Hiển thị các bài đăng có nhãn Open-Hardware. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Open-Hardware. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Ba, 14 tháng 1, 2025

Ngày Phần mềm Tự do, Ngày Phần cứng tự do, Ngày Tài liệu Tự do

Software Freedom Day, Hardware Freedom Day, Document Freedom Day

Theo: https://digitalfreedoms.org/en/


Ngày tiếp theo
: Thứ bảy, 20/09/2025

Đọc thêm về Ngày Phần mềm Tự do!

Ngày Phần mềm Tự do là một lễ kỷ niệm Phần mềm Tự do thường niên trên toàn thế giới. Nó cung cấp một cách thức tuyệt vời để nâng cao nhận thức và giáo dục những người khác về giá trị của Phần mềm Tự do Nguồn Mở - FLOSS (Free, Libre and Open Source Software).


Ngày tiếp theo
: Thứ bảy, 19/04/2025

Đọc thêm về Ngày Phần cứng Tự do!

Ngày Phần cứng Tự do vinh danh những lợi ích của Phần cứng Mở và các sáng kiến thiết kế Phần cứng Mở. Hãy hình dung những gì chúng ta có thể làm nếu phần cứng y tế và kỹ thuật là không đắt tiền và truy cập được để chế tạo cho bất kỳ ai cần các công cụ đó.


Ngày tiếp theo
: Thứ tư, 26/03/2025

Đọc thêm về Ngày Tài liệu Tự do!

Ngày Tài liệu Tự do là sự kiện quốc tế kỷ niệm và nâng cao nhận thức về các Tiêu chuẩn Mở. Không có các Tiêu chuẩn Mở thì làm thế nào chúng ta có thể thành công để giao tiếp, chia sẻ kiến thức và các phát hiện khoa học?



Next date: Saturday, 20 September 2025

Read more about Software Freedom Day!

Software Freedom Day is an annual worldwide celebration of Free Software.  It provides a wonderful way to increase awareness and educate others about the value of Free, Libre and Open Source Software.

Next date: Saturday, 19 April 2025

Read more about Hardware Freedom Day!

Hardware Freedom Day celebrates the benefits of Open Hardware and Open Hardware design initiatives.  Imagine what we could do if medical and technical hardware was inexpensive and accessible for manufacture for everyone needing these tools.

Next date: Wednesday, 26 March 2025

Read more about Document Freedom Day!

Document Freedom Day is an international event to celebrate and raise awareness of Open Standards.  Without Open Standards how can we successfully communicate, share knowledge and scientific discoveries?

Dịch: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com

Thứ Tư, 3 tháng 1, 2024

Các bài toàn văn & trên các tạp chí tới hết năm 2023


  1. Tài liệu Khung năng lực Tài nguyên Giáo dục Mở dành cho giảng viên V1.0. Tự do tải về tài liệu tại địa chỉ DOI: https://zenodo.org/records/10130129

