốt lõi


The Core Open Access Journals
Mặc dù chúng có thể không có cùng số lượng thừa nhận như các đối tác đắt tiền hơn của chúng, các cơ sở dữ liệu truy cập mở sau đây đưa ra sự lựa chọn tương đương về các tạp chí và rất hữu ích cho sinh viên xuyện suốt các ngành.
1. Thư mục các Tạp chí Truy cập Mở – DOAJ (Directory of Open Access Journals): Ban đầu được Đại học Lund ở Thụy Điển thiết lập và duy trì, DOAJ có hơn 8.500 tạp chí truy cập mở, nhiều trong số đó có nguồn gốc từ các nguồn của chính phủ, thương mại, phi lợi nhuận, và vì lợi nhuận. Đi theo Sáng kiến Truy cập Mở Budapest nổi tiếng vào năm 2001 (nó đã thiết lập các tiêu chuẩn cho truy cập tự do không mất tiền tới các tạp chí sử dụng các nền tảng trên trực tuyến), DOAJ đã nhận được vốn cấp ban đầu của nó từ Viện Truy cập Mở; kể từ đó nó đã áp dụng mô hình kinh doanh dựa mạnh vào những đóng góp tài trợ. Trung bình 4 đầu tạo chí được thêm vào cơ sở dữ liệu này mỗi ngày.
Một ưu điểm chính của DOAJ là máy tìm kiếm mở rộng của trang. Tìm kiếm cơ bản cho phép những người sử dụng tách biệt các tạp chí khỏi các bài báo riêng rẽ, trong khi các lựa chọn cao cấp cho phép những người sử dụng phân loại theo tiêu đề, tác giả, từ khóa, tóm tắt, Số Seri Tiêu chuẩn Quốc tế – ISSN (International Standard Serial Number), và nhiều tiêu chí đặc thù khác. DOAJ cũng hấp dẫn vì giao diện sạch sẽ, trang hỏi đáp thường gặp (FAQ) chi tiết, và các tính năng khác được thiết kế để cung cấp kinh nghiệm người sử dụng tích cực.
2. Oxford Open: Đại học Oxford là một trong nhiều cơ sở dạng gạch - vôi vữa hiện đang nỗ lực cung cấp truy cập mở tới các xuất bản phẩm học thuật do các sinh viên hiện hành và cựu sinh viên là tác giả. Trong khi trường cũng đã tuyên bố rwangf chi phí xuất bản đáng kể làm cho tất cả nhưng không thể cung cấp truy cập mở tới tất cả các tạp chí và bài báo, thì cơ sở dữ liệu của Oxford Open gồm và lưu trữ nội dung từ hơn 300 nhà xuất bản.
Đa số các tạp chí đó là truy cập mở đầy đủ, và trang đó cũng cung cấp dải các đầu vào truy cập mở tùy chọn (các bài báo với các chi phí xuất bản được tác giả trả tiền) mà những người sử dụng cũng có thể truy cập không mất tiền. Các tạp chí lấy phí thường sẽ trao sự truy cập tự do không mất tiền tới các tóm tắt tạp chí, cho phép các sinh viên tiến hành các cuộc mua sắm được thông báo. Hệ thống tổng hợp của Oxford Open khá cơ bản, nhưng cũng thân thiện với người sử dụng. Tất cả các tạp chí được liệt kê theo vần abc (bất kể tình trạng truy cập của chúng), và các sinh viên có thể sử dụng 7 bộ lọc (kinh tế học, nhân văn, luật, khoa học đời sống, các khoa học toán học và vật lý học, y tế, và khoa học xã hội) để có được các kết quả đặc thù lĩnh vực hơn.
3. Wiley Open Access (Truy cập Mở của Wiley): Các bài báo xuất hiện trên 30 tạp chí được cơ sở dữ liệu Truy cập Mở của Wiley đặt chỗ đi qua rà soát lại ngang hàng và quy trình biên tập khắt khe, đảm bảo chất lượng và sự dài lâu về nội dung.
Các tạp chí đó tập trung vào sinh học, hóa học, vật lý học, sức khỏe, và y tế. Trong khi nội dung các xuất bản phẩm đó hoàn toàn là tự do không mất tiền đối với các độc giả, các tác giả nào muốn xuất bản tác phẩm của riêng họ trên các tạp chí đó và cung cấp truy cập mở tới công chúng phủ trả một khoản phí danh nghĩa (khoảng 3.000 USD) để trang trải cho các chi phí xuất bản.
Nhà tổng hợp của trang cho phép những người sử dụng tìm kiếm các chủ đề xuyên khắp 30 nhà xuất bản, giới hạn các tìm kiếm của họ tới 1 tạp chí nhất định, hoặc duyệt các kết quả từ các nhà xuất bản khác trong mạng của Wiley. Thư viện Trực tuyến của Wiley (Wiley Online Library) gồm hơn 4 triệu bài báo trên tạp chí và các cuốn sách bao trùm từng chủ đề học thuật có thể hiểu được; trong khi thư viện đó không là truy cập mở hoàn toàn, nhiều tác phẩm được tìm thấy trong cơ sở dữ liệu là đọc không mất tiền.
4. OMICS Group (Nhóm OMICS): Hơn 300 tạp chí khoa học truy cập mở được đặt chỗ trong cơ sở dữ liệu này, với lượng độc giả khoảng 3 triệu người sử dụng. Giống như với Truy cập Mở của Wiley, các đầu vào được OMICS Group làm cho sẵn sàng phải trải qua quy trình rà soát lại ngang hàng khắt khe trước khi xuất bản chúng. Một sự tương tự khác là mô hình cấp vốn, nó dựa vào thanh toán từ các tác giả, những người có mong muốn xuất bản tác phẩm của họ và làm cho nó thành truy cập mở đối với các độc giả. Tuy nhiên, OMICS Group thiết kế giá thành của nó để phù hợp với các tác giả viết khắp toàn cầu; những người đóng góp từ “các quốc gia thu nhập thấp” trả 900-1.800 USD cho mỗi bài báo; các cá nhân từ “các quốc gia thu nhập trung bình” trả 1.300-2.600 USD cho mỗi đệ trình; và các tác giả từ “các quốc gia thu nhập cao” trả 1.800-3.600 USD.
Các khách viếng thăm trang có thể duyệt các tạp chí theo vần abc, hoặc thu hẹp tìm kiếm của họ bằng việc sử dụng 9 bộ lọc theo chủ đề. Trong khi đa số các tạp chí đó tập trung vào các khoa học đời sống và y tế, hàng tá các tạp chí khác tập trung vào các lĩnh vực như thuốc y dược, khoa học môi trường, quản lý, và kỹ thuật. Ngoài ra, tổ chức này tài trợ cho hơn 100 hội nghị quốc tế trên cơ sở thường niên; các hội nghị đó cho phép các sinh viên gặp gỡ các nhà lãnh đạo trong các cộng đồng hàn lâm và khoa học, cũng như các thành viên giảng viên và các sinh viên bạn bè.
5. AGRIS: Trong khi trang này có thể là không hữu dụng cho mọi sinh viên, nó là nguồn vô giá cho những ai làm việc trong các lĩnh vực như quản lý tài nguyên, y tế cộng đồng, kinh tế, nghề rừng, và quản lý cây trồng. AGRIS được quản trị bởi Tổ chức Nông Lương (Food and Agriculture Organization), một nhánh của Liên hiệp quốc, cam kết đấu tranh chống đói nghèo của thế giới. Trang này có hàng triệu bài báo được xuất bản, cũng như bộ sưu tập mở rộng các tư liệu xám (hoặc còn chưa được xuất bản) từ hơn 100 quốc gia khác nhau.
