Từ định nghĩa tài nguyên giáo dục mở của UNESCO tới việc định hướng việc số hóa các tác phẩm di sản văn hóa thuộc phạm vi công cộng trong các cơ sở di sản văn hóa hướng tới Di sản Mở (En)

 

From UNESCO's definition of Open Educational Resources to guiding the digitization of public domain’s cultural heritage works in GLAM institutions and cultural heritage organizations towards Open Heritage.

Le Trung Nghia, ORCID iD: https://orcid.org/0009-0007-7683-7703

Institute for Research, Training and Development of Open Educational Resources (InOER), Association of Vietnam Universities and Colleges (AVU&C)

  Giấy phép nội dung: CC BY 4.0 Quốc tế

 

***

Abstract: Digitizing public domain (PD) works does not create new rights in them: works in the PD in analogue form remain in the PD once they are digitized. The digitization of cultural heritage (CH) works in the PD is not yet standardized globally. While many countries lack specific regulations regarding the digitization of works in PD, which potentially leading to unnecessary copyright disputes over digital versions of those works, many others already have such regulations. A globally standardized tool, such as an UNESCO’s Open Heritage Recommendation, is needed in the near future.

Key words: open educational resources (OER), digitalizing works, cultural heritage (CH), public domain (PD)

***

Introduction

In recent years, a series of important Vietnamese legal documents related to the application and development of Open Educational Resources in higher education have been issued, most notably ones such as: (1) Decision No. 1117/QD-TTg¹ dated September 25, 2023 of the Prime Minister approving the Program of building OER’s models in higher education; (2) Law on Higher Education No. 125/2025/QH15² dated December 10, 2025 of the 15th National Assembly, Article 26, Clause 8, which mentions about "exploitation and use of open educational resources in higher education activities"; and (3) Circular No. 61/2026/TT-BGDĐT³ dated July 17, 2026 of the Ministry of Higher Education stipulating the exploitation and use of open educational resources in higher education activities. This shows the essential importance of applying and developing OER in Vietnam’s higher education.

From another perspective, the application of OER is equally important in the cultural field, specifically in GLAM (Galleries, Libraries, Archives, Museums) institutions and cultural heritage organizations, where cultural memory and heritage are being preserved. It is noteworthy that, according to the definition of OER in the UNESCO's Recommendations on OER, adopted by 193 member states on 25 November 2019, materials in the public domain – largely hosted by GLAM institutions and cultural heritage organizations – are also OERs (see Figure 1 below for details and references).

On April 4, 2026, the Prime Minister issued Decision No. 611/QD-TTg⁴ approving the Project “Digital Transformation in the Cultural Sector until 2030, with a vision to 2045” with the following specific requirements: II. Requirements. 2. Implement digital transformation in the cultural sector based on 5 strategic pillars, ensuring the establishment of a unified, synchronized, and effective organizational and operational framework to serve management, promote creative activities, dissemination, and enjoyment of culture in the digital environment. Section d) outlines pillar 4: Digitization of cultural heritage and resources: “The comprehensive digitization of cultural heritage and resources using modern technology ensures that the digitization process is systematic, standardized, synchronized, unified, and shared, contributing to long-term and sustainable preservation, enhancing the value of heritage, expanding access to and dissemination of cultural knowledge, and creating rich resources for research, creativity, education, communication, and the development of the cultural industry.”

For the comprehensive digitization of cultural heritage and resources to meet the requirements outlined in Decision No. 611/QD-TTg, Vietnam’s GLAM institutions and cultural heritage organizations may need to adhere to the most fundamental principle, alongside a range of other principles and standards that many leading countries in this field have followed, are following, and will continue to follow: Digitizing works in the public domain does not create new rights to them: works in the public domain in analog form remain in the public domain once they are digitized.

OER Definition in UNESCO’s 2019 Recommendation on OER

Figure 1. OER definition in UNESCO’s 2019 Recommendation on OER⁵ 

Assertion: Materials/documents/works in the public domain (PD) are OER. 

Generally, a work is considered to be in the public domain when: (1) The copyright protection term of the work has expired under national copyright law; (2) The author of the work has waived his rights and dedicated it to the public domain, usually through the use of the Creative Commons CC0 public domain tool for the work.

 

National intellectual property and/or copyright law provisions regarding public domain and International Public Domain Day

1. The term of copyright and related rights protection under the national laws of different countries can vary. Vietnam's Intellectual Property Law 2025⁶, as generally stipulated in Article 27 on the Term of Copyright Protection and Article 34 on the Term of Related Rights Protection, is 50 years after the author's death, while that of the United States is 70 years⁷. This means that, if you comply with Vietnam's intellectual property law, you can use works that are already in the public domain in both Vietnam and the United States, but the reverse is not necessarily true.

2. On January 1st each year, a number of works worldwide automatically enter the public domain after their national copyright protection term expires. This explains why this day is called World Public Domain Day⁸. A range of issues related to this Day are explained on the website of the Center for the Study of the Public Domain⁹.

Commonly, regardless of which country's intellectual property laws apply, once a work is digitized and in the public domain and available on the Internet, anyone, at minimum, has the right for no-cost access, re-use, re-purpose, adapt and redistribute it, just as defined by UNESCO's OER definition above.

 

Digitizing public domain works towards Open Cultural Heritage

On the one hand, it is readily apparent that, though not all, the majority of digitized public domain cultural heritage works are currently held in GLAM institutions and presented on the Internet through their websites. Some examples of websites with public domain works are: (1) The US Center for the Study of the Public Domain compiles a list of automatically public domain works on January 1st of each year¹⁰; (2) The Europeana cultural heritage website¹¹ as of June 10, 2023, had nearly 20 million public domain works, including those with the Public Domain Mark and those dedicated to the public domain through the Creative Commons CC0 public domain tool, representing 34% of the total of over 56 million works on the Europeana website at that time; (3) The Gutenberg Project¹² currently has nearly 78,000 ebooks that anyone can download for free to use (according to the US intellectual property law); (4) The MUSOPEN¹³, the open music website has over 100,000 PDF files of classical music sheets, all of which are in the public domain and free to download;…

On the other hand, the digitization of public domain cultural heritage works has yet to be addressed uniformly globally. While many countries lack specific regulations on the digitization of public domain works, potentially leading to unnecessary copyright disputes over digital versions, many others already have such regulations in place.