  2. Chuyển đổi số và mã nhận diện thường trực cho các đối tượng số trong các cơ sở giáo dục đại học. Bài viết cho hội thảo ‘Quản trị thông tin trong kỷ nguyên số’ (IMCON2023) do Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức ngày 22/11/2023, được đăng trong Kỷ yếu hội thảo, các trang 210-225. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  3. Xây dựng nguồn tài nguyên giáo dục mở và vai trò của các trường đại học. Bài viết cho tọa đàm ‘Xây dựng nguồn Tài nguyên Giáo dục Mở và vai trò của các trường đại học’, do Câu lạc bộ Giáo dục Mở thuộc Hiệp hội các trường đại học cao đẳng Việt Nam tổ chức ngày 09/11/2023 tại TP. Hồ Chí Minh. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  4. Phác thảo luồng dữ liệu và xác định trách nhiệm trong một tình huống dữ liệu liên quan tới bảo vệ dữ liệu cá nhân - kinh nghiệm từ Khung ra quyết định ẩn danh của Vương quốc Anh. Bài viết cho Hội thảo khoa học quốc gia ‘Dữ liệu cá nhân trong dòng chảy kinh tế số’ do Trường Kinh tế Luật và Quản lý Nhà nước, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) và Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển Phương tiện (IPS) tổ chức ngày 03/11/2023 tại TP. Hồ Chí Minh. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  5. Khung năng lực Tài nguyên Giáo dục Mở - công cụ giúp nâng cao vai trò của Giáo dục Mở trong xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời. Bài viết cho Hội thảo khoa học quốc gia: Vai trò của Giáo dục Mở trong xây dựng xã hội học tập ở Việt Nam, do Trường Đại học Mở Hà Nội tổ chức ngày 01/11/2023. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  6. Vòng đời nghiên cứu được tối ưu hóa bằng các mã nhận diện thường trực (PID). Bài được biên tập và đăng trên tạp chí Tia Sáng số 18 năm 2023, xuất bản ngày 20/09/2023, các trang 33-35 với tiêu đề: 'Hồ sơ tính mở: Cần các mã nhận diện?' Phiên bản điện tử của Tia Sáng có ở đây và tại: https://tiasang.com.vn/doi-moi-sang-tao/ho-so-tinh-mo-can-cac-ma-nhan-dien/. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  7. Lưu trữ các kết quả nghiên cứu khoa học và gợi ý từ chương trình chuyển đổi sang Khoa học Mở của NASA. Bài viết cho Hội thảo: Dữ liệu nghiên cứu khoa học mở và lưu trữ dữ liệu nghiên cứu khoa học mở do Trung tâm Công nghệ thông tin - Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh ngày 13/09/2023. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  8. Dữ liệu nghiên cứu mở và các nguyên tắc dữ liệu FAIR. Bài viết cho Hội thảo: Dữ liệu nghiên cứu khoa học mở và lưu trữ dữ liệu nghiên cứu khoa học mở do Trung tâm Công nghệ thông tin - Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh ngày 13/09/2023. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  9. Nghị định Bảo vệ dữ liệu cá nhân và một vài gợi ý triển khai. Bài viết dành cho hội thảo với chủ đề ‘WAI!’ tại sự kiện Security Bootcamp 2023, diễn ra trong các ngày 08-10/09/2023 tại Đà Nẵng. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  10. ORCID quản lý những thông tin gì của một tác phẩm? Bài được biên tập và đăng trên tạp chí Tia Sáng số 16 năm 2023, xuất bản ngày 20/08/2023, các trang 29-30 với tiêu đề: 'ORCID giúp mở và minh bạch những gì?' Bản điện tử của Tia Sáng có tại ở đây hoặc tại: https://tiasang.com.vn/doi-moi-sang-tao/orcid-giup-mo-va-minh-bach-nhung-gi/. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  11. Hồ sơ Tính mở - Nhân tố không thể thiếu của Khoa học Mở. Bài đăng trên tạp chí Tia Sáng, số 15 năm 2023, xuất bản ngày 05/08/2023, các trang 24-27. Phiên bản điện tử có ở đây và tại: https://tiasang.com.vn/doi-moi-sang-tao/ho-so-tinh-mo-nhan-to-khong-the-thieu-cua-khoa-hoc-mo/. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  12. Chuyển đổi số và vấn đề bản quyền trong hoạt động thư viện - kinh nghiệm của Europeana. Bài viết cho hội thảo: Chuyển đổi số và vấn đề bản quyền trong hoạt động thư viện, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, ngày 12/07/2023. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  13. Sự cần thiết xây dựng khung pháp lý phát triển tài nguyên giáo dục mở cho giáo dục đại học ở Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và hướng tới chuyển đổi sang khoa học mở. Bài viết cho hội thảo: ‘Nghiên cứu đề xuất khung pháp lý xây dựng nền tảng tài nguyên giáo dục mở dùng cho các cơ sở giáo dục đại học của Việt Nam’ được tổ chức tại Trường Đại học Văn Lang ngày 30/06/2023. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  14. Giáo dục để các tổ chức, doanh nghiệp và người dân có đầy đủ năng lực số - nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo dục để phục vụ cho chương trình chuyển đổi số quốc gia? Bài viết cho Hội thảo khoa học: Chuyển đổi số và Tự động hoá thúc đẩy phát triển Kinh tế số, do Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Tự động hoá (VAA), Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số (VIDTI) tổ chức tại Hà Nội ngày 27/05/2023. Bài viết đã được biên tập để đăng trong Kỷ yếu của hội thảo trên các trang 24-33 với tiêu đề: Năng lực số cá nhân và văn hóa số tổ chức phục vụ cho chương trình chuyển đổi số quốc gia. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  15. Các nguyên tắc dữ liệu FAIR – chuẩn mực cho dữ liệu số để đảm bảo việc chia sẻ, dùng chung mức quốc tế. Bài viết cho hội thảo ‘Xây dựng Trung tâm Tri thức số và mô hình thư viện đại học thông minh’ do Liên chi hội thư viện đại học khu vực phía Bắc (NALA) tổ chức ngày 19/05/2023 tại Vinh.
    DOI:
    10.5281/ZENODO.7949540. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  16. Khoảng trống nguồn lực đầu tư về khoa học mở cho giáo dục đại học trong bối cảnh tự chủ. Bài đăng trong Kỷ yếu hội thảo ‘Nguồn lực đầu tư cho giáo dục đại học trong bối cảnh tự chủ’ do Hiệp hội các trường đại học cao đẳng Việt Nam tổ chức ngày 12/05/2023 tại Cần Thơ, các trang 105-111. DOI: 10.5281/zenodo.7927408. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  17. Nhà nghiên cứu bắt đầu khoa học mở thế nào? Bài đăng trên tạp chí Tia Sáng, số 6 năm 2023, xuất bản ngày 20/03/2023, các trang 18-20. Phiên bản điện tử có tại địa chỉ: https://drive.google.com/file/d/1LxQf5dL6uETgu9SaPUTvm-wf13REPeXK/view?usp=share_link https://tiasang.com.vn/doi-moi-sang-tao/nha-nghien-cuu-bat-dau-khoa-hoc-mo-the-nao/; DOI: 10.5281/ZENODO.7933650. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  18. Để Khoa học Mở đi đúng đường. Bài đăng trên tạp chí Tia Sáng, số 5 năm 2023, xuất bản ngày 05/03/2023, các trang 36-38. Phiên bản điện tử có tại địa chỉ: https://drive.google.com/file/d/1Hx0cw4Rsxa26hmkktPxFe1HqGV6rEGx9/view?usp=share_link và: https://tiasang.com.vn/tin-noi-bat/tieu-diem-phai/de-khoa-hoc-mo-di-dung-duong/; DOI: 10.5281/ZENODO.7933638). Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

  19. Xây dựng chính sách và công cụ chính sách Khoa học Mở. Bài đăng trên tạp chí Tia Sáng, số 3 năm 2023, xuất bản ngày 05/02/2023, các trang 20-23. Phiên bản điện tử có tại địa chỉ: https://drive.google.com/file/d/1VNUuprIvJcJ13wMuGzTVFauD77yYofBz/view?usp=share_linkhttps://tiasang.com.vn/tin-noi-bat/tieu-diem/xay-dung-chinh-sach-va-cong-cu-chinh-sach-khoa-hoc-mo/; DOI: 10.5281/ZENODO.7933628. Phiên bản điện tử có tại: [01], [02], và [03]

Các bài toàn văn & trên các tạp chí từ 2022 trở về trước: [01], [02], và [03]

Xem thêm:

Blogger: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com

Chủ Nhật, 20 tháng 8, 2023

Thường bỏ qua việc chia sẻ phần cứng là bỏ qua liên kết trong trò chơi Puzzle của Khoa học Mở

Often Overlooked Sharing of Hardware is a Missing Link in Open Science Puzzle

Theo: https://sparcopen.org/impact-story/often-overlooked-sharing-of-hardware-is-a-missing-link-in-open-science-puzzle/

Để thúc đẩy nghiên cứu và khám phá công bằng hơn, nhiều người đồng ý có nhu cầu truy cập lớn hơn tới các kết quả,dữ liệu và phần mềm nghiên cứu.