Để đáp lại các bình luận rộng khắp về các năng lực tổng hợp của trang, AGRIS ngày nay cho phép những người sử dụng tiến hành các tìm kiếm được tùy biến cao độ. Các tìm kiếm cơ bản theo từ khóa có thể được lọc theo ngày đệ trình hoặc sự thích hợp, trong khi các lựa chọn cao cấp phân loại các kết quả tìm kiếm theo quốc gia gốc, ngôn ngữ, tác giả, tạp chí, và hơn một tá các tiêu chí khác. Ngoài ra, các tác giả nào đăng ký với trang có thể đệ trình tác phẩm của riêng họ bằng việc sử dụng công cụ AGRIMetaMaker.
While they may not carry the same amount of recognition as their more expensive counterparts, the following open-access databases provide a comparable selection of journals that are highly useful to students across disciplines.
1. Directory of Open Access Journals (DOAJ): Originally established and maintained by Lund University in Sweden, the DOAJ features more than 8,500 open access journals, many of which are sourced from government, commercial, non-profit, and for-profit sources. Following the landmark Budapest Open Access Initiative of 2001 (which established standards for free journal access using online platforms), DOAJ received its initial funding from the Open Access Institute; it has since adopted a business model that relies heavily on donor contributions. An average of four journal entries are added to the database each day.
One major advantage of DOAJ is the site's extensive search engine. A basic search allows users to separate journals from individual articles, while advanced options allow users to sort entries by title, author, keywords, abstract, International Standard Serial Number (ISSN), and other more specific criteria. DOAJ is also touted for its clean interface, detailed FAQ page, and other features designed to provide a positive user experience.
2. Oxford Open: Oxford University is one of the many brick-and-mortar institutions currently making an effort to provide open access to scholarly publications authored by both current students and alumni. While the school has also stated that the significant cost of publishing makes it all but impossible to provide open access to all journals and articles, Oxford Open's database is comprised of archived content from more than 300 publications.
The majority of these journals are fully open access, and the site also provides an array of optional open access entries (articles with publication costs paid by the author) that users may also access free-of-charge. Journals that charge a fee will typically grant free access to journal abstracts, allowing students to make informed purchases. Oxford Open's aggregation system is somewhat basic, but also user-friendly. All journals are listed alphabetically (regardless of their access status), and students may use seven filters (economics, humanities, law, life sciences, mathematical and physical sciences, medicine, and social sciences) to yield more subject-specific results.
3. Wiley Open Access: Articles that appear in the 30 journals hosted by Wiley Open Access database go through a stringent peer review and editorial process, ensuring the quality and longevity of the content.
These journals are concentrated in biology, chemistry, physics, health, and medicine. While the content of these publications is completely free for readers, authors who wish to publish their own work in these journals and provide open access to the public must pay a nominal fee (roughly $3,000) that is used to cover the costs of publication.
The site's aggregator allows users to search for topics across all 30 publications, limit their findings to one specific journal, or browse results from other publications in the Wiley network. Wiley Online Library consists of more than 4 million journal articles and books that cover every conceivable academic topic; while the library is not exclusively open-access, much of the work found in the database is free to read.
4. OMICS Group: More than 300 open-access scientific journals are housed in this database, with a readership of roughly 3 million users. Much like Wiley Open Access, the entries made available by OMICS Group must undergo a rigorous peer-review process prior to their publication. Another similarity is the funding model, which relies on payment from authors who wish to publish their work and make it openly accessible to readers. However, the OMICS group structures its prices to accommodate writers across the globe; contributors from “low income countries” pay $900-$1,800 per article; individuals from “middle income countries” pay $1,300-$2,600 per submission; and authors from “high income countries” pay $1,800-$3,600.
Site visitors can browse journals alphabetically, or narrow their search using nine subject filters. While the majority of these journals focus on life and medical sciences, dozens of others are concentrated in fields like pharmacology, environmental science, management, and engineering. Additionally, the organization sponsors more than 100 international conferences on an annual basis; these gatherings allow students to meet leaders in the scientific and academic communities, as well as faculty members and fellow students.
5. AGRIS: While this site might not be useful for every student, it is an invaluable resource for those majoring in fields like resource management, public health, economics, forestry, and crop management. AGRIS is administered by the Food and Agriculture Organization, a branch of the United Nations committed to fighting world hunger. The site contains millions of published articles, as well as an extensive collection of ‘grey' (or unpublished) literature from more than 100 different countries.
In response to widespread criticism of the site's aggregating capabilities, AGRIS today allows users to perform highly customized searches. Basic keyword searches may be filtered by submission date or relevance, while advanced options sort findings by the country of origin, language, author, journal, and more than a dozen other qualifiers. Additionally, authors who register with the site can submit their own work using the AGRIMetaMaker tool.
Dịch: Lê Trung Nghĩa

