5 sự thật bất ngờ về nguồn mở trong chính phủ mà chúng tôi đã học được

 

5 Surprising Truths We Learned About Open Source in Government

March 26, 2026

Melissa Muñoz Suro, with the support from Lucy Harris, COO, and Jon Lloyd, Director of Advocacy and 50-in-5, DPGA Secretariat.

Theo: https://www.digitalpublicgoods.net/blog/5-surprising-truths-open-source-government

Bài được đưa lên Internet ngày: 26/03/2026

Để hỗ trợ các chính phủ triển khai công nghệ nguồn mở, trước hết chúng ta cần hiểu rõ bối cảnh thực thi chính sách trên toàn cầu. Nhằm thúc đẩy nỗ lực này, DPGA đã khởi động "Khảo sát về Chính sách và Thực tiễn Nguồn Mở Toàn cầu" (bản dịch sang tiếng Việt) vào tháng 6 năm ngoái, như một phần trong "Lời kêu gọi Hành động Hợp tác" của chúng tôi. Sáng kiến ​​này đã dẫn đến việc công bố một báo cáo vào tháng 11 năm 2025 do nhà nghiên cứu Melissa Muñoz Suro thực hiện; báo cáo này vạch ra bốn khuyến nghị chính sách quan trọng nhằm tăng cường năng lực cho chính phủ.

Khi nói đến chuyển đổi số trong chính phủ, người ta dễ hình dung về một quyết định mang tính bao trùm và dứt khoát: một chính sách quốc gia mới được ký kết và phần mềm nguồn mở chính thức được chấp nhận. Câu chuyện đơn giản, mạch lạc này nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng kết quả nghiên cứu lại cho thấy thực tế hiếm khi diễn ra như vậy; thay vào đó, quá trình thay đổi của các cơ quan công quyền thường phức tạp hơn nhiều.

Để tiếp nối báo cáo năm ngoái, chúng tôi đã trao đổi với các nhà lãnh đạo về chuyển đổi số từ mười một quốc gia và tổ chức khác nhau. Một bức tranh khác biệt đã lộ diện—thực tế hơn, diễn ra theo từng bước và đầy thú vị. Chúng tôi nhận thấy rằng câu chuyện thực sự về nguồn mở trong chính phủ không nằm ở các văn bản chính sách chính thức, mà ẩn chứa trong những quy tắc bất thành văn tại các bộ phận mua sắm, những lựa chọn chiến lược của các nhóm cấp cơ quan, và động lực thay đổi không ngừng của các quốc gia.

ĐỌC BÁO CÁO CẬP NHẬT VỀ KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH TẠI ĐÂY

Dưới đây là năm bài học đáng ngạc nhiên nhất mà chúng tôi rút ra được về cách các chính phủ đang định hướng hành trình ứng dụng phần mềm nguồn mở hiện nay:

1. "Chính sách Nguồn Mở" Phổ biến nhất Lại là... Không có Chính sách Chính thức nào cả

Một trong những phát hiện đi ngược lại với suy nghĩ thông thường từ các cuộc trao đổi của chúng tôi là: nhiều chính phủ đã thúc đẩy thành công việc ứng dụng nguồn mở mà không cần đến một chính sách chính thức, độc lập. Thay vì ban hành một đạo luật duy nhất mang tính áp đặt, họ lồng ghép các nguyên tắc nguồn mở vào những chiến lược chuyển đổi số rộng lớn hơn, qua đó tạo đà phát triển từ cấp cơ sở.

Ví dụ, tại Na Uy, chính phủ nước này không có chiến lược mã nguồn mở chính thức. Tuy nhiên, trong cơ quan phát triển quốc gia (NORAD), một bộ phận trực thuộc đã tiên phong áp dụng "chính sách mở" nghiêm ngặt, trong đó quy định nguồn mở và dữ liệu mở là những điều kiện bắt buộc để được cấp vốn cho các dự án và chương trình.

Tương tự, Togo lồng ghép các nguyên tắc nguồn mở vào các chính sách chuyển đổi số tổng thể, coi đây là lựa chọn ưu tiên hàng đầu cho các dự án mới, ngay cả khi chưa có luật riêng về nguồn mở.

Có lẽ quan điểm sâu sắc nhất đến từ Uganda. Sau khi nỗ lực xây dựng một chính sách nguồn mở chính thức trước đó không đạt được kết quả như mong đợi, các nhà lãnh đạo hiện tin rằng sẽ hiệu quả hơn nếu bắt đầu bằng một công cụ mềm dẻo hơn, chẳng hạn như bộ hướng dẫn. Mục tiêu trước tiên là "tạo ra thị trường" và chứng minh giá trị thực tiễn. Chỉ khi hệ sinh thái đã trưởng thành hơn, một khung quản trị chặt chẽ mới được triển khai. Cách tiếp cận từng bước này giúp tránh được những tranh cãi chính trị thường thấy ở các mệnh lệnh áp đặt từ cấp trên, đồng thời cho phép nguồn mở tự khẳng định giá trị của mình.