Nhưng việc chia sẻ thiết kế của các công cụ khoa học - phần cứng mở - cũng là rất quan trọng để có khả năng nhân bản các thí nghiệm và xây dựng dựa vòa kiến thức mở, theo Julieta Arancio, một nhà nghiên cứu sau tiến sĩ làm việc tại Trung tâm Khoa học, Công nghệ và Xã hội, Đại học Drexel ở Pennsylvania.

Cô bảo lưu rằng tác động của khoa học mở không thể được hiện thực hóa đầy đủ mà không có sự chú ý tới khía cạnh đặc thù phần cứng mở: thực hành cấp phép cho các thiết kế một đối tượng vật lý theo cách thức cho phép đối tượng đó được bất kỳ ai nghiên cứu, sửa đổi, và phân phối.


Vòng tròn Khoa học Mở của UNESCO

Nhiều nhà vật lý học, kỹ sư, nhà khoa học thần kinh, bác sĩ và nhà sinh vật học đang sử dụng các công cụ tạo mẫu nhanh để tạo ra hạ tầng khoa học của riêng họ. Bất kể thiết kế cho các công cụ sửa đổi được đó là sẵn sàng cho tất cả mọi người, các nhà nghiên cứu bị hạn chế trong việc thúc đẩy khoa học mở.

Trong công việc khoa học hàng ngày, có nhiều sự bất bình đẳng về hạ tầng vật lý”, Arancio nói. “Tôi nghĩ khoa học mở nên là một công cụ biến đổi vì khoa học tốt hơn và công bằng hơn”.

“Các công cụ khoa học thực sự là phức tạp ngày nay. Chúng có nhiều lớp phần cứng và phần mềm quyện vào nhau”, Arancio nói. “Nhiều trong số đó là sở hữu độc quyền và hầu hết không có thông tin thiết kế sẵn sàng cho người sử dụng”.

Sự chậm trễ của chuỗi cung ứng làm trầm trọng thêm vấn đề ở Nam Bán cầu, nơi quyền truy cập tới các công cụ và các phụ tùng khoa học là hạn chế. Đây cũng là một hệ thống không công bằng, không bền vững, cô nói, vì chi phí để cung cấp hoặc sửa chữa phần cứng là không như nhau ở các phần khác nhau của thế giới.

“Điều đó tác động tới cách thức mọi người nghĩ về các câu hỏi nghiên cứu”, Arancio nói thêm. “Thay vì các công cụ là các bộ xúc tác cho tính sáng tạo của bạn và những gì các nhu cầu địa phương đang nói cho bạn những gì cần khám phá, bạn đang làm những gì công nghệ có sẵn cho phép bạn làm”.

Bạn đầu từ Argentina, Aracio có bằng Tiến sĩ khoa học về Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ từ Đại học Quốc gia Auilmes ở Buenos Aires và đã trở thành lãnh đạo trong phong trào phần cứng khoa học mở toàn cầu. Cô đã đồng sáng lập mạng lưới công nghệ Tự do - Free/Libre ở Mỹ Latin cho khoa học và giáo dục (reGOSH) để kết nối các nhà hoạt động xã hội, các nhà giáo dục, các nhà nghiên cứu và các nhà thực hành về các công nghệ và khoa học mở. Cô cũng đã giúp bắt đầu Các nhà chế tạo Phần cứng Mở (Open Hardware Makers), một chương trình hướng dẫn cho những người mới tham gia lĩnh vực này.

Dự án hiện hành của cô, được Quỹ Alfred P. Sloan cấp vốn, tập trung vào việc hiểu biết và sản xuất các khuyến nghị chính sách về cách để phần cứng mở có thể biến đổi sản xuất kiến thức trong giới hàn lâm. Arancia gần đây đã nói về công việc của cô vào tháng 2/2023 tại Hội nghị Khoa học Mở Quốc gia Mỹ ở New York.


Để biện hộ cho phần cứng mở, Arancio khuyến khích các nhà nghiên cứu xem xét cấp phép mở cho các thiết kế phần cứng của họ ngay cả nếu chúng là các nguyên mẫu, vì chúng có thể giúp những người khác trong các tình huống tương tự. Các trường đại học có thể hỗ trợ công việc này thông qua các văn phòng chuyển giao công nghệ, việc đánh giá các nhà nghiên cứu về áp dụng các giấy phép mở cho phần cứng như một lựa chọn thay thế cho sở hữu trí tuệ (IP). Phần cứng khoa học mở là hữu ích nhất cho những người khác khi nó đi kèm với tài liệu trên đỉnh của các tệp thiết kế, mã nguồn, và hóa đơn của các vật liệu. Điều này làm giảm các rào cản đối với sự cộng tác và làm cho việc tái tạo lại là có thể.

Sự dịch chuyển văn hóa này sẽ đòi hỏi sự thay đổi theo cách thức các nhà nghiên cứu được đào tạo và hỗ trợ, bắt đầu sớm trong sự nghiệp của họ, theo Arancio. Thay vì chỉ tập trung vào việc có bằng sáng chế như một cột mốc sự nghiệp, cô nói có các nhu cầu để nhấn mạnh vào ý tưởng mà đổi mới sáng tạo tốt hơn có thể tới từ việc chấp nhận các thực hành mở.

Những người sử dụng được đào tạo cục bộ địa phương để đánh giá phản biện nếu một thiết kế là tốt, hiểu cách sửa đổi và sửa chữa công cụ bằng cách sử dụng tài liệu phù hợp trong ngôn ngữ phù hợp, Aracio nêu.