Thứ Bảy, 12 tháng 10, 2019

Hướng tới Tuần lễ Truy cập Mở Quốc tế 2019 trong các ngày 21-27/10/2019



Hướng tới Tuần lễ Truy cập Mở Quốc tế 2019 (International Open Access Week) trong các ngày 21-27/10/2019, từ tuần sau, 14/10/2019 sẽ có loạt bài về Truy cập Mở.

Mời các anh, chị và các bạn đón xem.

Blogger: Lê Trung Nghĩa

Thứ Sáu, 11 tháng 10, 2019

Lời chào mừng 2019 AODP Summit của TS. Noburu Koshizuka, Đại học Tokyo, Nhật Bản



Chào mừng
Dữ liệu Mở và tầm quan trọng của nó
Dữ liệu Mở tham chiếu tới dữ liệu mà bất kỳ ai cũng có thể tự do sử dụng và phân phối lại. Ban đầu, đã có ý định mở ra lượng thông tin lớn mà các chính phủ và các chính quyền địa phương nắm giữ như là dữ liệu. Cho tới nay, thông tin về phúc lợi công cộng cao của chính phủ và các đô thị đã và đang được mở ra rộng rãi cho công chúng, nhưng cho tới nay, vì nó từng có ý định để mọi người và các cư dân đọc được trực tiếp, nó đã được làm ở dạng đưa ra sự cân nhắc tối đa cho việc đọc của con người. Vì thế, đã không có khả năng để phát triển các chương trình và dịch vụ sử dụng được ngay các thông tin công cộng.
Đối với dữ liệu mở gốc, cần thiết để sử dụng dữ liệu được viết ngay trong một chương trình, và xuất bản nó ở định dạng dữ liệu sao cho dịch vụ đó có thể tạo ra được. Bước tiếp theo, các Giao diện Lập trình Ứng dụng - API (Application Programming Interfaces) được thiết kế để giúp cho bạn giành được dữ liệu bạn cần một cách có chọn lọc từ lượng dữ liệu khổng lồ và làm cho nó dễ dàng hơn để truy xuất dữ liệu thay đổi liên tục theo thời gian thực.
Ngoài định dạng dữ liệu kỹ thuật, các giấy phép bao gồm các điều khoản sử dụng cũng phải được cấp để sử dụng lại.
Các nỗ lực về Dữ liệu Mở là tích cực khắp trên thế giới. Chính phủ Liên bang Mỹ vận hành data.gov như là trang catalog Dữ liệu Mở, và có lượng dữ liệu công cộng khổng lồ được xuất bản. Ở Nhật Bản, Ban Thư ký Nội các (Cabinet Secretariat) đã và đang làm việc về Dữ liệu Mở, và bây giờ trang catalog của chính phủ Nhật Bản được vận hành theo địa chỉ URL là data.gov.jp. Bộ Nội vụ và Truyền thông cũng xuất bản các số liệu thống kê của chính phủ từ www.e-stat.go.jp.
Ở Nhật Bản, các nỗ lực đang được thúc đẩy liên tục, và chúng tôi đã thiết lập mục tiêu Dữ liệu Mở 2.0. Dữ liệu Mở 2.0 sẽ thúc đẩy việc mở ra không chỉ dữ liệu chính phủ nắm giữ, mà còn cả dữ liệu phúc lợi công cộng do các công ty tư nhân nắm giữ. Không chỉ khu vực nhà nước nắm giữ các dữ liệu có mối quan tâm cao, mà còn cả nhiều công ty và khu vực tư nhân. Nhật Bản, đặc biệt, đang nhắm tới một chính phủ nhỏ gọn hơn, và so với châu Âu, tư nhân hóa các chức năng công cộng đang tiến triển. Ví dụ điển hình là giao thông công cộng như xe lửa và xe buýt. Ở Tokyo, ví dụ thế, ngoại trừ Toei Kotsu, về cơ bản xe lửa và xe buýt là của tư nhân. Hiện hành, Hiệp hội Dữ liệu Mở về Giao thông Công cộng ODPT (Open Data of Public Transportation - odpt.org) nằm chủ yếu ở khu vực Tokyo. Chúng tôi đang thúc đẩy việc mở ra dữ liệu giao thông công cộng có quan tâm cao, bao gồm cả các dữ liệu của các công ty có trách nhiệm về giao thông công cộng. Không có quốc gia nào khác như vậy, và hầu hết giao thông công cộng ở nước ngoài được thành phố và quốc gia vận hành. Vì thế, đây là nguồn để thấy rằng các công ty tư nhân của Nhật Bản có các chức năng công cộng và có nhiều dữ liệu công cộng có mối quan tâm cao.
Thậm chí dữ liệu do các công ty nắm giữ cần phải thúc đẩy tính mở cho những ai có quan tâm công cộng cao. Đặc biệt, các khu vực ưu tiên bao gồm dữ liệu đóng góp để hiện thực hóa tăng trưởng kinh tế của một xã hội manh với 100 triệu dân, và dữ liệu có thể tăng cường cho Olympics và Paralympics Tokyo.
Đối tác Dữ liệu Mở châu Á - AODP (Asian Open Data Partnership)
Về Đối tác Dữ liệu Mở châu Á (AODP), các tổ chức chính phủ, bên ngoài, các tổ chức phi chính phủ (NGO), các công ty tham gia để trao đổi thông tin và trao đổi các công nghệ trong các sáng kiến và các chiến lược Dữ liệu Mở ở từng quốc gia. Hội nghị thượng đỉnh Dữ liệu Mở (Open Data Summit) của AODP đã bắt đầu từ năm 2015, và năm nay là lần thứ 5. Nó đã được tổ chức ở Đài Loan năm 2015, Thái Lan năm 2016, Đài Loan năm 2017, Hàn Quốc năm 2018 và Nhật Bản năm 2019. Hiện hành, 11 quốc gia và vùng lãnh thổ (Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Việt Nam, Cambodia, Myanmar, Philippines, Thái Lan) tham gia trong AODP, và đây là tổ chức lớn nhất về Dữ liệu Mở ở châu Á.
Hội nghị thượng đỉnh Dữ liệu Mở Quốc tế 2019 (2019 International Open Data Summit)
Năm 2019, Hội nghị thượng đỉnh Dữ liệu Mở Quốc tế (được tham chiếu tới như là “Hội nghị thượng đỉnh”) sẽ được Sáng kiến liên khoa về Nghiên cứu Thông tin, Đại học Tokyo và Văn phòng Chiến lược Quốc gia về Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Ban Thư ký Nội các của chính phủ Nhật Bản tổ chức. Nó được tổ chức chung với sự hợp tác với tổ chức Vitalizing Local Economy về Dữ liệu Mở & Dữ liệu Lớn (VLED). Chủ tọa: TS. Ken Sakamura, Giáo sư Danh dự, Đại học Tokyo, và Trưởng khoa hiện hành của INIAD, Đại học Tokyo. Hiện trạng ở từng quốc gia châu Á là khác nhau nhiều từ nước này so với nước khác, và quan điểm được thấy về dữ liệu cũng khác nhau, và Hội nghị thượng đỉnh cũng là quan trọng như một nơi để trao đổi thông tin và làm sâu sắc sự hiểu biết lẫn nhau. Ngoài ra, Hội nghị thượng đỉnh còn mời các VIP khác nhau về Dữ liệu Mở ở châu Á, nên chúng tôi hy vọng rằng nó sẽ mang lại lợi ích như là nơi để đàm phán ngoại giao tư nhân và liên minh kinh doanh với các nước khác.
Năm nay, chúng tôi lên kế hoạch áp dụng “Hiến chương Dữ liệu Mở châu Á” (Asia Open Data Charter) để thu hút thế giới rằng các quốc gia châu Á làm việc cùng nhau để thúc đẩy Dữ liệu Mở. Tôi hy vọng ràng Hội nghị thượng đỉnh này sẽ và cốt lõi của điều này, và rằng các sáng kiến Dữ liệu Mở ở châu Á sẽ tiếp tục phát triển.
TS. Noboru Koshizuka
Trưởng khoa và Giáo sư, khoa Sáng kiến Liên khoa về Nghiên cứu Thông tin, Đại học Tokyo
Thành viên Ban lãnh đạo của VLED


Xem thêm:
- Video toàn bộ các hoạt động của 2019 Asian Open Data Partnership Summit có thể xem tại địa chỉ: https://www.youtube.com/watch?time_continue=14&v=KlV2BguQEmo