2. Cuộc chiến thực sự vì Nguồn Mở không nằm ở cấp hoạch định chính sách—mà nằm ở khâu mua sắm công

Mặc dù các nhà lãnh đạo chính trị có thể ủng hộ nguồn mở về mặt nguyên tắc, nhưng thắng bại thực sự lại nằm ở các chi tiết trong quy trình mua sắm công của chính phủ. Chúng tôi thường xuyên nghe ý kiến ​​cho rằng các quy định mua sắm vốn có tâm lý e ngại rủi ro—vốn được thiết kế cho kỷ nguyên phần mềm có bản quyền thương mại (proprietary software)—chính là rào cản thực tế lớn nhất cho việc áp dụng nguồn mở.

Tại Sri Lanka, câu trả lời cho rào cản chính này được đưa ra ngay lập tức và dứt khoát: đó là vấn đề mua sắm công. Quan điểm này cũng được chia sẻ ở nhiều quốc gia khác. Tại Na Uy, các quan chức nhận thấy rằng cán bộ phụ trách mua sắm thường rất e ngại rủi ro; họ lo sợ rằng sai sót có thể dẫn đến sự chậm trễ kéo dài nhiều năm. Nỗi sợ này khiến họ ưu tiên các nhà cung cấp phần mềm thương mại quen thuộc và coi nguồn mở—với mô hình ngân sách khác biệt, không có hạng mục chi phí cho phí bản quyền—là một rủi ro tiềm ẩn.

"Tôi nghĩ những người thực hiện quy trình này rất sợ mắc sai lầm, vì điều đó có thể khiến quá trình mua sắm bị trì hoãn hàng năm trời, đúng không? Vì vậy, họ thường có xu hướng làm theo những gì đã làm trước đây…"

Tại Uganda, thách thức nằm ngay trong chính các quy định pháp luật. Các quy định mua sắm thường yêu cầu nhà cung cấp phải chứng minh "10 năm kinh nghiệm" và có hồ sơ năng lực thực hiện nhiều "dự án tương tự"; đây là những tiêu chí khó đáp ứng đối với các nhà cung cấp nguồn mở quy mô nhỏ tại địa phương, đồng thời lại ưu tiên các công ty phần mềm thương mại lớn và lâu năm. Những quy định tưởng chừng như trung lập này thực tế lại gây bất lợi cho nguồn mở ngay cả khi nó chưa kịp bước vào cuộc cạnh tranh.

3. Chiến lược táo bạo của một quốc gia: Để xây dựng hệ sinh thái, trước tiên hãy làm chủ mã nguồn

Uganda cũng mang đến một góc nhìn khác biệt. Trong khi nhiều chính phủ gặp khó khăn với công tác mua sắm công, quốc gia này đã phát triển một chiến lược độc đáo và hiệu quả đến bất ngờ nhằm thúc đẩy hệ sinh thái công nghệ nội địa: đó là nắm quyền sở hữu trí tuệ (IP) đối với các sản phẩm công nghệ.

Chính sách này tuy đơn giản nhưng đầy mạnh mẽ: khi chính phủ Uganda đặt hàng phát triển phần mềm theo yêu cầu, họ đồng thời mua lại toàn bộ quyền sở hữu trí tuệ của sản phẩm đó. Cách tiếp cận này đã mang lại hai kết quả mang tính bước ngoặt. Thứ nhất, nó tạo đà phát triển mạnh mẽ cho ngành công nghiệp phần mềm trong nước. Hầu hết các công ty nước ngoài không chấp nhận các điều khoản này, trong khi các nhà phát triển nội địa lại sẵn sàng hợp tác. Điều này không chỉ trao cho họ cơ hội mà còn chủ động định hình lại thị trường theo hướng có lợi cho họ, tạo ra lợi thế cạnh tranh to lớn cho nhân tài trong nước.

Thứ hai, chính sách này dẫn đến việc hình thành "hệ thống đăng ký chính phủ số" – một kho lưu trữ nội bộ chứa tất cả các phần mềm thuộc sở hữu chính phủ cùng các thành phần cấu thành của chúng. Giờ đây, khi một bộ ngành cần triển khai hệ thống mới, các quan chức sẽ kiểm tra hệ thống đăng ký này trước tiên để xem liệu có thể tái sử dụng các mô-đun (module) đã có hay không. Việc chia sẻ mã nguồn nội bộ này đã giúp cắt giảm đáng kể chi phí và rút ngắn thời gian phát triển. Điển hình là một dự án trước đây có thể mất tới hai năm để hoàn thành thì nay được ước tính chỉ cần tám tháng. Bằng cách nắm giữ mã nguồn, Uganda đang thực sự xây dựng một cộng đồng nguồn mở nội bộ của riêng mình trên quy mô toàn chính phủ.