Since 2010, the Europeana’s Public Domain Charter¹⁴ has clearly demonstrated the principle that “work that are in the Public Domain in analogue form continue to be in the Public Domain once they have been digitised”, and emphasised the important role of the Europeana itself, the Public Domain and its works in general, as shown in Figure 2 below:

Figure 2. Key points of the Europeana 2010 Public Domain Charter

All of these key points of the Europeana 2010 Public Domain Charter remain unchanged in its latest 2025 version¹⁵, alongside other updated content.

DIRECTIVE (EU) 2019/790 OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 17 April 2019 on copyright and related rights in the Digital Single Market and amending Directives 96/9/EC and 2001/29/EC¹⁶, Chapter 4: Works of visual art in the public domain, Article 14: Works of visual art in the public domain, pointed out that: “Member States shall provide that, when the term of protection of a work of visual art has expired, any material resulting from an act of reproduction of that work is not subject to copyright or related rights, unless the material resulting from that act of reproduction is original in the sense that it is the author's own intellectual creation.”

The Open Heritage Alliance, convened by Creative Commons, brings together more than 110 organizations from 30 countries¹⁷ around the world, has adopted the Open Heritage Declaration¹⁸ in October 2025 with the following 17 specific points:

Start citation:

1. We agree that non-original materials resulting from an act of reproduction of public domain heritage should not be subject to new copyright or related rights.

2. We agree that non-original materials resulting from an act of reproduction of heritage protected by copyright or related rights should pass into the public domain upon the expiration of those rights.

3. We believe that no open licenses may be applied to public domain heritage in the absence of meeting legal requirements to support the application of that license.

4. We agree that, where it is lawful and appropriate to do so, public domain heritage should be shared using standardized public domain tools that are preferably machine-readable.

5. We emphasize that acknowledgment of the source is important and we support measures that improve the public’s ability to reference institutions, creators and communities of origin.

6. We believe that freedom of expression and the development of new knowledge and creativity should not be unreasonably limited by moral rights that may survive in public domain heritage.

7. We encourage the removal of legal restrictions in national legislation that apply to heritage materials rightfully in the public domain.

8. We support the introduction of legal means for members of the public to clarify the copyright status of materials that may rightfully belong in the public domain.

9. We believe that contracts should not be used to override the freedoms associated with the public domain.

10. We support providing access to public domain heritage free from technical restrictions.

11. We support the creation and sharing of accessible-format versions of public domain heritage for persons with disabilities.

12. We emphasize the importance of developing the skills of heritage practitioners to effectively and confidently address legal and technological challenges, including barriers related to preservation and accessibility.

13. We encourage partnerships that foster openness, including for mutual capacity building and assistance, such as through knowledge exchange, training and equipment sharing.

14. We acknowledge the need for economic models that allow for the recovery of legitimate and reasonable costs incurred by institutions in the course of digitization and collections management without unduly restricting access to public domain heritage.

15. We believe in developing and maintaining open and sustainable digital public infrastructures which use robust preservation and access practices, protocols and standards, to ensure that digital heritage and metadata are accessible to enhance reuse and foster collaborative networks globally.

16. We acknowledge the need to transparently engage with, consult and involve communities of origin to enable free, prior and informed consent in decision-making processes involving both physical and digital heritage.

17. We recognize that there may be legitimate reasons not to digitize, allow access or openly share heritage, particularly where additional governance systems may apply.

We encourage policymakers and stakeholders to engage in a dialogue towards the promotion of equitable and open access to public domain heritage and for addressing the numerous undue and unfair barriers to such access.

End citation.

On April 29, 2026, the Open Heritage Alliance, in collaboration with UNESCO, organized an Exploratory Dialogue on Open Heritage¹⁹ at UNESCO Headquarters in Paris, France, “to celebrate the Open Heritage Statement and explore its synergies with UNESCO’s priorities in tackling the most urgent problems facing the world today,” and as a significant step toward the feasibility of an UNESCO’s Recommendation on Open Heritage in the future. The Dialogue brought together over 100 participants, including UNESCO staff, Permanent Delegation representatives, National Commissions, cultural heritage practitioners, funders, and open heritage advocates and enthusiasts from around the world. They “call on UNESCO Member States to join the dialogue towards additional action by UNESCO to ensure equitable access to public domain heritage in the digital environment, possibly even by co-creating a new normative instrument, in accordance with UNESCO’s existing normative framework. Recently, UNESCO has demonstrated a strong commitment to open through the 2019 Recommendation on Open Educational Resources (OER)²⁰ and the 2021 Recommendation on Open Science²¹. These recommendations were game changers. A UNESCO Recommendation on Open Heritage would be the next logical step. To achieve this, UNESCO Member States should explore the feasibility of elaborating a standard-setting instrument (a Recommendation) that would proactively promote and encourage open solutions to removing barriers to accessing heritage in the public domain, being mindful of the various governance frameworks that determine the ways in which heritage is shared and used.”

Open Heritage COMPANION, a guide for the Journey from Closed to Open²² – the result of this exploratory dialogue – was published in July 2026 to help GLAM institutions and cultural heritage organizations transform their collections and cultural heritage resources from closed to open and heading toward Open Heritage, which is defined as:

“Open Heritage refers to heritage that is made as openly accessible for sharing and reuse as possible and free from unfair and unnecessary copyright restrictions in the digital environment. The term encompasses all forms of heritage, including heritage held in the collections of cultural heritage institutions, heritage sites and monuments, natural heritage, and documentary heritage, and any associated metadata. In particular, a central tenet of open heritage is that digital reproductions of public domain works should be made available for free and without restrictions.”