Greetings
Open data and its Importance
Open data refers to data that anyone can use and redistribute freely. Originally, it was intended to open up vast amounts of information held by governments and local governments as data. Up to now, the high public interest information of the government and the municipality has been widely opened to the public, but up to now, since it was intended to be read directly by the people and the residents, it has been made a form that gave utmost consideration to the reading of human beings. Therefore, it was not possible to develop programs and services immediately using public information.
In the original open data, it is necessary to use the data to be written in a program immediately, and to publish it in the data format thay the service can create. Taking it a step further, API (Application Programming Interfaces) is designed to help you obtain the data and to make it easier to retrieve real-time data that changes from time to time.
In addition to the technical data format, licenses that contain licenses that include the terms of use must also be licensed for secondary use.
Open data efforts are active worldwide. The Federal Government operates data.gov as an open data catalog site, and has a large amount of public data published. In Japan, the Cabinet Secretariat has been working on open data, and now the Japanese government’s catalog site is operated under the URL of data.gov.jp. The Ministry of Internal Affairs and Communications also publishes government statistics from www.e-sat.go.jp.
In Japan, efforts are advancing further, and we have set a goal of Open Data 2.0. Open Data 2.0 will promote the opening of not only government-held data, but also public-interest data held by private companies. It is not only the public sector that holds high-interest data, but also a lot of companies and private sectors. Japan, in particular, is aiming for a smaller government, and compared to Europe, privatization of public functions is progressing. A typical example is public transportation such as railways and buses. In Tokyo, for example, except for Toei Kotsu, it is basically private railways and private buses. Currently, Association of Open Data of Public Transportation (ODPT, odpt.org) is mainly in the Tokyo area. We are promoting the release of highly public transportation data, including data from private companies responsible for public transportation. There is no other such country, and the most public transportations abroad are operated by the city and the country. Therefore, it is sourced to see that Japanese private companies have public functions and have a lot of public-interest data.
Even data held by private companies needs to promote openess for those who are highly publicly interested. In particular, the priority areas include data that contributes to the realization of a 100 million-strong society in terms of economic growth, and data that can strengthen the Tokyo Olympics and Paralympics.
Asian Open Data Partnership
To the Asia Open Data Partnership (AODP), government, external organizations, NGO, companies participate to exchange information and exchange technologies on open data initiatives and strategies in each country. The Open Data Summit by AODP started in fiscal 2015, and this is the fifth time this year. It was held in Taiwan in 2015, Thailand in 2016, Taiwan in 2017, Korea in 2018, and Japan in 2019. Currently, 11 countries and areas (Japan, Taiwan, Korea, India, Indonesia, Malaysia, Vietnam, Cambodia, Myanmar, Philippines, Thailand) participate to AODP, and this is the largest organization of open data in Asia.
2019 International Open Data Summit
In 2019, the International Open Data Summit (referred to as “the Summit”) will be hosted by Interfaculty Initiative in Information Studies. The University of Tokyo and National Strategy Office of Information and Communications Technology, Cabinet Secretariat, Government of Japan. It will be jointly held in cooperation with Vitalizing Local Economy Organization by Open Data & Big Data (VLED. Chairman: Dr. Ken Sakamura, Honored Professor, The University of Tokyo, and current Dean of INIAD, Tokyo University). The chairman of the Summit will be Noboru Koshizuka (Dean and Professor of Interfaculty Initiative in Information Studies, The University of Tokyo). The situation in each country in Asia varies greatly from country to country, and the attitude sought for data is also different, and the Summit is also important as a place to exchange information and deepen mutual understanding. In addition, the Summit will invite various open data VIPs in Asia, so we hope that it will be beneficial as a place to negotiate private diplomacy and business alliances with other countries.
This year, we plan to adopt “Asia Open Data Charter” to appeal to the world that Asian countries work together to promote opendata. I hope that this Summit will be the core of this, and that open data initiatives in Asia will continue to develop.
Dr. Noboru Koshizuka
Dean and Professor, Interfaculty Initiative in Information Studies,
The University of Tokyo
Board member of Vitalizing Local Economy Organization by Open Data & Big Data (VLED)


Blogger: Lê Trung Nghĩa

Thứ Năm, 10 tháng 10, 2019

XÂY DỰNG VÀ KHAI THÁC TÀI NGUYÊN GIÁO DỤC MỞ (TNGDM) TRONG BỐI CẢNH CỦA GIÁO DỤC MỞ VÀ CHUYỂN ĐỔI SỐ



(Bài viết cho hội thảo: ‘Xây dựng và khai thác tài nguyên giáo dục mở’ do Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam chủ trì, phối hợp với Hội Thư viện Việt Nam, Hội Tin học Việt Nam và 2 đơn vị trực thuộc của nó là Câu lạc bộ Phần mềm Tự do Nguồn Mở Việt Nam và Câu lạc bộ các Khoa - Viện - Trường CNTT-TT Việt Nam, cùng với Khoa Thông tin - Thư viện của trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội đồng tổ chức tại trường Đại học Thăng Long, Hà Nội ngày 04/10/2019. Bài đăng trong kỷ yếu hội thảo các trang 135-141; ISBN: 978-604-9864-69-8)


Tóm tắt: Xây dựng và khai thác tài nguyên giáo dục mở (TNGDM) vừa là các hoạt động rất quan trọng, mang tính nền tảng cơ bản trong cả Giáo dục Mở (GDM) và Chuyển đổi số của quốc gia, cũng vừa là chủ đề của hội thảo khoa học năm 2019 do Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam (AVU&C) chủ trì, phối hợp cùng với Hội Thư viện Việt Nam, Hội Tin học Việt Nam và 2 Câu lạc bộ thành viên của nó là: (1) Câu lạc bộ Phần mềm Tự do Nguồn Mở Việt Nam và (2) Câu lạc bộ Khoa - Viện - Trường CNTT-TT Việt Nam đồng tổ chức. Hội thảo năm nay diễn ra trong bối cảnh có nhiều sự kiện quan trọng trong cũng như ngoài nước có liên quan trực tiếp tới GDM, TNGDM và Chuyển đổi số Quốc gia với vài lĩnh vực mở khác, hứa hẹn một sự chuyển mình sang thế giới Mở trong những năm tới. Để chào mừng hội thảo lần này và hướng tới thế giới MỞ vì lợi ích của quốc gia trong Chuyển đổi số và tiếp cận CMCN4, trong thời gian qua, AVU&C đã tổ chức không chỉ các hoạt động giới thiệu và trình diễn demo, mà còn hàng loạt các khóa thực hành khai thác TNGDM và cho ra mắt trang web giaoducmo.avnuc.vn để quảng bá và triển khai TNGDM cùng với các lĩnh vực mở khác vào thực tế cuộc sống trong những năm tới.
Từ khóa: Giáo dục Mở (GDM), giới thiệu, demo, thực hành khai thác, Tài nguyên Giáo dục Mở (TNGDM), chuyển đổi số quốc gia, UNESCO, khuyến cáo, CMCN4.