4. Trọng tâm thảo luận đã chuyển từ "Chi phí" sang "Quyền kiểm soát" và "Chủ quyền"

Trong nhiều năm, một trong những lý do chính để các chính phủ lựa chọn nguồn mở là khả năng tiết kiệm chi phí. Mặc dù lợi ích đó vẫn rất quan trọng, nhưng các cuộc phỏng vấn của chúng tôi cho thấy động lực đã chuyển dịch rõ rệt sang các vấn đề về chủ quyền số, an ninh và xây dựng năng lực nội địa. Một đại diện từ Pháp đã tóm tắt vấn đề này một cách súc tích:

"Trong vài tháng gần đây, Nguồn Mở đã trở thành một vấn đề liên quan đến chủ quyền quốc gia."

Việc chú trọng vào quyền kiểm soát và sự tự chủ hiện đang trở thành động lực thúc đẩy chính. Các nhà lãnh đạo tại Uganda coi nguồn mở là con đường tối ưu để đạt được "chủ quyền số"; họ lập luận rằng gánh nặng tài chính thực sự của phần mềm độc quyền (proprietary software) không nằm ở chi phí mua ban đầu, mà ở "chi phí bảo trì" dài hạn và tình trạng bị phụ thuộc hoàn toàn vào nhà cung cấp (vendor lock-in) mà rất khó để thoát ra.

Kinh nghiệm từ Singapore cho thấy đây không chỉ là lợi ích trên lý thuyết. Các sản phẩm nguồn mở do họ tự phát triển không chỉ tiết kiệm chi phí hơn gấp 20 lần mà còn thường an toàn, bảo mật và đáng tin cậy hơn nhiều so với các giải pháp thương mại đắt đỏ. Tương tự, danh sách các lợi ích của nguồn mở tại Rwanda bắt đầu bằng việc cắt giảm chi phí nhưng nhanh chóng chuyển trọng tâm sang tính minh bạch, sự tin cậy, đổi mới sáng tạo và quan trọng nhất là xây dựng một "hệ sinh thái công nghệ nội địa". Câu chuyện giờ đây không còn chỉ xoay quanh việc tiết kiệm tiền bạc, mà là xây dựng một tương lai kỹ thuật số tự chủ và có khả năng chống chịu tốt hơn.

5. Rào cản lớn nhất nằm ở yếu tố con người: Sự hiểu lầm và năng lực triển khai

Xét cho cùng, một số rào cản dai dẳng nhất đối với việc áp dụng nguồn mở không nằm ở khía cạnh kỹ thuật hay pháp lý, mà ở yếu tố con người. Các cuộc phỏng vấn của chúng tôi đã làm nổi bật hai vấn đề nhân sự chính: những hiểu lầm sâu sắc về ý nghĩa của "nguồn mở" và thách thức thực tế hàng ngày liên quan đến năng lực (thời gian và nguồn lực) hạn chế của các đội ngũ.

Một đại diện từ Na Uy đã mô tả chính xác thách thức đầu tiên, bày tỏ sự bức xúc trước những quan niệm sai lầm lỗi thời vẫn đang gây trở ngại cho quá trình ra quyết định.

"...nhiều người vẫn hiểu rằng 'mở' nghĩa là ai cũng có thể truy cập dữ liệu, kể cả dữ liệu cá nhân; họ cũng cho rằng các giải pháp nguồn mở thì không an toàn do tính chất 'mở' của chúng. Thực tế là, những quan niệm mà giới công nghệ chúng tôi từng nghĩ là đúng đắn thì hóa ra lại sai lầm từ nhiều thập kỷ nay".

Thách thức thứ hai thuộc về vấn đề tổ chức. Tại Singapore, một trở ngại lớn là sự thiếu hụt "năng lực triển khai trong các đội ngũ phát triển sản phẩm". Các nhóm nội bộ thường chịu áp lực bởi các chỉ số hiệu suất (KPI) riêng, và việc chuyển đổi một sản phẩm đã hoàn thiện, ổn định sang dạng mã nguồn mở hiếm khi được ưu tiên hàng đầu. Cần phải có sự vận động nội bộ mạnh mẽ (thúc đẩy, thuyết phục, vận động) để các nhóm chịu dành thời gian và nguồn lực chuẩn bị mã nguồn của họ cho việc phát hành công khai.

Điều này nhấn mạnh một quan điểm mà đại diện từ Ethiopia đã nêu: thành công đòi hỏi phải chuyển tải các khái niệm kỹ thuật thành ngôn ngữ dễ hiểu; không chỉ để nắm bắt thông tin, mà còn để trao quyền cho các nhà lãnh đạo không chuyên về kỹ thuật đưa ra quyết định chiến lược và đảm bảo công tác quản trị dài hạn. Nếu thiếu đi cầu nối này, ngay cả những giải pháp nguồn mở mạnh mẽ nhất cũng sẽ gặp khó khăn trong việc giành được sự ủng hộ cần thiết để vượt qua sức ỳ của con người.