 

Relation between OER, digitalized public domain’s cultural heritage works

The document "Don’t be a dinosaur; or, the benefits of Open Culture"²³ defines Open Culture (OC) and focuses primarily on a sub-field of open culture: open cultural heritage. One of the four key benefits of open culture is that it leads to "more vibrant research and more participatory education," which is detailed as follows:

Start citation

OC can galvanize researchers by offering them access to untapped resources and empower educators and learners to create and remix resources. OC helps create a bigger, richer and more meaningful conversation around collections outside of an institution's four walls for people to express themselves in their own voices, to make new discoveries, create new narratives or reshape those distorted through history, find new meanings, offer new (critical) perspectives, and make new interpretations of our past to inform our futures by opening new horizons.

What is impossible today because culture is not open?

• Researchers and scholars cannot freely access and reuse cultural heritage and information about it for the purpose of research (despite heritage being in the public domain or reliance on a copyright exception). As a result, research is slowed or outright thwarted — our global knowledge about cultural heritage, its context, and impact on our world is impoverished; historical biases pervade.

• Teachers and educators are not able to legally access and share online the digital materials from cultural heritage collections they need to exchange knowledge.

• Learners are deprived of knowledge resources essential to their program.

Who benefits? Researchers, scholars, teachers, educators, and learners.

Key benefits:

• increased generation of new knowledge

• bolstered collaboration opportunities, increased unity, broader impact

• greater possibilities for remote education and online teaching

• more participatory and inclusive teaching and learning

End citation

The document cites various expert opinions representing GLAM institutions worldwide regarding Open Culture, one of which states: “OC is a crucial approach to building open educational resources (OERs) that can benefit learners and teachers as resources can be retained, remixed, revised, reused, and redistributed — the “5 R” activities”; and another notes: “The Hunt Museum had a major advantage when we all had to create museums from home at the start of the COVID pandemic, partly because a sizeable chunk of the collection was available in digitized form under PDM or CC0. We'd already had experiments with Mozilla Hubs and could reach out to schools and parents to provide curricular-supported learning using the museum's objects.”

This demonstrates that Open Culture—specifically Open Cultural Heritage, where public domain cultural heritage works are digitized and used with Creative Commons public domain tools such as the Public Domain Mark (PDM) or CC0, will benefit learners, educators, and researchers alike; in other words, when such works are situated within the context of "learning, teaching, and research materials," at minimum for cultural education, they align precisely with the definition of OER established by UNESCO. Furthermore, from the perspective of Creative Commons (CC) licensing, such works possess a higher degree of legal openness compared to OERs licensed under CC licenses like CC BY, CC BY-SA, CC BY-NC, and CC BY-NC-SA, as they entail no copyright restrictions, as shown in Figure 3.

Figure 3. CC licenses suite without (A²⁴) and with (B²⁵) Public Domain Mark tool

 

There may be legitimate reasons not to digitize, allow access or openly share heritage, particularly where additional governance systems may apply

On the one hand, this manuscript focuses on the emphasizing the important principle that digitizing public domain works does not create new rights and that such digital reproductions should, in principle, remain openly available. On the other hand, as indicated by Point 17 of the Open Heritage Declaration mentioned above, “there may be legitimate reasons not to digitize, allow access or openly share heritage, particularly where additional governance systems may apply”, such as for Indigenous People's cultural heritage within the context of their colonial history.

The document "Guidelines on Indigenous Collections and Data" specifies that even Indigenous cultural heritage works in the public domain should only be digitized and made publicly available with the consent and participatory management of the Indigenous communities themselves. It suggests that data of such works should be managed according to the CARE (Collective Benefit, Authority to Control, Responsibility and Ethics) principles and/or in conjunction with the FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable) principles as follow: “The 2007 United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples sets minimum international standards around Indigenous intellectual and cultural property and the principles of participation and free, prior, and informed consent, while the CARE Principles for Indigenous Data Governance and FAIR Principles establish frameworks for the governance of Indigenous data. These considerations mean that some heritage materials may, through discussions with communities, not be suitable for open access.²⁶” The document also suggests using a combination of CC licenses and supplementary "Local Text" labels and notices for works authorized for digitization and open access.

 

Suggestions for Vietnam’s GLAM institutions and Cultural Heritage Organizations

Figure 4. Number of UNESCO heritage sites in Vietnam’s provinces and cities

According to data from the Vietnam Economics²⁷, Vietnam is a country with many cultural heritage sites recognized by UNESCO, as shown in Figure 4.

In accordance with the spirit of Decision No. 611/QD-TTg approving the Project "Digital Transformation in the Cultural Sector until 2030, with a vision to 2045" mentioned at the beginning of this article, along with several other related documents, the digitization of heritage resources in all forms has certainly been and is being implemented increasingly actively at GLAM institutions and cultural heritage organizations in Vietnam.

Although there are no specific statistics to show whether the digitization of heritage resources at GLAMs and cultural heritage organizations in Vietnam adheres to the core principle of open heritage, which is that digital reproductions of public domain works should be made available for free and without restrictions, while such works are also Open Educational Resources by UNESCO’s definition, and therefore, anyone, at a minimum, has the right to no-cost access, reuse, repurpose, customize, and redistribute them.

Hopefully, in the near future, the Ministry of Culture, Sports and Tourism will provide specific guidance on this core principle so that digitized heritage resources of Vietnam will not only meet the requirements for implementing digital transformation in the cultural sector according to Decision No. 611/QD-TTg, but also with the Open Heritage Statement and heading toward to UNESCO's Open Heritage Recommendation as a global standard tool.

And always keep in mind in the digitization process of cultural heritage works in public domain that "Fundamentally, the open ethos neither condones unfettered and unconditional access, nor does it support unjustified and undue closedness. There are multiple forms, contexts, and stages of openness and the journey from closed to open is one of relationship building and partnership.²⁸"

 

References

1. Government website: Decision No. 1117/QD-TTg dated September 25, 2023 of the Prime Minister approving the Program of building OER’s models in higher education: https://chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=208699

2. Law on Higher Education No. 125/2025/QH15 (2025): https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/01/luat125-2025.pdf

3. Government website: Circular No. 61/2026/TT-BGDĐT dated July 17, 2026 of the Ministry of Higher Education stipulating the exploitation and use of open educational resources in higher education activities: https://chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=218966&classid=1&typegroupid=6

4. Government website: Decision No. 611/QD-TTg approving the Project “Digital Transformation in the Cultural Sector until 2030, with a vision to 2045”: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=217529

5. UNESCO, (2019): Recommendation on Open Educational Resources (OER): https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000373755/PDF/373755eng.pdf.multi.page=3, page 5.