Ngày 04/11/2013, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Theo đó, quan điểm chỉ đạo là: ‘Đổi mới hệ thống giáo dục theo hướng mở, linh hoạt, liên thông giữa các bậc học, trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo. Chuẩn hóa, hiện đại hóa giáo dục và đào tạo’ và ‘chủ động, tích cực hội nhập quốc tế để phát triển giáo dục và đào tạo, đồng thời giáo dục và đào tạo phải đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế để phát triển đất nước’.
Hưởng ứng triển khai Nghị quyết 29-NQ/TW, ngày 16/05/2018, Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam (AVU&C) đã tổ chức hội thảo ‘Hệ thống giáo dục mở trong bối cảnh tự chủ giáo dục và hội nhập quốc tế’. Hội thảo này đã thu hút được trí tuệ của rất nhiều học giả trong cả nước có sự quan tâm sâu sắc tới giáo dục nước nhà, đã đưa ra nhiều khía cạnh khác nhau để giải thích cho ‘giáo dục mở’, ‘hệ thống giáo dục mở’ và các vấn đề liên quan, được đúc kết trong 3 tập kỷ yếu với gần 1.500 trang, và một trong những khía cạnh quan trọng như vậy, chính là tài nguyên giáo dục mở.
Cũng trong năm 2018, UNESCO đã đưa ra Khung năng lực CNTT-TT cho các giảng viên phiên bản 3 (ICT CFT v3), một khung với nhiều năng lực phù hợp với những biến đổi nhanh của CNTT-TT và giáo dục hiện nay, một khung với nhiều công nghệ phù hợp cho việc tiếp cận cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN4) như các công nghệ di động, công nghệ mạng, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet của Vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR), và trên hết tất cả, là tài nguyên giáo dục mở (TNGDM) được xếp ở vị trí số 1 trong các công nghệ đó, và nó được tích hợp như một yếu tố không thể thiếu trong giáo dục mọi cấp vào trong cả 3 mức tri thức của ICT CFT v3 gồm: (1) Giành được tri thức; (2) Đào sâu tri thức; và (3) Tạo lập tri thức. UNESCO khuyến cáo các quốc gia tùy biến khung chung này cho phù hợp với điều kiện của từng quốc gia thành viên, để có khả năng hoàn thành một loạt các mục tiêu phát triển bền vững - SDG (Sustainable Development Goal), trong đó có SDG 4 về đảm bảo giáo dục chất lượng toàn diện và công bằng và thúc đẩy cơ hội học tập suốt đời cho tất cả mọi người cho tới năm 2030. Đây cũng là SDG về giáo dục mà Việt Nam đang nỗ lực phấn đấu để đạt được.
Có thể là khó để Việt Nam tiếp cận được CMCN4, một cuộc cách mạng tri thức, nếu giáo dục Việt Nam không có khả năng để giành được tri thức một cách tự do, với chi phí thấp nhất có thể, cho số người lớn nhất và không có giới hạn cho toàn dân Việt Nam nói chung, cho gần 25 triệu người dân Việt Nam nói riêng đang hàng ngày sống và làm việc trong khu vực giáo dục như hiện nay, điều mà TNGDM có khả năng mang tới, để rồi từ các tri thức giành được một cách tự do đó, chúng ta có thể đào sâu tri thức, rồi sau đó chúng ta - các giảng viên, sinh viên và các nhà nghiên cứu cùng với các công ty đổi mới sáng tạo - sáng tạo tri thức mới để đáp ứng được các nhu cầu của CMCN4, chứ không chỉ sử dụng tri thức một cách thụ động như chúng ta thường thấy hiện nay. Điều này càng củng cố và khẳng định vai trò rất quan trọng của TNGDM trong việc có khả năng giúp cho Việt Nam tiếp cận được CMCN4 một cách khôn ngoan nhất.
Hội thảo năm nay là sự tiếp tục những kết qua bước đầu thu được qua hội thảo năm 2018, với nhận thức về khía cạnh TNGDM như một yếu tố nền tảng cơ bản, rất quan trọng của giáo dục mở cần được phát triển, như được GS. TS. Trần Hồng Quân, Chủ tịch của Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam đã nêu trong phát biểu tổng kết hội thảo năm 2018[1]: ‘Cần có chủ trương và chính sách phát triển các nguồn tài nguyên giáo dục và khoa học là điều kiện quan trọng phát triển giáo dục mở. Cần có quy định pháp luật và chính sách liên quan đến sở hữu trí tuệ’.
Hội thảo năm nay được tiến hành trong bối cảnh Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 vừa được Quốc hội thông qua ngày 14/06/2019 với mục tiêu tổng quát được nêu trong Luật là: ‘Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc. Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực;
Để thực hiện được mục tiêu tổng quát đó, Luật đã chỉ rõ trong Điều 4, Khoản 3: ‘Phát triển hệ thống giáo dục mở, xây dựng xã hội học tập nhằm tạo cơ hội để mọi người được tiếp cận giáo dục, được học tập ở mọi trình độ, mọi hình thức, học tập suốt đời’; và trong Điều 6, Khoản 1: ‘Hệ thống giáo dục quốc dân là hệ thống giáo dục mở, liên thông gồm giáo dục chính quy và giáo dục thường xuyên.’
Hệ thống giáo dục mở Việt Nam đang hướng tới trong bối cảnh tự chủ và hội nhập quốc tế, như được nêu trong nghị quyết trung ương số 29 và Luật Giáo dục số 43 được nêu ở trên có nhiều khía cạnh khác nhau[2], như: mở cho mọi đối tượng học; mở về không gian học; mở về phương pháp giảng dạy - đào tạo; mở về quan hệ đào tạo xuyên quốc gia; mở với các công nghệ đào tạo như với sự tham gia của các công nghệ thông tin và truyền thông; mở về các loại hình học tập; mở về thời gian học, và một khía cạnh không thể thiếu, là TNGDM.
Không thể xây dựng và phát triển một hệ thống giáo dục mở mà không xây dựng và phát triển TNGDM!