Một lộ trình đầy thách thức nhưng thực tiễn

Câu chuyện thực sự về nguồn mở trong chính phủ không nằm ở những tuyên bố chính sách hoành tráng, mà là quá trình phát triển mang tính thực tiễn, tiệm tiến và thường diễn ra theo phương thức phi chính thức. Những cuộc tranh đấu gay gắt trong khâu mua sắm công cùng các rào cản dai dẳng từ con người—như sự hiểu lầm và tâm lý ngại thay đổi—giúp lý giải vì sao nhiều chính phủ đạt được thành công không phải nhờ một mệnh lệnh áp đặt từ cấp trên, mà thông qua cách tiếp cận mềm dẻo và gắn kết sâu rộng hơn. Dù lộ trình phía trước còn nhiều bề bộn, nhưng không thể phủ nhận rằng mọi thứ đang đi đúng hướng.

Khi cơ sở hạ tầng kỹ thuật số trở nên gắn liền không thể tách rời với lợi ích quốc gia, liệu những phương pháp tiếp cận thực tiễn, đi từ cơ sở lên (bottom-up) này có trở thành mô hình chuẩn để xây dựng một tương lai kỹ thuật số bền vững và có tính tự chủ cao hơn hay không?

Các nỗ lực liên quan do các thành viên DPGA chủ trì

Bên cạnh nỗ lực hợp tác thực hiện khảo sát, trong thời gian này, các thành viên còn triển khai thêm những dự án chính sách nguồn mở quan trọng khác:

• Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IDB): Xây dựng tài liệu giải thích về Văn phòng Chương trình Nguồn Mở - OSPO (Open-Source Program Office) và cung cấp hướng dẫn nhập môn cho các nhóm làm việc trong chính phủ về cách thành lập OSPO để quản lý chiến lược nguồn mở của họ.

• Sổ tay Quản trị Tốt của Liên minh OSPO: Sáng kiến ​​Quản trị Tốt - GGI (Good Governance Initiative) là bộ tài liệu và phương pháp luận do Liên minh OSPO phát triển, nhằm hỗ trợ các tổ chức triển khai chính sách nguồn mở trên toàn doanh nghiệp và thiết lập các OSPO hoạt động hiệu quả.

• Dự án Hỗ trợ Hệ thống Nguồn Mở của UNDP/ITU: Dự án Hỗ trợ Hệ sinh thái Mã nguồn mở (OSEE) là sáng kiến ​​hợp tác giữa ITU và UNDP, nhằm hỗ trợ các đơn vị thuộc khu vực công và tư nhân ứng dụng hiệu quả công nghệ nguồn mở để cung cấp các dịch vụ chính phủ số.

• Kho lưu trữ OSPO trên GitHub: Kho lưu trữ này trên GitHub tập hợp các chính sách, công cụ và phương pháp thực hành tốt nhất từ ​​chính OSPO của GitHub, giúp các tổ chức khác bắt đầu và đạt được thành công với các chương trình nguồn mở của mình.

ĐỌC BÁO CÁO KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH ĐÃ CẬP NHẬT TẠI ĐÂY

In order to help governments implement open-source technologies, we must first understand the global policy implementation landscape. To support this effort, the DPGA launched the Global Open-Source Policies and Practices Survey in June last year as part of our Call for Collaborative Action. The initiative culminated in a report published in November 2025 by the researcher Melissa Muñoz Suro, which outlines four key policy recommendations to strengthen government

When we talk about digital transformation in government, it’s easy to imagine a single, sweeping decision: a new national policy is signed and open-source software is formally embraced. This clean, linear narrative is appealing, but the key finding from the research was that it rarely reflects the complex reality of how public institutions actually change.

To follow up on last year’s report, we spoke with digital leaders from eleven different countries and organisations. A different picture emerged; one that is far more pragmatic, incremental, and interesting. We discovered that the real story of open source in government isn’t written in formal policy documents, but in the unwritten rules of procurement offices, the strategic choices of agency-level teams, and the evolving motivations of countries.

READ THE UPDATED POLICY RECOMMENDATION REPORT HERE

Here are the five most surprising lessons we learned about how governments are navigating their journey with open-source software today:

1. The Most Common 'Open-Source Policy' Is No Formal Policy at All

One of the most counter-intuitive takeaways from our conversations was that many governments successfully foster open-source adoption without a standalone, formal policy. Instead of a single, monolithic law, they embed open-source principles within broader digitalisation strategies, building momentum from the ground up.

In Norway, for instance, the national government has no official open-source strategy. Yet, within the country's development agency (NORAD), one of its departments has pioneered a strict "open policy" that requires open source and open data as conditions for funding its projects and programs.

Similarly, Togo embeds open-source principles within its general digitalisation policies, treating them as the preferred first option for new projects, even without a dedicated open source law.

Perhaps the most insightful perspective came from Uganda. After a previous attempt to create a formal open-source policy failed to gain traction, leaders now believe it is more effective to begin with a softer instrument, such as a guideline. The goal is to first "create a market" and demonstrate value. Only once the ecosystem is more matured can a more robust governance framework be introduced. This incremental approach avoids the political battles of a top-down mandate and allows open source to prove its worth on its own terms.