Để phần cứng mở phát triển, cô nói thêm, là quan trọng phải có lãnh đạo cơ sở, hỗ trợ từ các văn phòng chuyển giao công nghệ, các thủ thư, các chính sách có tại chỗ cho việc chia sẻ theo một cách thức hiệu quả, các lựa chọn sẵn sàng, và các ưu đãi và khen thưởng sự nghiệp cho các học giả đi với mở.

Tầm nhìn là đối với các nhà nghiên cứu phải được cho phép để chia sẻ các thiết kế một cách cởi mở và thảo luận, với sự hỗ trợ phù hợp từ trường đại học, làm thế nào để làm điều đó”. Arancio nói, việc tiết kiệm thời gian của những người khác trong quá trình này. “Nếu bạn đang xây dựng năng lực cho phần cứng mở, thì bạn có thể có tương lai khoa học nơi mà khi ai đó muốn làm điều gì đó mới, họ không phải bắt đầu từ không có gì mỗi lần”.

To promote more equitable research and discovery, many agree there needs to be greater access to research results, data and software.

But sharing the design of scientific instruments – open hardware – is also critical to being able to replicate experiments and build on open knowledge, according to Julieta Arancio, a postdoctoral researcher working at the Center for Science, Technology and Society, Drexel University in Pennsylvania.

She maintains that the impact of open science cannot be fully realized without attention to a specific dimension of open hardware: the practice of licensing the designs of a physical object in a way that allows the object to be studied, modified, and distributed by anyone.

UNESCO Open Science Circle

Many physicists, engineers, neuroscientists, doctors and biologists are using rapid prototyping tools to create their own science infrastructure. Unless the blueprints for those modified instruments are available to all, researchers are limited in advancing open science.

Within the everyday work of science, there are multiple inequalities regarding physical infrastructure,” Arancio said. “I think open science should be a transformation tool for better and more fair science.”

Scientific instruments are really complex nowadays. They have multiple, intertwined layers of hardware and software,” Arancio said. “Much of it is proprietary and there’s almost no design information available for the users.”

Supply chain delays exacerbate the problem in the Global South, where access to scientific instruments and spare parts are limited. It’s an unequal, unsustainable system, too, she said, because it doesn’t cost the same to deliver or repair hardware in different parts of the world.

It affects the way people think about research questions,” Arancio added. “Instead of tools being enablers of your creativity and what local needs are telling you what to explore, you are doing what the available tech lets you do.”

Originally from Argentina, Arancio has a PhD in Science and Technology Studies from the Universidad Nacional de Quilmes in Buenos Aires and has become a leader in the global open science hardware movement. She co-founded the Free/Libre technologies network in Latin America for science and education (reGOSH) that connects activists, educators, researchers and practitioners of open science and technologies. She’s also helped start Open Hardware Makers, a mentorship program for newcomers to the field. 

Her current project, funded by the Alfred P. Sloan Foundation, focuses on understanding and producing policy recommendations on how open hardware can transform knowledge production in academia. Arancio recently spoke about her work in February at the 2023 United Nations Open Science Conference in New York.

In advocating for open hardware, Arancio encourages researchers to consider openly licensing their hardware designs even if they are prototypes, as they can help others in similar situations. Universities can support this work through their technology transfer offices, assessing researchers on the adoption of open licenses for hardware as an alternative to IP. Open science hardware is most useful to others when it is accompanied by good documentation on top of design files, source code, and bill of materials. This lowers barriers for collaboration and makes reproducibility possible.

This cultural shift will require a change in the way researchers are trained and supported beginning early in their careers, according to Arancio. Rather than just focus on patenting as a career milestone, she said there needs to be emphasis on the idea that better innovation can come from embracing open practices.

Users should be trained locally to critically assess if a design is good, understand how to modify and to repair the instrument using proper documentation in appropriate languages, Arancio noted.

For open hardware to advance, she added, it’s important to have institutional leadership, support from tech transfer offices, librarians, policies in place for sharing in an efficient way, options available, and career incentives to reward scholars going open.

The vision is for researchers to be allowed to share their designs openly and discuss, with proper support from university, how to do it,” Arancio said, saving others time in the process. “If you’re building up abilities for open hardware, then you could have a future of science where when someone wants to do something new, they don’t have to start from scratch every time.”

Dịch: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com

Thứ Năm, 1 tháng 6, 2023

‘Các đặc tính mong muốn của các kho dữ liệu cho nghiên cứu được liên bang cấp vốn’ - bản dịch sang tiếng Việt

Là tài liệu hướng dẫn của TIỂU BAN VỀ KHOA HỌC MỞ thuộc HỘI ĐỒNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUỐC GIA, VĂN PHÒNG CHÍNH SÁCH KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CỦA NHÀ TRẮNG (OSTP), nước Mỹ ban hành tháng 5/2022. Tài liệu nằm trong phạm vi công cộng.

“Tài liệu này nhằm cải thiện sự nhất quán khắp các bộ và cơ quan Liên bang trong các hướng dẫn họ cung cấp cho các nhà nghiên cứu về lựa chọn các kho lưu trữ dữ liệu là kết quả từ nghiên cứu được Liên bang cấp vốn. Nó xác định một tập hợp các đặc tính mong muốn của các kho lưu trữ dữ liệu truy cập công khai, trên trực tuyến để giúp đảm bảo dữ liệu nghiên cứu là tìm thấy được, truy cập được, tương hợp được, và sử dụng lại được - FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, and Reusable) ở mức độ lớn nhất có thể, cùng lúc tích hợp quyền riêng tư, an toàn, và các bảo vệ khác. Các bộ và các cơ quan riêng rẽ có thể sử dụng các đặc tính đó để hướng dẫn phát triển các chỉ dẫn hơn nữa cho các cộng đồng nghiên cứu họ hỗ trợ.”