6. Government website: Consolidated text No. 155/VBHN-VPQH of the National Assembly Office: INTELLECTUAL PROPERTY LAW, dated September 9, 2025: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=215309

7. U.S. Copyright Office: How Long Does Copyright Protection Last?: https://www.copyright.gov/help/faq/faq-duration.html

8. MIT Libraries: Public Domain Day: https://libraries.mit.edu/public-domain/

9. Center for the Study of Public Domain: Public Domain Day — Frequently Asked Questions: https://web.law.duke.edu/cspd/publicdomainday/faqs/

10. Center for the Study of the Public Domain: Public Domain Day 2026: https://web.law.duke.edu/cspd/publicdomainday/2026/

11. Le Trung Nghia, (2023) in Vietnamese: Digital Transformation and Copyright Issues in Library Activities - The Europeana Experience: https://zenodo.org/records/8137149

12. Project Gutenberg: https://www.gutenberg.org/

13. MUSOPEN: Free sheet music: https://musopen.org/sheetmusic/

14. Europeana, (2010): Public Domain Charter: https://pro.europeana.eu/files/Europeana_Professional/IPR/Public%20Domain%20Charter/ENGLISH%20Public%20Domain%20Charter.pdf, page 2.

15. Europeana, (2025): Public Domain Charter: https://pro.europeana.eu/files/Europeana_Professional/IPR/the_2025_europeana_public_domain_charter.pdf.

16. Official Journal of the European Union: DIRECTIVE (EU) 2019/790 OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 17 April 2019 on copyright and related rights in the Digital Single Market and amending Directives 96/9/EC and 2001/29/EC: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32019L0790

17. Open Heritage Statement: Signatories: https://openheritagestatement.org/signatories. Access July 28, 2026.

18. Open Heritage Coalition: Open Heritage Statement: https://static1.squarespace.com/static/68af5059dcd53a6da7c8c09c/t/68d171c6a269670ab066781b/1758556614580/OHS_Oct2025.pdf.

19. Brigitte Vézina, Dee Harris, Creative Commons (2026): How can Equitable Access to Heritage Help Solve Global Challenges? An Exploratory Dialogue: https://creativecommons.org/2026/05/06/how-can-equitable-access-to-heritage-help-solve-global-challenges-an-exploratory-dialogue/.

20. UNESCO (2019): Recommendation on Open Educational Resources: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000373755/PDF/373755eng.pdf.multi.page=3.

21. UNESCO (2021): UNESCO Recommendation on Open Science: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379949. 

22. Creative Commons (2026): Open Heritage COMPANION, a guide for the Journey from Closed to Open: https://creativecommons.org/wp-content/uploads/2026/07/English_CC-OH-Companion.pdf, p.6.

23. Brigitte Vézina, Connor Benedict: Don’t be a dinosaur; or, the benefits of Open Culture: https://creativecommons.org/wp-content/uploads/2024/04/Dont-Be-a-Dinosaur-or-The-Benefits-of-Open-Culture.pdf. © Creative Commons 2024. CC BY 4.0, p.4, p. 12-13, and p.14.

24. UNESCO - UNEVOC (2018): OER in TVET: https://connect.unevoc.unesco.org/up/OER-in-TVET.pdf. CC BY 4.0, p.5

25. Tailored from Wikimedia Commons: File:Creative commons license spectrum.svg: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Creative_commons_license_spectrum.svg. CC BY 4.0.

26. Creative Commons and Local Contexts (2026): Guidelines on Indigenous Collections and Data : https://zenodo.org/records/22237037, p.3

27. Vietnam Economics, April 20, 2026: The number of UNESCO heritage sites in 34 provinces and cities nationwide!: https://www.facebook.com/kinhtevietnam2026/posts/pfbid07W9A9D3ponggicU2K1CdkLz3niwMiLJ2vyS732execp22XPwhofD2DkMWj6ENoETl

28. Creative Commons and Local Contexts (2026): Guidelines on Indigenous Collections and Data : https://zenodo.org/records/22237037, p.38

------------------------------------

Bài viết cho Hội thảo của Châu Á - Thái bình dương về Giáo dục Mở năm 2026 - OpenAP 2026 (Asia-Pacific Conference on Open Education 2026) với chủ đề: “Một Tương lai Mở: Thúc đẩy Giáo dục Đại học công bằng và bao trùm trong khu vực Châu Á - Thái bình dương” (An Open Future: Advancing Equitable and Inclusive Higher Education in the Asia-Pacific Region) được tổ chức tại Đại học Khoa học Xã hội Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội ngày 23/10/2026. 

Tự do tải về bài viết toàn văn định dạng PDF ở DOI: https://zenodo.org/records/23597853

Tự do tải về bài trình chiếu tại địa chỉ: 

https://www.dropbox.com/scl/fi/vagoakhjcwr3e91iiqff7/OER_in_CHIs_Presentation.pdf?rlkey=0blh2k2vuiehxawrc2pczcx14&st=hds6vp2q&e=1&dl=0

X(Tweet): https://x.com/nghiafoss/status/2113769133435502596

Xem thêm:

• Bài viết toàn văn

• Văn hóa Mở/OpenGLAM

• Tài nguyên Giáo dục Mở (OER)

• Cấp phép mở

• Hội nghị, hội thảo 

Blogger: Lê Trung Nghĩa 

letrungnghia.foss@gmail.com 

Giải quyết nghịch lý của Mở: Các nguồn lực mới để bảo vệ dữ liệu và nội dung hàng hóa công cộng kỹ thuật số (DPG) trong kỷ nguyên AI

 

Navigating the Paradox of Open: New Resources for Defending Data and Content DPGs in the Age of AI