2. The Real Fight for Open Source Isn't in Cabinet—It's in Procurement

While political leaders may support open source in principle, the real battle is won or lost in the details of government procurement. We heard repeatedly that risk-averse procurement rules, designed for a world of proprietary software licenses, are the single biggest practical barrier to adoption.

In Sri Lanka, the answer to the main barrier was immediate and emphatic: procurement. This sentiment was echoed across borders. In Norway, officials observed that procurement officers are highly risk-averse, concerned that errors could cause years of delays. This fear drives them to favor familiar, proprietary vendors and view open source, with its different budgeting models that lack a line-item for a license fee, as an inherent risk.

"I think those people who are doing those processes are very afraid of making mistakes, because it would potentially delay any procurement for years, even right? So you usually tend to do what you have done previously..."

In Uganda, the challenge is embedded in the law itself. Procurement regulations often require vendors to demonstrate "10 years of experience" and track record of multiple "similar projects" on their resume, criteria that are difficult for smaller, local open-source providers to meet and inherently favor large, established proprietary companies. These seemingly neutral rules effectively disadvantage open source before it can even compete.

3. One Country's Radical Strategy: To Build an Ecosystem, First Own the Code

Uganda also provides a contrasting perspective. While many governments struggle with procurement, the country has developed a unique and surprisingly effective strategy to foster a local ecosystem: it takes ownership of the intellectual property (IP).

The policy is simple but powerful; when the Ugandan government procures custom software, it also procures the full IP. This approach has had two transformative outcomes. First, it jump-started the local software industry. Most foreign companies were unwilling to work under these terms, but local developers were. This didn't just give them a chance; it actively reshaped the market in their favor, creating a powerful competitive advantage for homegrown talent.

Second, it led to the creation of a "digital government registry", an internal repository of all government-owned software and its components. Now, when a ministry needs a new system, officials first check the registry to see if they can reuse existing modules. This practice of internal code-sharing has dramatically reduced development costs and timelines. In one case, a project that would have previously taken two years is now estimated to take just eight months. By owning the code, Uganda is effectively building its own internal, government-wide open-source community.

4. The Conversation Has Shifted from 'Cost' to 'Control' and 'Sovereignty'

For years, one of the the primary arguments for open source in government was cost savings. While that benefit remains significant, our interviews revealed a clear shift in motivation toward digital sovereignty, security, and local capacity building. As a representative from France put it succinctly:

"Open source has become a sovereignty topic over the past few months."

This focus on control and self-reliance is now a driving force. Leaders in Uganda see open source as the best path to "digital sovereignty," arguing that the real financial burden of proprietary software isn't the upfront acquisition cost, but the long-term "cost of maintenance" and inescapable vendor lock-in.

The experience in Singapore shows that this isn't just a theoretical benefit. Their in-house open-source products were found to be not only "20 times" more cost-effective but also often "a lot more safer, secure, reliable" than expensive commercial alternatives. Similarly, Rwanda's list of open-source benefits starts with cost reduction but quickly pivots to transparency, trust, innovation, and, most importantly, building a "homegrown technology ecosystem". The conversation is no longer just about saving money; it's about building a more resilient and independent digital future.

5. The Toughest Hurdles Are Human: Misunderstanding and Bandwidth

Ultimately, some of the most persistent barriers to open source adoption aren't technical or legal, but human. Our interviews highlighted two key people problems such as deep-seated misunderstandings about what "open source" means and the practical, day-to-day challenge of limited team bandwidth.

A representative from Norway captured the first challenge perfectly, expressing frustration with outdated myths that continue to plague decision-making.

"...a lot of people still have an understanding that open means that data is accessible for everyone, like personal data, there's an understanding that open solutions, because they are open, are not secure. Kind of all the things that we thought as technological people have been kind of proven wrong for decades".

The second challenge is organisational. In Singapore, a major blocker is the lack of "bandwidth in the product teams". Internal teams are driven by their own KPIs, and open-sourcing a mature, stable product is rarely a top priority. It requires significant internal advocacy (nudging, persuading, convincing) to get teams to allocate time and resources to prepare their code for public release.

This underscores a point made by the representative from Ethiopia: success requires translating technical concepts into clear language not just for understanding, but for empowering non-technical leaders to make strategic decisions and ensure long-term governance. Without this bridge, even the most powerful open source solutions will struggle to gain the support needed to overcome human inertia.

A Messy, Pragmatic Path Forward

The real story of open source in government is not one of grand policy declarations but of pragmatic, incremental, and often informal progress. The fierce battles in procurement and the persistent human hurdles of misunderstanding and inertia help explain why so many governments succeed not with a single, top-down mandate, but with a softer, more embedded approach. The path forward is currently messy, but it is undeniably moving in the right direction.

As digital infrastructure becomes inseparable from national interest, will these practical, bottom-up approaches become the default model for building a more sovereign and sustainable digital future?