Tự do tải về bản dịch sang tiếng Việt sang tiếng Việt của tài liệu có 16 trang tại địa chỉ: https://www.dropbox.com/s/t05igwj77qza4zw/05-2022-Desirable-Characteristics-of-Data-Repositories_Vi-19052023.pdf?dl=0

Xem thêm:

Blogger: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com

Chủ Nhật, 11 tháng 12, 2022

Dự án Thư viện Thế hệ Sau có tiến bộ hướng tới hạ tầng xuất bản mở chia sẻ

Next Generation Library Project Makes Progress Toward Shared Open Publishing Infrastructure

Tuesday, November 29, 2022 News

Theo: https://sparcopen.org/news/2022/next-generation-library-project-makes-progress-toward-shared-open-publishing-infrastructure/

Bài được đưa lên Internet ngày: 29/11/2022

Khi các thư viện xem xét các lựa chọn của họ để hỗ trợ cho truy cập mở, những lợi ích là rõ ràng. Đây là cách để phổ biến nghiên cứu và điều chỉnh phù hợp với các giá trị của cơ sở. Nhưng làm thế nào để thiết lập một cơ chế hiệu quả, dựa vào cộng đồng để đạt được điều đó còn chưa rõ.


Dự án Xuất bản của Thư viện Thế hệ Sau – NGLP (Next Generation Library Publishing) đang làm việc để thay đổi điều đó bằng việc cung cấp cho các thư viện các tài nguyên để tạo lập một hệ thống cường tráng, hướng giá trị, và do cộng đồng dẫn dắt để chia sẻ kiến thức. Với sự hỗ trợ từ một trợ cấp của Quỹ Arcadia, NGLP đã bắt đầu như một sự cộng tác của tổ chức Chiến lược cho Khoa học Mở (Stratos), Thư viện Số California (CDL), và Educopia với 3 nhà nghiên cứu cùng nhau: Kristen Ratan, Catherine Mitchell và Katherine Skinner.

Nhóm này đã tập hợp phản hồi từ cộng đồng thư viện, đã phát triển phần mềm nguồn mở, và đã thí điểm các giải pháp công nghệ đang chỉ ra các kết quả có hứa hẹn. Mục tiêu của họ là để cung cấp các công cụ sẽ giúp cho các thủ thư trở thành các tay chơi chính như các nhà xuất bản - bổ sung cho công việc của họ như những người quản lý kho lưu trữ - để chào một lựa chọn thay thế bền vững, phi thương mại như các nhà môi giới kiến thức.


Kristen Ratan, người đồng nghiên cứu NGLP từ Stratos

Các nhà xuất bản thư viện đã dọn đường cho Truy cập Mở Kim cương và, bằng việc gieo mầm cho một hệ sinh thái mới, NGLP đang thiết lập quyền truy cập công bằng tới việc xuất bản chất lượng cao phi lợi nhuận, những người phù hợp với các học giả họ phục vụ”, Ratan, nhà sáng lập của Stratos và cựu nhân viên của Nhà xuất bản PLOS, nói. “Chúng tôi đang trả lại việc xuất bản vào tay của giới hàn lâm”.

Để xây dựng mô hình có mức độ phạm vi rộng, Ratan nói, hạ tầng cứng cỏi, nguồn mở và được chia sẻ là cần thiết, cùng với nhóm các nhà cung cấp dịch vụ cường tráng và tin cậy được. Trong 3 năm kể từ khi NGLP nhận được trợ cấp của nó, nhóm đã có tiến bộ hướng tới mục tiêu đó với một tập hợp các thí điểm thành công và bây giờ đang tìm kiếm một vòng cấp vốn bổ sung.

Một thí điểm gồm 5 nhà xuất bản thư viện có quan tâm kiểm thử chìa khóa trao tay, đã tổ chức giải pháp kho của tạp chí và cơ sở. Một thí điểm khác, do Thư viện Số California (CDL) dẫn dắt, đã kiểm thử khả năng của hệ sinh thái NGLP để phục vụ cho việc đặt chỗ trong nội bộ nhà xuất bản của một tập đoàn lớn. Và một thí điểm khác nữa, do Nhà xuất bản Đại học Bắc Caronlina và Longleaf Services dẫn dắt, kiểm thử một giải pháp cổng thông tin tạp chí và tạp chí. Tất cả những người tham gia đều hăm hở tiếp tục các dịch vụ sản xuất.

Trong làn sóng của bản ghi nhớ gần đây từ Văn phòng Khoa học và Công nghệ của Nhà Trắng yêu cầu việc chia sẻ mở các kết quả đầu ra nghiên cứu được liên bang cấp vốn, chưa từng bao giờ có thời điểm tốt hơn để đầu tư vào các mô hình phi lợi nhuận, mở và công bằng để hỗ trợ cho truyền thông học thuật, Ross Mounce, giám đốc các chương trình truy cập mở ở Arcadia, nói. Việc thuê ngoài làm cho các nhà cung cấp thương mại đã không làm việc tốt nhiều thập kỷ qua - nó quá tốn kém và cản trở việc tiếp cận nghiên cứu một cách không cần thiết, ông lưu ý.

Chúng tôi cần sự điều hành tốt hơn nhiều và sự kiểm soát lớn hơn đối với truyền thông giá trị cao và các nền tảng ở đó chúng được xuất bản”, Mounce nói. “Dự án Xuất bản của Thư viện Thế hệ Sau là một lộ trình đặc biệt sẵn sàng cho các hệ thống thư viện trong và ngoài nước Mỹ để tối ưu hóa việc làm trong nội bộ các chức năng của truyền thông học thuật nhằm đạt được tổng thể tác động và hoàn vốn đầu tư. Tôi nghĩ NGLP có một tương lai rất tươi sáng phía trước nó”.

NGLP có mục tiêu tập hợp các công cụ và các dịch vụ hiện đang đóng, và nhấn mạnh các hoạt động minh bạch để thể hiện những lợi ích tiềm tàng của khung kinh doanh tập thể. Nó hỗ trợ cho sự phát triển đa dạng các giải pháp xuất bản để trao sự lựa chọn cho các cộng đồng thư viện.