Author: Lea Gimpel, Director of Policy and AI Lead, DPGA Secretariat

July 14, 2026

Theo: https://www.digitalpublicgoods.net/blog/navigating-the-paradox-of-open

Bài được đưa lên Internet ngày: 14/07/2026

Mạng lưới web mở đang trải qua một cuộc chuyển đổi cấu trúc mang tính hệ thống. Ngày nay, các hàng hóa công kỹ thuật số - DPG (Digital Public Goods) và nguồn tài nguyên tri thức chung (knowledge commons) đang đối mặt với một thách thức nghiêm trọng: tình trạng khai thác dữ liệu quy mô lớn và tự động bởi các trình thu thập dữ liệu (crawlers) và công cụ trích xuất dữ liệu (scrapers) của AI mà không có sự có đi có lại tương xứng. Điều này dẫn đến chi phí cơ sở hạ tầng tăng vọt đối với các dự án mở vốn thường thiếu hụt nguồn lực và vận hành dựa trên tinh thần tự nguyện, đồng thời làm xói mòn niềm tin vào tri thức mở, cùng nhiều thách thức khác. Các đơn vị quản lý sản phẩm DPG buộc phải đưa ra những quyết định khéo léo để bảo vệ nguồn lực của mình trong khi vẫn duy trì tính mở ở mức tối đa.

Để hỗ trợ những người quản lý nguồn lực mở định hướng trong bối cảnh phức tạp này, Ban Thư ký DPGA tự hào giới thiệu hai tài liệu bổ trợ được xây dựng dựa trên sự tham vấn cộng đồng:

1. Các thực tiễn tốt nhất nhằm ngăn chặn việc AI khai thác nội dung mở và dữ liệu mở của DPG

Nội dung: Một tài liệu trình bày quan điểm và các khuyến nghị được tổng hợp trực tiếp bởi những người quản lý sản phẩm DPG từ các sáng kiến ​​mở lớn như Wikipedia, Open Food Facts, Storyweaver, Govdirectory, The Turing Way, v.v.

Trọng tâm: Tài liệu này mô tả trực diện các vấn đề mà DPG gặp phải và vạch ra các bước thực tế để tương tác với các đơn vị AI thương mại, nhằm đảm bảo người dùng dữ liệu tôn trọng các giấy phép, chính sách dành cho robot (robot policies) và điều khoản dịch vụ, cũng như đóng góp ngược lại cho hệ sinh thái; đồng thời trình bày chi tiết các cơ chế kỹ thuật để bảo vệ trước sự khai thác của AI.

2. Giải quyết nghịch lý của Mở: Cẩm nang bảo vệ DPG

Nội dung: Tổng quan về các cơ chế hiện có để bảo vệ trước sự khai thác của AI và cách các cơ chế này tương thích với định nghĩa về "mở" hiện hành, cũng như Tiêu chuẩn DPG. Mục tiêu của cẩm nang là nâng cao hiểu biết và làm rõ khái niệm về xung đột giữa việc duy trì quyền truy cập mở và việc đảm bảo sự tồn tại lâu dài của nguồn lực mở.

Trọng tâm: Cẩm nang giúp hiểu rõ các cấp độ can thiệp khác nhau dành cho người quản lý sản phẩm DPG; qua đó chỉ ra rằng các cơ chế ở cấp độ mã nguồn (code-level) đóng vai trò là tuyến phòng thủ đầu tiên, nhưng việc giải quyết thách thức về việc AI khai thác dữ liệu đòi hỏi các giải pháp ở cấp độ hệ sinh thái, bao gồm các khía cạnh chính sách, pháp lý và quản trị.

Các lớp phòng thủ: Tài liệu giới thiệu mô hình "kim tự tháp phòng thủ và sự đáp lại tương xứng" gồm 6 lớp, phân loại các biện pháp kỹ thuật, pháp lý, quy định và thể chế:

• Lớp 1: Môi trường vĩ mô (Pháp lý, Quy định, Thể chế) – Các quy tắc thị trường, thuế theo luật định và khung cấp phép hoạt động bên ngoài mã nguồn trang web (ví dụ: thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dữ liệu, giấy phép copyleft cho phép sử dụng dữ liệu để huấn luyện mô hình).

• Lớp 2: Pháp lý và Kinh tế – Các rào cản tài chính hoặc xác thực ở cấp máy chủ nhằm kiểm soát quyền truy cập (ví dụ: thỏa thuận thương mại về quyền truy cập API, tường phí/paywall).

• Lớp 3: Quản trị công – Các tín hiệu không mang tính cưỡng chế, có thể đọc được bằng máy, nhằm truyền tải các tùy chọn sử dụng (ví dụ: chính sách robots.txt, tín hiệu giao thức máy đọc được).

• Lớp 4: Mạng & Hạ tầng – Các hệ thống đánh giá cách thức kết nối lưu lượng truy cập để lọc bỏ các bot tấn công thô bạo (ví dụ: giới hạn tốc độ truy cập, tường lửa chặn bot).

• Lớp 5: Bảo mật ứng dụng & Xác thực phía khách hàng (Client Verification) – Kiểm tra môi trường trình duyệt và thay đổi cấu trúc mã nguồn theo thời gian thực (ví dụ: CAPTCHA, thử thách chứng minh công việc/proof-of-work).

• Lớp 6: Tính toàn vẹn của dữ liệu – Các biến đổi về cấu trúc đối với chính tài sản dữ liệu, nhằm mục đích làm nhiễu hoặc cô lập dữ liệu đó (ví dụ: xáo trộn cấu trúc, đầu độc dữ liệu/data poisoning).

Phát triển Tiêu chuẩn DPG và Các hướng dẫn của chúng tôi

Tại Ban Thư ký DPGA, chúng tôi luôn kiên định với Tiêu chuẩn DPG—một nền tảng được công nhận toàn cầu về tính mở, trách nhiệm và đổi mới sáng tạo do cộng đồng dẫn dắt. Tuy nhiên, "nghịch lý của tính mở" có thể vô tình trao quyền cho các chủ thể có nguồn lực dồi dào, gây bất lợi cho những cộng đồng vốn chịu nhiều thiệt thòi trong lịch sử, và cuối cùng đe dọa bản chất mở của các DPG. Khi hệ sinh thái phát triển, chúng tôi nhận thấy rằng các chủ sở hữu sản phẩm đang phải đối mặt với những thách thức ngày càng phức tạp về tính bền vững, quản trị và sự tham gia bình đẳng.