Related Efforts Led by DPGA Members

In addition to the collaborative effort on the survey, members advanced additional relevant open-source policy projects during this time: 

• Inter-American Development Bank: Produced a guide explaining what an Open-Source Program Office (OSPO) is and providing an introductory guide for government teams on how to create one to manage their open-source strategy.

• OSPO Alliance Good Governance Handbook: The Good Governance Initiative (GGI) is a handbook and methodology developed by the OSPO Alliance to help organisations implement corporate-wide open-source policies and establish successful OSPOs.

• UNDP/ITU Open Source System Enabler: The Open Source Ecosystem Enabler (OSEE) is a joint ITU and UNDP project that aims to help public and private actors effectively adopt open-source technologies for delivering digital government services.

• Github OSPO Repository: This GitHub repository provides a collection of policies, tools, and best practices from GitHub's own OSPO to help other organisations get started and succeed with their open-source programs.

READ THE UPDATED POLICY RECOMMENDATION REPORT HERE

Dịch: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com

Hội thảo giáo dục trực tuyến toàn cầu 2026 với chủ đề ‘Tái phân bổ trí tuệ: Chuyển đổi giáo dục vì tương lai hợp tác giữa con người và trí tuệ nhân tạo’. Hà Nội, 2-4/11/2026

 

Xem thông tin chi tiết về “Chương trình Hội thảo Giáo dục trực tuyến toàn cầu 2026“ tại địa chỉ: https://vnu.edu.vn/chuong-trinh-hoi-thao-giao-duc-truc-tuyen-toan-cau-2026-gmc-2026-tai-dhqghn-post40771.html

Một trong các bài trình bày tại phiên 2 với chủ đề: ‘Khơi dậy tiềm năng con người: Những năng lực mới cho các nhà giáo dục và người học’ là ‘Áp dụng phương pháp đánh giá định lượng năng lực số vào việc đánh giá định lượng năng lực tài nguyên giáo dục mở (OER)’ có thể tự do tải xuống tại địa chỉ: https://www.dropbox.com/scl/fi/9r7x64hx398wmtli6h98s/Quantitative-evaluation-of-OER-competence.pdf?rlkey=ko83j3zsqa3hfg6bdsmzg6xx2&st=1l9k4sby&dl=0

X(Tweet): https://x.com/nghiafoss/status/2117758852955623584

Xem thêm:

• Đổi mới mô hình giáo dục để thích ứng và dẫn dắt sự phát triển AI 

• Global MOOC and Online Education Conference 2026

• Hội nghị, hội thảo 

• Chuyển đổi số/Năng lực số

• Tài nguyên Giáo dục Mở (OER)

Blogger: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com 

Thúc đẩy AI Nguồn Mở: Các định nghĩa, tiêu chuẩn và việc triển khai toàn cầu vì một tương lai bền vững

 

Advancing Open Source AI: Definitions, Standards, and Global Implementation for a Sustainable Future

Theo: https://aiforgood.itu.int/advancing-open-source-ai-definitions-standards-and-global-implementation-for-a-sustainable-future/

Trí tuệ nhân tạo nguồn mở (Open Source AI) đang phát triển nhanh chóng, đi kèm với những nỗ lực toàn cầu nhằm thiết lập các chính sách, tiêu chuẩn và chiến lược triển khai rõ ràng.

Tác giả: Amreen Taneja (Trưởng bộ phận Tiêu chuẩn DPG tại DPGA), Stefano Maffulli (Giám đốc Điều hành tại Open Source Initiative - OSI) và David Manset (Điều phối viên cấp cao về Hệ sinh thái Mã nguồn mở - OSEE tại ITU/BDT).

AI Nguồn Mở đang phát triển nhanh chóng, đi kèm với những nỗ lực toàn cầu nhằm thiết lập các chính sách, tiêu chuẩn và chiến lược triển khai rõ ràng. Bài viết này đề cập Mđến ba sáng kiến ​​có mối liên hệ chặt chẽ đang định hình tương lai của AI Nguồn Mở: quy trình xây dựng Định nghĩa AI Nguồn Mở (OSAID phiên bản 1.0) của tổ chức Open Source Initiative (OSI); quy trình đồng thiết kế nhằm mở rộng Tiêu chuẩn Hàng hóa Công cộng kỹ thuật số (DPG) để định nghĩa rõ hơn về AI Nguồn ở; và công tác của Văn phòng Chương trình Nguồn Mở (OSPO) thuộc ITU về việc xây dựng mô hình triển khai tham chiếu dành cho các quốc gia thuộc nhóm các nước Bán cầu Nam. Bằng cách phối hợp các nỗ lực này, cộng đồng quốc tế có thể xây dựng một hệ sinh thái AI mang tính bao trùm, có đạo đức và có tác động tích cực, phục vụ cả đổi mới sáng tạo lẫn lợi ích công cộng.