Việc nói với các thư viện khác sớm trong quy trình trợ cấp, nhóm NGLP có được hiểu biết sâu sắc về các khoảng trống và các dạng giải pháp cần thiết.


Catherine Mitchell, đồng nghiên cứu NGLP từ CDL

“Chúng tôi nghe to và rõ ràng rằng rằng các nhà xuất bản của thư viện thực sự muốn các lựa chọn hướng giá trị, lấy cộng đồng làm trung tâm, và phù hợp với các mực tiêu của cơ sở của họ”, Mitchell, giám đốc xuất bản, lưu trữ, và số hóa ở Thư viện Số California (CDL), nói. “Đó là động lực để hiểu mục tiêu của dự án”.

CDL xuất bản 95 tạp chí truy cập mở có liên quan tới cộng đồng học thuật của Đại học California, và Miechell nói họ không thể bắt kịp nhu cầu. Thư viện có hạ tầng kho và xuất bản được thiết lập tốt tương tự như những gì NGLP đang cố xây dựng, nhưng nó cần được làm tươi mới về công nghệ. Cô hy vọng làm việc với các công nghệ nguồn mở có hứa hẹn có liên quan tới NGLP sẽ giải phóng khả năng cục bộ ở CDL sao cho họ có thể tiếp tục phát triển chương trình đó.

Vài tổ chức, bao gồm cả CDL, đã thí điểm vài phần mềm nguồn mở mới và đã sẵn sàng chuyển đổi sang sản xuất dịch vụ.

“Truy cập Mở Kim cương là mảnh ghép quan trọng của truy cập mở, như một lựa chọn thay thế giải quyết được các nhu cầu của các ngành thiếu vốn trợ cấp đáng kể hoặc được/bị các nhà xuất bản thương mại phục vụ nghèo nàn”, Mitchell nói, “bao gồm các ngành nhỏ hoặc mới nổi với các khán thính phòng hạn chế”. Cô ấy nói, những lĩnh vực này không được coi là công cụ kiếm tiền, nhưng chúng là một phần không kém phần quan trọng của giới học thuật.

Vì truy cập mở giúp làm cho nghiên cứu sẵn sàng rộng mở hơn và các hệ thống dựa vào cộng đồng có thể khuếch đại các tiếng nói học thuật đa dạng khác nhau, dự án NGLP cũng giúp bắt đầu giải quyết các vấn đề về công bằng và đại diện, Mitchell bổ sung.

“Chúng tôi nghĩ là quan trọng phải công bằng không chỉ trong truy cập tới kiến thức, mà còn trong sản xuất của nó” Mitchell nói. “Các cơ sở nên nhận vai trò hướng dẫn nhiều hơn trong phân phối nghiên cứu họ đang cấp vốn và hỗ trợ trong các khu trường của họ - thay vì đơn giản chỉ đưa ra ngoài vai trò này cho các công ty thương mại”.

Viện Educopia được gắn kết như một đối tác trong trợ cấp để tận dụng sự tinh thông của mình trong việc xây dựng cộng đồng với cộng đồng xuất bản thư viện, Skinner, cựu giám đốc điều hành của Educopia và bây giờ là một nhà tư vấn độc lập, nói.

Ban đầu, các nhà phát triển công nghệ đến bàn đàm phán một cách thận trọng, nhưng dần dần họ đã xây dựng được lòng tin và sự tôn trọng lẫn nhau, cô nói. Bằng việc hoạt động trong mở, quy trình phát triển một hệ thống làm việc đi nhanh hơn bình thường, và dự án thể hiện cách các nhóm có thể làm việc cùng nhau hiệu quả như thế nào, Skinner nói. Ví dụ, Janeway đã kết hợp hệ thống gửi bản thảo của mình với nền tảng phân phối web Meru do NGLP xây dựng để cung cấp một tạp chí chìa khóa trao tay và giải pháp kho lưu trữ của cơ sở. Cast Iron Coding, nhà phát triển của Meru, đang tổ chức một nền tảng cho Longleaf Services, đơn vị đang phục vụ cho các nhu cầu xuất bản của Nhà xuất bản Đại học Bắc Carolina.


Jessica Meyerson, đồng nghiên cứu NGLP từ Educopia

Jessica Meyerson, đồng giám đốc điều hành của Educopia, tin tưởng NGLP đại diện cho sự can thiệp quan trọng trong môi trường truyền thông học thuật - nhận thấy, ở quy mô lớn, các mục tiêu kép của một cơ sở hạ tầng mở, hướng đến cộng đồng để sản xuất kiến thức và truy cập mở toàn cầu tới các xuất bản phẩm nghiên cứu học thuật.

Những người đồng nghiên cứu nói việc đáp ứng cho dự án là cực kỳ tích cực từ cộng đồng thư viện. Bước tiếp sau sẽ là thúc đẩy áp dụng các công cụ mới đó.

Mitchell bổ sung: “Chúng tôi nhiệt tình. Chúng tôi nghĩ rằng chúng tôi đang đạt được điều gì đó tuyệt vời ở đây”.

Để biết thêm về dự án này, hãy tới trang của NGLP và hãy tìm kiếm các bản ghi âm các webinars gần đây của nó.

As libraries consider their options for supporting open access, the benefits are clear. It’s a way to disseminate research that aligns with institutional values. But just how to set up an efficient, community-based mechanism to achieve that has not been not as clear.

The Next Generation Library Publishing (NGLP) project is working to change that by providing libraries with resources to create a robust, values-driven, and community-led system to share knowledge. With support from an Arcadia Fund grant, the NGLP began as a collaboration of Strategies for Open Science (Stratos), the California Digital Library (CDL), and Educopia with three co-investigators: Kristen Ratan, Catherine Mitchell and Katherine Skinner.