Trong thời gian tới, mục tiêu không phải là từ bỏ khỏi tính mở, mà là tăng cường hơn nữa việc triển khai thực tế, hỗ trợ các phương pháp tiếp cận có khả năng thích ứng cao, mang tính tương hỗ và lấy cộng đồng làm trung tâm, đồng thời vẫn bám sát các nguyên tắc của Tiêu chuẩn DPG. Chúng tôi mời các chủ sở hữu sản phẩm DPG, các chuyên gia pháp lý và các đối tác trong hệ sinh thái cùng tìm hiểu cuốn cẩm nang (playbook) và các thực tiễn tốt nhất đang hình thành. Cùng nhau, chúng ta có thể tiếp tục phát triển các hướng dẫn trên DPG Wiki và các tài liệu liên quan, đảm bảo Tiêu chuẩn DPG luôn vững chắc và thích ứng tốt với những thách thức thực tế, đồng thời duy trì cam kết cốt lõi về tính mở.

Bạn có ý kiến ​​đóng góp hoặc muốn bổ sung cơ chế phòng ngừa? Hãy liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ hello@digitalpublicgoods.net.

Các biện pháp tốt nhất để ngăn chặn AI lạm dụng nội dung mở và dữ liệu mở của DPG

Đọc tài liệu "The DPG Defence Playbook" (Cẩm nang Phòng thủ DPG)

The open web is undergoing a systemic structural transformation. Today, digital public goods (DPGs) and the broader knowledge commons face a critical challenge: large-scale, automated extraction by AI crawlers and scrapers operating without reciprocity. This leads to ballooning infrastructure costs for often volunteer-run, underresourced open projects, and the erosion of trust in open knowledge, among other challenges. DPG product owners have to make delicate decisions to protect their resources while keeping them as open as possible. 

To help stewards of open resources navigate this complex landscape, the DPGA Secretariat is proud to share two complementary assets developed in consultation with our community:

• Best Practices for Preventing AI Exploitation of Open Content and Open Data DPGs

What it is: A position paper and set of recommendations compiled directly by DPG product owners across major open initiatives like Wikipedia, Open Food Facts, Storyweaver, Govdirectory, The Turing Way, among others. 

Core Focus: This note describes the problems faced by DPGs firsthand and outlines practical steps for engaging with commercial AI entities to ensure data users respect licenses, robot policies, and terms of service, and contribute back to the ecosystem, while also detailing technical mechanisms to protect against AI exploitation.

• Navigating the Paradox of Open: The DPG Defence Playbook

What it is: An overview of available mechanisms to protect against AI exploitation and how they map against the current open definition, and, by extension, the DPG Standard. The playbook’s aim is to deepen understanding and conceptual clarity around the tension between maintaining open access and ensuring the survival of an open resource.

Core Focus: The playbook helps understand the different layers of interventions available to DPG product owners, ultimately showing that code-level mechanisms are a first line of defence, but solving the challenge of AI exploitation requires ecosystem-level solutions at the policy, legal, and governance levels. 

• Layers of Defence: It introduces a 6-layer "defence and reciprocity pyramid" classifying technical, legal, regulatory and institutional measures:

• Layer 1: Macro Environment (Legal, Regulatory, Institutional) – Market rules, statutory taxes, and licensing frameworks that operate outside website code (e.g., data excise taxes, copyleft data-to-model licenses).

• Layer 2: Legal and Economic – Server-level financial or authentication gates that control entry (e.g., commercial API access deals, paywalls).

• Layer 3: Public Governance – Non-coercive, machine-readable signs broadcasting usage preferences (e.g., robots.txt policies, machine-readable protocol signals).

• Layer 4: Network & Infrastructure – Systems evaluating how traffic connects to filter out blunt-force bots (e.g., rate limiting, firewall bot blocking).

• Layer 5: Application Security & Client Verification – Interrogating browser environments and mutating code structure in real-time (e.g., CAPTCHA, proof-of-work challenges).

• Layer 6: Data Integrity – Structural transformations of the data asset itself, either to poison it or isolate it (e.g., structural perturbations, data poisoning).

Evolving the DPG Standard and Our Guidance

At the DPGA Secretariat, we remain firmly grounded in the DPG Standard—a globally recognised foundation for openness, responsibility and community-driven innovation. However, the "paradox of openness" can inadvertently empower well-resourced actors at the expense of historically disadvantaged communities, ultimately threatening the open nature of DPGs. As the ecosystem evolves, we recognise that product owners are navigating increasingly complex challenges around sustainability, governance, and equitable participation.

Moving forward, the goal is not a retreat from openness, but to further strengthen its practical implementation, supporting approaches that are resilient, reciprocal, and community-centred while remaining firmly anchored in the principles of the DPG Standard. We invite DPG product owners, legal scholars, and ecosystem partners to explore the playbook and emerging best practices. Together, we can continue to evolve the guidance provided through the DPG Wiki and related resources, ensuring the DPG Standard remains both robust and responsive to real-world challenges while preserving its core commitment to openness.

Have feedback or want to add a defensive mechanism? Reach out to us at hello@digitalpublicgoods.net.