Định nghĩa AI Nguồn Mở (phiên bản 1.0) của OSI: Một cách tiếp cận hợp tác

OSI – tổ chức được công nhận rộng rãi trong việc thiết lập các tiêu chuẩn nguồn mở toàn cầu – đã công bố phiên bản 1.0 của Định nghĩa AI Mã nguồn mở (OSAID). Sáng kiến ​​này nhằm mang lại sự rõ ràng và cấu trúc cụ thể cho khái niệm AI Nguồn Mở, đồng thời thiết lập các nguyên tắc cho các dự án AI, trong đó chú trọng tính minh bạch, sự cởi mở trong quá trình phát triển và việc tuân thủ các giấy phép nguồn mở.

Phiên bản 1.0 đã được phát hành vào ngày 28 tháng 10 và đang tích cực tìm kiếm sự ủng hộ từ cộng đồng. Mục tiêu là đảm bảo định nghĩa này mang tính bao trùm và có khả năng thích ứng với nhu cầu của các bên liên quan đa dạng, đặc biệt là từ các quốc gia thuộc Nam bán cầu, nơi cần cân nhắc đến những bối cảnh kinh tế - xã hội và công nghệ khác biệt. Mặc dù quy trình đồng thiết kế đã kết thúc, phương pháp hợp tác của OSI vẫn mời gọi các nhà phát triển, nhà hoạch định chính sách, tổ chức và cộng đồng địa phương cùng đóng góp vào giai đoạn tiếp theo: phê duyệt và xây dựng các hướng dẫn vận hành để đánh giá hệ thống AI. Bằng cách kết hợp nhiều quan điểm đa dạng, OSI hướng tới việc xây dựng một khuôn khổ vừa hỗ trợ đổi mới sáng tạo, vừa phù hợp với các giá trị về tính bao trùm và phát triển AI có trách nhiệm. Thông tin chi tiết ở đây.

Mở rộng Tiêu chuẩn DPG cho AI Nguồn Mở: Hướng tới một Khuôn khổ Thống nhất

Song song đó, Liên minh Hàng hóa Công kỹ thuật số (DPGA) đang cập nhật Tiêu chuẩn DPG để phản ánh tốt hơn các đặc thù của hệ thống AI nguồn mở. DPG là các giải pháp nguồn mở được thiết kế nhằm giải quyết những nhu cầu phát triển cấp thiết, đặc biệt là tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. Nhận thức được tiềm năng mang tính chuyển đổi của AI trong việc đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG), nỗ lực này sẽ giúp đảm bảo rằng các giải pháp AI thuộc khuôn khổ DPG tuân thủ các nguyên tắc về tính mở, tính bao trùm và trách nhiệm.

Cộng đồng Thực hành (CoP) về AI dưới dạng DPG — một nhóm chuyên gia do Ban Thư ký DPGA và UNICEF điều phối — đã tích cực tham gia xây dựng các khuyến nghị nhằm cập nhật Tiêu chuẩn DPG. Các khuyến nghị này bao gồm việc bổ sung những tiêu chí cụ thể về tính minh bạch của AI, chính sách dữ liệu và các thực hành AI có đạo đức, qua đó đảm bảo rằng các DPG dựa trên nền tảng AI được phát triển theo hướng có trách nhiệm và bao trùm. CoP đã thảo luận về nhiều phương pháp tiếp cận khác nhau, chẳng hạn như phân cấp độ tính mở cho các thành phần AI (như mô hình, dữ liệu và mã nguồn), nhưng cuối cùng đã chọn cách tiếp cận nhị phân để phân biệt rõ ràng giữa AI nguồn mở và AI độc quyền.

 Các khuyến nghị của Cộng đồng Thực hành (CoP) không chỉ dừng lại ở việc định nghĩa thế nào là tính mở. Chúng còn bao gồm các yêu cầu về nguyên tắc "không gây hại" (do no harm), chẳng hạn như bắt buộc đánh giá rủi ro đối với các mô hình AI, cung cấp bằng chứng kiểm thử về định kiến ​​và tính công bằng, cũng như đánh giá tác động môi trường bằng các công cụ như CodeCarbon. Các biện pháp này nhằm mục đích đưa quá trình phát triển AI vào khuôn khổ các tiêu chuẩn đạo đức toàn cầu, đảm bảo công nghệ AI ưu tiên lợi ích công cộng, lợi ích xã hội và tính bền vững. Nỗ lực này nhấn mạnh tầm quan trọng của sự minh bạch, chính sách đạo đức và tính bao trùm, đồng thời kêu gọi sự tham gia sâu rộng hơn từ cộng đồng quốc tế để hoàn thiện và triển khai Tiêu chuẩn DPG.