The team gathered feedback from the library community, developed open-source software, and has piloted technology solutions that are showing promising results. Their aim is to provide tools that will help librarians become key players as publishers –  complementing their work as repository managers – to offer a sustainable, non-commercial alternative as knowledge brokers.

Kristen Ratan, NGLP Co-investigator from Stratos

Library publishers have paved the way for Diamond Open Access and, by seeding a new ecosystem, NGLP is establishing equitable access to high quality publishing for nonprofits who are aligned with the scholars they serve,” says Ratan, founder of Stratos and former PLOS Publisher.We are returning publishing to the hands of the Academy.”

To build a scalable model, Ratan says, solid, shared open-source infrastructure is needed, along with a robust cohort of trusted service providers. In the three years since NGLP received its grant, the team has made progress toward that goal with a set of successful pilots completed and is now seeking an additional round of funding. 

One pilot included five library publishers interested in testing a turnkey, hosted journal and institutional repository solution. Another, led by California Digital Library (CDL), tested the NGLP ecosystem’s ability to serve a large consortial publisher hosting in-house. And yet another, led by University of North Carolina Press and Longleaf Services, tested a journal and journal portal solution. All participants are eager to continue production services. 

In the wake of the recent memo from the White House Office of Science and Technology requiring the open sharing of federally funded research outputs, there has never been a better time to invest in equitable open, not-for-profit models to support scholarly communications, says Ross Mounce, director of open access programmes at Arcadia. Outsourcing to commercial vendors has not worked well for many decades — it has been too costly and has unnecessarily suffocated access to research, he notes.

We need much better governance and greater control over these highly valuable communications and the platforms on which they are published,” Mounce says. “The Next Generation Library Publishing project is an especially timely pathway available for U.S. library systems and beyond to rationalize insourcing of scholarly communication functions to achieve greater overall impact and return on investment. I think NGLP has a very bright future ahead of it.”

NGLP aims to bring together currently siloed tools and services, and to emphasize transparent operations  to demonstrate the potential benefits of a collective business framework. It supports the development of a variety of publishing solutions to give library communities choice.  

Talking with other librarians early in the grant process, the NGLP team got a keen sense of the gaps and types of solutions needed.

Catherine Mitchell, NGLP Co-investigator from CDL

We heard loud and clear that library publishers really want options that are community-centered, values-driven, and aligned with their institutional goals,” says Mitchell, director of publishing, archives, and digitization at the California Digital Library (CDL). “That’s been a driving force in understanding the purpose of the project.”

CDL publishes 95 open access journals that are affiliated with the University of California academic community, and Mitchell says they can’t keep up with the demand. The library has an established publishing and repository infrastructure similar to what NGLP is trying to build, but it is in need of a technical refresh. She hopes working with the promising open-source technologies associated with NGLP will free up local capacity at CDL so they can continue to grow the program.

Several organizations, including CDL, have piloted some of the new open-source software and are poised to convert to production services.

Diamond Open Access is such an important piece of the open access puzzle, as an alternative that addresses the needs of disciplines that lack substantial grant funding or that have been poorly served by the commercial publishers,” says Mitchell, “including small or emerging disciplines with limited audiences.” These fields are not considered money makers, she says, but they are no less important a part of academia. 

Since open access helps make research more widely available and community-based systems can amplify diverse scholarly voices, the NGLP project also helps to begin to address issues of equity and representation, adds Mitchell.

We think it’s important for there to be equity not only in access to knowledge but also in its production” Mitchell says. “Institutions should take more of a guiding role in the distribution of the research that they are funding and supporting on their campuses—rather than simply outsourcing this role to commercial companies.”

Educopia Institute was brought in as partner in the grant to leverage its expertise in community building with the library publishing community, says Skinner, former executive director of Educopia and now an independent consultant.

Initially, technology developers came to the table guardedly, she says, but built trust and respect for each other over time. By operating in the open, the process of developing a working system went faster than usual, and the project demonstrates how groups can effectively work together, Skinner says. For example, Janeway paired its manuscript submission system with the NGLP-built Meru web delivery platform to offer a turnkey journal and institutional repository solution. Cast Iron Coding, the developer of Meru, is hosting the platform for Longleaf Services, who is serving the publishing needs of the University of North Carolina Press. 

Jessica Meyerson, NGLP Co-investigator from Educopia

Jessica Meyerson, Educopia’s co-executive director, believes NGLP represents a critical intervention in the scholarly communication environment — realizing, at scale, the dual goals of community-driven, open infrastructure for knowledge production, and global open access to scholarly research publications. 

The co-investigators say response to the project has been overwhelmingly positive from the library community. The next step will be to promote adoption of the new tools.

Adds Mitchell: “We’re enthusiastic. We think that we’re onto something great here.”

To learn more about this project, visit the NGLP site and also look for recordings of its recent webinars. 

Dịch: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com

Thứ Năm, 29 tháng 9, 2022

Danh mục các dịch vụ Hạ tầng Mở (COIs)

Catalog of Open Infrastructure Services (COIs)

Theo: https://investinopen.org/catalog/

Danh mục các Dịch vụ Hạ tầng Mở – COIs (Catalog of Open Infrastructure Services) là bước hướng tới việc giải quyết sự bất đối xứng về thông tin đang tồn tại trong việc hiểu biết và đánh giá các dự án hạ tầng mở. Nỗ lực này được thiết kế để mô hình hóa phương tiện tiêu chuẩn hóa thông tin về các dịch vụ hạ tầng mở cốt lõi cho các nhà hoạch định chính sách và các thành viên cộng đồng đó.