Hội thảo năm nay ‘Xây dựng và khai thác tài nguyên giáo dục mở’ kỳ vọng sẽ có những gợi ý và ý kiến đóng góp thiết thực cho việc xây dựng các văn bản dưới luật để phát triển hệ thống giáo dục mở, và đưa hệ thống giáo dục quốc dân thành hệ thống giáo dục mở, góp phần xây dựng nền giáo dục mở như mục tiêu của Luật đã đề ra.
Bên cạnh đó, hội thảo năm nay 2019 diễn ra trong bối cảnh chính phủ đang đẩy mạnh và hoàn thiện việc xây dựng Đề án Chuyển đổi số Quốc gia với nhiều yếu tố MỞ như tài nguyên giáo dục mở, truy cập mở, dữ liệu mở, cổng dữ liệu chính phủ mở, hạ tầng mở, phần mềm nguồn mở, định dạng mở, tiêu chuẩn mở, .v.v., những vấn đề mang tính liên ngành mà khó có ngành nào một mình có thể làm được. Điều này gợi ý cho sự kết hợp ngày càng chặt chẽ giữa CNTT-TT với giáo dục, khoa học và văn hóa, giống như những gì UNESCO - Tổ chức của Liên hiệp quốc về giáo dục, khoa học và văn hóa đã trình bày trong ứng dụng và phát triển Khung năng lực CNTT-TT cho các giảng viên phiên bản 3 như được nêu ở trên.
Chính vì lý do này, năm nay, Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam (AVU&C) chủ trì, phối hợp với Hội Thư viện Việt Nam (VLA), Hội Tin học Việt Nam (VAIP) và 2 đơn vị trực thuộc Hội Tin học Việt Nam là Câu lạc bộ Phần mềm Tự do Nguồn Mở Việt Nam (VFOSSA) và Câu lạc bộ các Khoa - Viện - Trường Công nghệ thông tin và Truyền thông Việt Nam (FISU) đồng tổ chức hội thảo ‘Xây dựng và khai thác tài nguyên giáo dục mở’.
Đây là cơ hội để các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, cùng với các đơn vị chuyên ngành thư viện và công nghệ thông tin trong cả nước - các bên tham gia không thể thiếu trong ứng dụng và phát triển giáo dục mở và tài nguyên giáo dục mở, cùng nhau nghiên cứu, trao đổi, chia sẻ nhận thức và kinh nghiệm triển khai thực tế các vấn đề đó trong thời gian qua để từ đó có các hoạt động tốt hơn trong thời gian tới. Hy vọng hội thảo dạng liên ngành mới mẻ này của các đơn vị đồng tổ chức năm nay sẽ còn được duy trì và mở rộng trong những năm tới, góp phần đáp ứng nhu cầu đưa Việt Nam tiếp cận CMCN4 đồng bộ và đồng vận hơn, và thực tế hơn.
Hội thảo năm nay diễn ra còn trong bối cảnh UNESCO đang chuẩn bị thông qua Khuyến cáo chính thức về TNGDM nhân Hội nghị Toàn thể phiên thứ 40 của UNESCO[3] vào tháng sau, tháng 11/2019. Từ cuối tháng 5/2019, bản phác thảo Khuyến cáo đã được đưa ra, kêu gọi và khuyến khích đầu tư toàn cầu vào 5 lĩnh vực hỗ trợ TNGDM: (1) xây dựng năng lực, (2) phát triển chính sách hỗ trợ, (3) đảm bảo truy cập bình đẳng và có sự tham gia tới TNGDM chất lượng, (4) các mô hình bền vững cho TNGDM, và (5) hợp tác quốc tế.
Sau khi Khuyến cáo được thông qua, UNESCO đã có dự kiến mời các quốc gia thành viên thực hiện tiến trình luật hóa để triển khai Khuyến cáo đó vào thực tế cuộc sống ở từng quốc gia thành viên. Hy vọng các khía cạnh của Khuyến cáo này sẽ định hướng tốt cho nhiều nội dung của các hội thảo những năm tới về giáo dục mở nói chung, TNGDM nói riêng ở Việt Nam.
Bằng hành động cụ thể và thiết thực để chào mừng hội thảo ‘Xây dựng và khai thác TNGDM’, cũng như chào mừng sự kiện UNESCO sẽ phê chuẩn Khuyến cáo về TNGDM vào tháng 11 tới, bên cạnh các sự kiện giới thiệu và demo TNGDM, trong thời gian vài tháng qua, Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam chúng tôi đã tổ chức hàng loạt các khóa tập huấn thực hành ‘Khai thác TNGDM’ theo phương thức huấn luyện huấn luyện viên ở các trường đại học, cao đẳng ở các tỉnh thành khác nhau như Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Tiền Giang và Vĩnh Long cho các cán bộ thư viện, các cán bộ công nghệ thông tin, các giảng viên, các nhà nghiên cứu và một số cán bộ quản lý cấp khoa - phòng - bộ môn - trung tâm với số lượng hơn 320 người tham dự, gấp hơn ba lần so với từ năm 2018 trở về trước (xem bảng ở phần phụ lục).
Hiệp hội chúng tôi cũng có ý định sẽ tiếp tục tiến hành hàng loạt các khóa tập huấn thực hành đó ngay sau khi kết thúc hội thảo này, và kỳ vọng sẽ hợp tác với các đơn vị đồng tổ chức hội thảo để triển khai các hoạt động như vậy ở phạm vi càng rộng càng tốt ở khắp các cơ sở giáo dục mọi cấp ở Việt Nam, với mong muốn chuyển ‘Từ cam kết thành hành động’[4] cụ thể, hệt như khẩu hiệu được Hội nghị Toàn cầu lần thứ 2 về TNGDM tại Slovenia năm 2017 đã đưa ra cho thế giới.
Ngay trước thềm của hội thảo này, Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam đã cho ra mắt website Giáo dục Mở - Tài nguyên Giáo dục Mở - Ứng dụng và Phát triển ở địa chỉ http://giaoducmo.avnuc.vn/ để quảng bá và triển khai việc ứng dụng và phát triển GDM, TNGDM và các lĩnh vực mở khác trong thời gian tới.
Hội thảo năm nay kéo dài 1 ngày. Buổi sáng chủ yếu là phần dành cho các tham luận chính của các đơn vị đồng tổ chức hội thảo; sau phần đó là phần hỏi - đáp và tranh luận của những người tham dự với các diễn giả. Buổi chiều là các phiên đậm chất kỹ thuật hơn, với 3 phiên gồm: (1) Giải pháp hạ tầng và an toàn/an ninh hệ thống cho TNGDM; (2) Tài nguyên mở với hệ thống thư viện Việt Nam; và (3) Giới thiệu và demo TNGDM.