Best Practices for Preventing AI Exploitation of Open Content and Open Data DPGs

Read The DPG Defence Playbook

Dịch: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com

Vượt xa tính mở: Định hình tương lai AI có trách nhiệm thông qua đối thoại toàn cầu của Liên Hợp Quốc

 

Beyond Openness: Shaping a Responsible AI Future Through the UN Global Dialogue

April 20, 2026

Lea Gimpel, Director of Policy and AI Lead, DPGA Secretariat

Theo: https://www.digitalpublicgoods.net/blog/shaping-a-responsible-ai-future-through-the-un-global-dialogue

Bài được đưa lên Internet ngày: 20/04/2026

Trong bối cảnh thế giới đầy rẫy sự bất định và sự thay đổi của các chuẩn mực vốn có, trí tuệ nhân tạo (AI) an toàn và đáng tin cậy nổi lên như một thách thức quản trị chung, đòi hỏi một cách tiếp cận bao trùm. Các bên liên quan đa dạng trên toàn cầu cần hợp tác để cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và các giới hạn sinh thái, thúc đẩy sự công bằng về quyền lực và bảo vệ lợi ích công cộng. Trong bối cảnh đó, các công nghệ mở—chẳng hạn như hàng hóa công cộng kỹ thuật số - DPG (Digital Public Goods)—đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy hợp tác toàn cầu, quyền tự chủ, tính minh bạch và cuối cùng là niềm tin. Ban Thư ký DPGA vui mừng thông báo rằng chúng tôi đã gửi phản hồi cho lời kêu gọi đóng góp ý kiến ​​của Liên Hợp Quốc nhằm phục vụ Đối thoại Toàn cầu đầu tiên về Quản trị AI; đây là nền tảng do Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thiết lập nhằm tạo điều kiện hợp tác quốc tế, chia sẻ các thực tiễn tốt nhất và giải quyết những thách thức trong quản trị AI, chẳng hạn như sự phân mảnh ngày càng tăng và vấn đề địa chính trị về việc ai nắm quyền kiểm soát cơ sở hạ tầng AI.

Đối thoại Toàn cầu: Công cụ thúc đẩy Hiệp ước Kỹ thuật số Toàn cầu

Hiệp ước Kỹ thuật số Toàn cầu - GDC (Global Digital Compact) (bản dịch sang tiếng Việt) đã chính thức công nhận DPG là nền tảng cốt lõi cho một tương lai kỹ thuật số công bằng. Tại Mục tiêu số 1, GDC cam kết rõ ràng về việc:

"...Tăng cường đầu tư và phát triển hàng hóa công cộng kỹ thuật số, bao gồm phần mềm nguồn mở, dữ liệu mở, các mô hình trí tuệ nhân tạo mở và nội dung mở, nhằm thúc đẩy chuyển đổi số bao trùm và đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững."

Ban Thư ký DPGA coi Đối thoại Toàn cầu của Liên Hợp Quốc không chỉ là một diễn đàn thảo luận mà còn là công cụ quan trọng để thực hiện các cam kết của GDC. Bằng cách kết nối các sáng kiến ​​hiện có—như Tiêu chuẩn DPG (được dùng để thẩm định mọi DPG) và công việc của chúng tôi về phần mềm nguồn mở và dữ liệu mở phục vụ phát triển AI có trách nhiệm (DPG4AI)—với các vấn đề cấp bách về quản trị AI như an toàn, an ninh và thu hẹp khoảng cách về AI, chúng tôi mong muốn cuộc đối thoại này sẽ chuyển hóa các mục tiêu cấp cao đó thành hành động thực tiễn thông qua một lộ trình triển khai rõ ràng.

AI Tiết kiệm (Frugal AI) và Con đường hướng tới Chủ quyền Kỹ thuật số

Một điều kiện tiên quyết quan trọng là chúng ta cần vượt qua quan niệm cho rằng tiến bộ thực sự phụ thuộc vào việc bắt chước quy mô tính toán khổng lồ và tiêu tốn nhiều năng lượng của các tập đoàn công nghệ lớn. Một hướng đi thay thế là AI tiết kiệm (frugal AI): các mô hình nhỏ gọn hơn, chuyên biệt và có hiệu suất cao, được huấn luyện trên dữ liệu địa phương và tối ưu hóa cho phần cứng cấu hình thấp cũng như cơ sở hạ tầng tính toán hạn chế. Cách tiếp cận này cũng dễ dàng tương thích hơn với các yêu cầu cao về tính mở đối với tập dữ liệu và mô hình theo Tiêu chuẩn DPG.

Tuy nhiên, việc phổ cập hóa quá trình phát triển AI không chỉ dừng lại ở quyền tiếp cận các mô hình hiện có; mà còn là việc giành lại quyền chủ động xây dựng công nghệ phù hợp với thực tế kinh tế, xã hội và sinh thái tại địa phương. Các hàng hóa công cộng kỹ thuật số (DPG) xuyên suốt vòng đời phát triển AI, cùng với các mô hình AI nguồn mở, là những công cụ thiết yếu để đạt được mục tiêu này, đặc biệt là vì chúng tiết kiệm chi phí hơn so với các API nguồn đóng khi triển khai ở quy mô cấp chính phủ.

Bằng cách ưu tiên hiệu quả thay vì chỉ chú trọng quy mô khổng lồ, các quốc gia có thể giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn (hyperscaler) từ bên ngoài, giảm dấu chân carbon và hướng tới tầm nhìn phát triển và triển khai AI dưới sự kiểm soát chủ quyền. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cần được bổ sung bằng các công cụ đảm bảo độ tin cậy và an toàn chặt chẽ.

Vượt qua quan niệm coi "tính mở" là giải pháp vạn năng

Một chủ đề trọng tâm trong những suy ngẫm gần đây của chúng tôi từ Hội nghị Thượng đỉnh về Tác động của AI (AI Impact Summit) tại Ấn Độ là: tính mở không phải là giải pháp vạn năng. Mặc dù DPGA ủng hộ phần mềm và mô hình nguồn mở giúp hiện thực hóa các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG), nhưng chúng luôn cần đi kèm với các biện pháp ngăn ngừa tác hại cũng như tuân thủ quy định về quyền riêng tư và các luật lệ hiện hành khác, đúng như tinh thần của Tiêu chuẩn DPG. Cuối cùng, không phải vấn đề nào cũng cần đến giải pháp AI; trái lại, việc coi AI là lựa chọn "mặc định" thường gây ra nhiều vấn đề hơn là giải quyết chúng, bởi nó củng cố những bất bình đẳng mang tính cấu trúc vốn đã tồn tại.