Bao gồm những gì

Danh mục đó hiện bao gồm 10 dịch vụ hạ tầng mở sau đây:

10 dịch vụ đó đã được lựa chọn dựa vào một dải các tiêu chí đặc thù dịch vụ như dạng dịch vụ được cung cấp, tình trạng tổ chức của nhà cung cấp dịch vụ, và tính sẵn sàng và khả năng tiếp cận thông tin cấp vốn. Các yếu tố khác được xem xét là sự đa dạng các thực hành học thuật được đại diện hoặc thể hiện sự chú ý và khả năng tạo ra thay đổi hướng tới tầm nhìn của chúng tôi về một hạ tầng bình đẳng, công bằng, và truy cập được cho tất cả mọi người. Chúng tôi có quy trình lựa chọn này được ghi chép lại thành tài liệu trước đó bao gồm các tiêu chí chính chi tiết hơn trong bài đăng trên blog này.

Tài liệu

Nguyên mẫu ban đầu của COIs đã được phát triển như một phần của dự án nghiên cứu Chi phí Hạ tầng Mở. Để có thêm thông tin về nguồn dữ liệu COI, một danh sách các câu hỏi đáp thường gặp, và thảo luận bổ sung, vui lòng đọc tài liệu COIs.

Tài liệu | Tóm tắt các phiên thông tin | Phản hồi và học hỏi ban đầu

Các bước tiếp sau

Khi chúng tôi khám phá việc mở rộng COI, mục đích của chúng tôi là tinh chỉnh đề xuất giá trị cho các nhà cấp vốn, nhà cung cấp và các bên liên quan chính khác để thiết kế các quy trình hiệu quả hơn để thu thập, xác minh và hiển thị thông tin trong khi vẫn cập nhật thông tin hiện có và mở rộng thông tin có sẵn để phục vụ tốt hơn nhu cầu của những người sử dụng COI.

Về khía cạnh này, chúng tôi đã tổ chức một khảo sát sự quan tâm giữa tháng 5 và 6/2022 đối với các nhà cung cấp dịch vụ hạ tầng mở, các bên có quan tâm trong việc được bổ sung vào phiên bản tiếp sau của COI - chi tiết hơn ở bài đăng trên blog này. Chúng tôi đang phân tích các kết quả khảo sát và nhằm mục đích phát hành phiên bản tiếp sau của COI vào cuối năm 2022.

Các bước tiếp sau | Tóm tắt phần Hỏi & Đáp

Thừa nhận

COIs đã được phát triển như là sự cộng tác với các lãnh đạo dự án hạ tầng mở, hỗ trợ thiết kế từ Allison McCartney, và với đầu vào từ các nhà lãnh đạo cơ sở, các nhà cấp vốn, và các chuyên gia về tính hiệu quả và đánh giá không vì lợi nhuận.

Chúng tôi cũng đặc biệt biết ơn các đồng nghiệp tham gia với (và nghiên cứu của họ) Ánh xạ Bức tranh Truyền thông Học thuật của Khảo sát năm 2019bibliographic scan, Scholarly Danh mục Công nghệ Truyền thông Học thuật (SComCAT), danh sách các Công cụ Xuất bản Truy cập Mở từ Radical Open Access Collective, Khung Giá trị & các Nguyên tắc và Danh mục Đánh giá từ Next Dự án Xuất bản Thư viện Thế hệ Tiếp theo, Các nguyên tắc của Hạ tầng Học thuật Mở, và 400+ Công cụ và Đổi mới sáng tạo trong Truyền thông Học thuật được Jeroen Bosman và Bianca Kramer của Thư viện Đại học Utrecht biên soạn. Các tài nguyên đó đã từng là cảm hứng cơ bản và hỗ trợ cho nghiên cứu điều tra của chúng tôi.

Chúng tôi chân thành cảm ơn tất cả những ai đã chia sẻ nguồn lực thời gian và sự tinh thông của họ với chúng tôi.

The Catalog of Open Infrastructure Services (COIs) is a step towards addressing the information asymmetries that exist in understanding and assessing open infrastructure projects. This effort is designed to model a means of standardizing information about core open infrastructure services for decision makers and members of the community.

What's included

The catalog currently includes the following 10 open infrastructure services:

These 10 services were selected based on a range of service-specific criteria such as the type of service provided, the organizational status of the service provider, and the availability and accessibility of funding information. Other factors considered were the diversity of scholarly practices represented or the demonstration of the intention and ability to create change towards our vision of an equitable, just, and accessible infrastructure for all. We have previously documented this selection process including key criteria in more detail in this blog post.

Documentation

The initial prototype of COIs was developed as part of the Costs of Open Infrastructure research project. For more information on COI's data sources, a list of frequently asked questions, and additional discussion, please read the COIs documentation.

Documentation | Informational sessions recap | Initial feedback and learnings

Next steps

As we explore expanding COIs, our intention is to refine the value proposition for funders, providers, and other key stakeholders in order to design more efficient processes to gather, verify, and display information while keeping existing information up-to-date and expanding the information available to better serve the needs of those using COIs.

To this end, we ran an interest survey between May and June 2022 for open infrastructure service providers who are interested in being added to the next release of COIs – more details in this blog post. We are analysing the results of the survey and aim to release a next version of COIs towards the end of 2022.

Next steps | Q&A sessions recap

Acknowledgements

COIs was developed as a collaboration with open infrastructure project leaders, design support from Allison McCartney, and with input from institutional leaders, funders, and experts in non-profit effectiveness and assessment.

We also are especially grateful for the colleagues involved with (and their research) the Mapping the Scholarly Communication Landscape 2019 Census and bibliographic scan, the Scholarly Communication Technology Catalogue (SComCAT), the list of Open Access Publishing Tools from the Radical Open Access Collective, the Values & Principles Framework and Assessment Checklist from the Next Generation Library Publishing Project, the Principles of Open Scholarly Infrastructure, and the 400+ Tools and Innovations in Scholarly Communication compiled by Jeroen Bosman and Bianca Kramer of Utrecht University Library. These resources have been foundational inspirations and supports for our investigations.

Our sincere thanks to all who shared their time, resources, and expertise with us.

Dịch: Lê Trung Nghĩa,

letrungnghia.foss@gmail.com