Chú giải:
[1] Kỷ yếu hội thảo. Trích bài phát biểu tổng kết hội thảo của giáo sư Trần Hồng Quân. Hệ thống giáo dục mở trong bối cảnh tự chủ giáo dục và hội nhập quốc tế, tập 3, trang 17
[2] GS. TS Phạm Tất Dong, Hội Khuyến học Việt Nam: Trường đại học trong sự nghiệp xây dựng xã hội học tập, góp phần đào tạo nhân lực chất lượng cao trước bối cảnh phát triển của cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Kỷ yếu hội thảo ‘Tái cấu trúc hệ thống giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp của Việt Nam cho các thập nhiên đầu của thế kỷ XXI’, tập 3, tr. 1-21.
[3] Lê Trung Nghĩa biên dịch: Cuộc họp của các chuyên gia liên chính phủ thông qua Khuyến cáo Phác thảo được làm lại về Tài nguyên Giáo dục Mở: https://vnfoss.blogspot.com/2019/07/cuoc-hop-cua-cac-chuyen-gia-lien-chinh.html
[4] Lê Trung Nghĩa biên dịch, 2017: Tài nguyên giáo dục mở - Từ cam kết tới hành động - học tập vì sự phát triển bền vững: https://www.dropbox.com/s/vyoczt07w3r49pf/2017_COL_OER-From-Commitment-to-Action-Vi-15102017.pdf?dl=0
[5] Lê Trung Nghĩa, 2018: Sáng kiến: Tạo video truy cập mở - bước khởi đầu thực tế cho các thư viện, các cơ sở đại học và cao đẳng ứng dụng và phát triển các tài nguyên truy cập mở và được cấp phép mở: https://vnfoss.blogspot.com/2017/12/sang-kien-tao-video-truy-cap-mo-buoc.html