Bản đệ trình của Ban Thư ký DPGA nhấn mạnh vai trò của DPG đối với sự phát triển AI công bằng, nhưng cũng lưu ý rằng tính mở cần phải song hành với cơ chế quản trị vững chắc để giải quyết các vấn đề mang tính hệ thống và sâu xa hơn:

• Sự mất cân bằng quyền lực và bóc lột: Quản trị phải giải quyết rõ ràng vấn đề tập trung quyền lực trong ngành công nghiệp AI và các hành vi bóc lột, đặc biệt là liên quan đến việc thu thập dữ liệu và lao động trong phần lớn các quốc gia sử dụng AI trên toàn cầu.

• Tác động kinh tế và sinh thái: Chúng ta phải tính đến các yêu cầu tính toán khổng lồ và chi phí môi trường của AI, ủng hộ các phương pháp "AI tiết kiệm" nhằm giảm thiểu mức tiêu thụ năng lượng và các rào cản tính toán.

• Ảo tưởng về sự công bằng: Chỉ riêng tính mở không đảm bảo sự công bằng nếu các công ty công nghệ lớn tiếp tục hưởng lợi không cân xứng từ các nguồn tài nguyên mở trong khi các nhà phát triển địa phương phải đối mặt với những hạn chế lớn về tài nguyên.

Lấy lại AI vì lợi ích công cộng

Bản kiến nghị của chúng tôi gửi đến Đối thoại AI toàn cầu bắt nguồn từ niềm tin rằng quản trị AI phải giải quyết các vấn đề này một cách khẩn cấp và nên xây dựng dựa trên các công việc và sáng kiến hiện có - chẳng hạn như Tiêu chuẩn DPG - nhằm đảm bảo công nghệ an toàn, toàn diện và được thiết kế vì lợi ích công cộng. Nhắc lại lập trường của chúng tôi từ Hội nghị thượng đỉnh Tác động của AI, bằng cách kết hợp tính mở với đầu tư sâu rộng từ khu vực công vào nghiên cứu, an toàn và cơ sở hạ tầng dữ liệu đáng tin cậy, chúng ta có thể hướng tới một hệ sinh thái AI toàn cầu, nơi trao quyền cho mọi người xây dựng và sở hữu AI theo cách riêng của họ.

Đọc toàn bộ bài viết tại đây.

Despite a world characterised by uncertainty and the unravelling of established norms, safe and trustworthy AI emerges as a collective governance challenge that requires an inclusive approach. Diverse global actors must come together to balance innovation with ecological limits, promote power equity, and uphold the public interest. Against this backdrop, open technologies such as digital public goods play a key role in enabling global cooperation, agency, transparency, and, ultimately, trust. The DPGA Secretariat is happy to share that we submitted our response to the United Nations’ Call for Submissions to inform the first Global Dialogue on AI Governance, a platform established by the UN General Assembly to facilitate international cooperation, share best practices and address AI governance challenges such as increased fragmentation and the geopolitical question of who controls AI infrastructure.

The Global Dialogue: A Vehicle for the Global Digital Compact

The Global Digital Compact has formally recognised DPGs as the backbone of an equitable digital future. Under Objective 1, the GDC explicitly commits to:

"...Increas[ing] investment in and the development of digital public goods, including open-source software, open data, open artificial intelligence models, and open content, to promote inclusive digital transformation and achieve the Sustainable Development Goals."

The DPGA Secretariat understands the UN Global Dialogue not just as a forum for discussion, but also as a critical vehicle for implementing the GDC commitments. By connecting ongoing initiatives such as the DPG Standard, which is used to vet every DPG, and our work on open source software and open data for responsible AI development (DPG4AI) with pressing AI governance issues such as safety, security and bridging AI divides, we aim for the dialogue to turn these high-level objectives into practical action through a clear implementation roadmap. 

Frugal AI and the Path to Digital Sovereignty

A key precondition is that we move beyond the assumption that meaningful progress depends on matching the massive, energy-intensive computing scale of big tech. An alternative narrative is frugal AI: smaller, specialised, and highly efficient models that are trained on local data and optimised for lower-end hardware and limited computational infrastructure. This approach is also more easily compatible with the DPG Standard’s high openness requirements for datasets and models. 

However, democratising AI development is not just about access to existing models; it is about reclaiming the agency to build technology that fits local economic, social and ecological realities. Digital public goods across the AI development lifecycle, along with open source AI models, are indispensable tools for achieving this goal, particularly because they are more cost-efficient than closed-source APIs when deployed at government scale. 

By prioritising efficiency over sheer scale, countries can reduce their dependence on external hyperscalers, lower their carbon footprint, and work towards a vision of AI development and deployment under sovereign control. However, this approach needs to be complemented by rigorous trust and safety tooling.

Moving Beyond "Openness" as a Silver Bullet

A central theme of our recent reflections from the AI Impact Summit in India was that openness is not a silver bullet. While the DPGA champions open source software and models that help attain the SDGs, they must always be complemented by measures to avoid doing harm and adhere to privacy and other applicable laws, as baked into the DPG Standard. Lastly, not every problem needs AI as a solution - on the contrary, treating AI as the “default” often creates more problems than it solves, because it entrenches existing structural inequalities. 

The DPGA Secretariat’s submission highlights the role of DPGs for equitable AI development, but also cautions that openness must be paired with robust governance to address deeper, systemic issues:

• Power Imbalances and Exploitation: Governance must explicitly address the concentration of power in the AI industry and exploitative practices, particularly regarding data collection and labour in the Global Majority.

• Economic and Ecological Impact: We must account for the massive computational requirements and environmental costs of AI, advocating for "frugal AI" approaches that minimise energy consumption and computational barriers.

• The Illusion of Equity: Openness alone does not guarantee equity if large technology companies continue to benefit disproportionately from open resources while local developers face massive resource constraints.

Reclaiming AI for the Public Interest

Our submission to the Global AI Dialogue is rooted in the belief that AI governance must address these topics urgently and should build on existing work and initiatives—such as the DPG Standard—that ensure technology is safe, inclusive, and designed for public benefit. Reiterating our stance from the AI Impact Summit, by pairing openness with deep public-sector-led investment in research, safety, and trusted data infrastructures, we can move toward a global AI ecosystem that empowers everyone to build and own AI on their own terms.

Read the full submissions here.

Dịch: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com