Phụ lục
Danh sách các lớp tập huấn thực hành ‘Khai thác TNGDM’ theo sáng kiến ‘Tạo video truy cập mở’ sạch về bản quyền[5], bắt đầu từ cuối năm 2017 cho tới nay.
TT
Cơ sở giáo dục - Đơn vị tiến hành tập huấn
Thời gian
Số lượng học viên
Ghi chú
21
2 ngày, 24-25/09/2019
20
Đợt 1
20
2 ngày, 17-18/09/2019
20
Đợt 1
19
2 ngày, 10-11/09/2019
13
Đợt 1
18
2 ngày, 29-30/08/2019
19
Đợt 1
17
2 ngày, 26-27/08/2019
24
Đợt 1
16
2 ngày, 22-23/08/2019
10
Đợt 1
15
2 ngày, 15-16/08/2019
15
Đợt 1
14
2 ngày, 12-13/08/2019
21
Đợt 1
13
2 ngày, 05-06/08/2019
25
Đợt 1
12
2 ngày, 02-03/08/2019
14
4 trường ĐH, CĐ
11
2 ngày, 13-14/06/2019
25
Cán bộ trong và ngoài ĐHSPKT
10
1 ngày, 21/05/2019
35
Đợt 2
09
1 ngày, 15/05/2019
27
Đợt 2 đầu tiên
08
1 ngày, 10/05/2019
20
-
07
1 ngày, 08/05/2019
15
-
06
1 ngày, 16/04/2019
10
Đợt 1
05
1 ngày, 27/03/2019
10
-
Tổng số trong năm 2019 cho tới hết tháng 09/2019:
283

2018 trở về trước
04
Liên chi hội Thư viện đại học khu vực phía Bắc (NALA), 34 thư viện đại học-cao đẳng tham gia
7 ngày trong tháng 08/2018
60
Hầu hết là các cán bộ thư viện
03
1 ngày, 17/11/2017
11
-
02
1 ngày, 03/11/2017
11
-
01
Đại học Thăng Long, Hà Nội
2 ngày 21-22/09/2017
10
Khóa đầu tiên
Tổng số:
92

Tổng số toàn bộ các năm cho tới hết tháng 09/2019:
375






Lê Trung Nghĩa
PS: Tải về bài viết ở định dạng PDF: https://www.dropbox.com/s/m8f62r92zlsocaz/OED_OER_Overview_VN_2019.pdf?dl=0