Các khuyến nghị của CoP về AI hiện đang được Hội đồng Tiêu chuẩn DPG xem xét trong một quy trình đánh giá độc lập, tuân thủ các hướng dẫn của Chính sách Tiêu chuẩn DPG. Quy trình này đánh giá kỹ lưỡng các thay đổi được đề xuất dựa trên tính khả thi về mặt kỹ thuật và sự phù hợp với các mục tiêu chiến lược của DPGA. Sau khi hoàn tất đánh giá, các cập nhật từ Hội đồng sẽ được công bố trên GitHub để lấy ý kiến ​​công chúng, cho phép các bên liên quan đóng góp phản hồi. Sau khi xem xét các ý kiến ​​này, Hội đồng Tiêu chuẩn sẽ hoàn thiện các cập nhật cho Tiêu chuẩn DPG. Khi đã hoàn tất, Tiêu chuẩn DPG cập nhật sẽ được triển khai, đảm bảo các bên liên quan có thể tiếp cận phiên bản mới nhất để tham khảo và áp dụng.

Một đề xuất thay đổi cơ bản như vậy—hiện đang mở lấy ý kiến ​​công chúng trên GitHub—đưa ra các thành phần bắt buộc đối với các hệ thống AI muốn đạt chứng nhận DPG; cụ thể là tiếp tục yêu cầu dữ liệu huấn luyện phải ở dạng mở để hệ thống AI được công nhận là DPG. Đề xuất này vẫn mở cho ý kiến ​​đóng góp từ công chúng đến ngày 4 tháng 12 năm 2024; sau thời gian này, các ý kiến ​​từ cộng đồng sẽ được đưa vào quy trình ra quyết định cuối cùng. Khi được hoàn thiện, tiêu chuẩn cập nhật này sẽ giúp đảm bảo các AI đạt chuẩn DPG tuân thủ các nguyên tắc về tính mở và minh bạch, qua đó tăng cường hơn nữa tác động và khả năng tiếp cận AI vì lợi ích công cộng. Thông tin chi tiết có thể được tìm thấy tại đây.

Triển khai Tham chiếu của ITU OSPO dành cho các nước Nam bán cầu: Xây dựng các giải pháp thiết thực

Bổ sung cho những nỗ lực của OSI và DPGA, Văn phòng Chương trình Nguồn Mở (OSPO) của ITU đang phát triển triển khai tham chiếu cho AI nguồn mở được thiết kế đặc biệt cho các quốc gia Nam bán cầu. Sáng kiến ​​này là một phần trong sứ mệnh rộng lớn hơn của ITU nhằm nâng cao năng lực kỹ thuật số ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, giúp công nghệ AI dễ tiếp cận hơn, có thể mở rộng và có tác động hơn đối với các cộng đồng có nhu cầu.

Việc triển khai tham chiếu của ITU OSPO nhằm mục đích cung cấp một kế hoạch chi tiết thực tế để triển khai các hệ thống AI trong các lĩnh vực khác nhau như chăm sóc sức khỏe, nông nghiệp, giáo dục và cơ sở hạ tầng. Nó ưu tiên khả năng chi trả, khả năng thích ứng và khả năng mở rộng, đảm bảo rằng các giải pháp AI được điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu và thách thức cụ thể của các khu vực này. Bằng cách tập trung vào các nguyên tắc nguồn mở, sáng kiến ​​của ITU không chỉ dân chủ hóa việc tiếp cận công nghệ AI mà còn đảm bảo rằng các giải pháp này được phát triển với sự cân nhắc về tính minh bạch và đạo đức.

Nhóm làm việc đằng sau sáng kiến ​​này bao gồm hơn 50 chuyên gia từ hơn 10 tổ chức quốc tế, cơ quan Liên hợp quốc và cộng đồng địa phương, phản ánh nỗ lực chung nhằm xây dựng các hệ thống AI đóng vai trò là DPG. Sáng kiến ​​này được liên kết chặt chẽ với Định nghĩa AI nguồn mở của OSI và các tiêu chuẩn cập nhật của DPGA, đảm bảo tính nhất quán và mạch lạc trong khung Chính sách AI. Cách tiếp cận liên kết này cho phép thực hiện một chiến lược hài hòa, cho phép các quốc gia ở phía nam bán cầu áp dụng và điều chỉnh các công nghệ AI một cách hiệu quả, góp phần tạo nên một hệ sinh thái AI toàn cầu toàn diện hơn.

Để tìm hiểu thêm về sáng kiến này, xem Hội thảo trực tuyến về AI cho Tốt tại đây

Video: Hội thảo trên web: AI nguồn mở (tạo sinh) cho đổi mới dịch vụ công

Tham gia Phong trào vì AI nguồn mở toàn diện

Khi những sáng kiến này tiến triển, điều quan trọng là cộng đồng toàn cầu phải tham gia và đóng góp. Cho dù bạn là nhà phát triển, nhà hoạch định chính sách, học giả hay thành viên của cộng đồng địa phương, ý kiến ​​đóng góp của bạn đều có giá trị trong việc định hình một tương lai nơi công nghệ AI mang lại lợi ích cho tất cả mọi người, đặc biệt là những người ở các khu vực có nguồn lực hạn chế và ít người đại diện.

Định nghĩa về AI Nguồn Mở (Open Source AI Definition) của OSI vẫn đang mở để lấy ý kiến ​​công chúng, nhằm tiếp nhận các đề xuất giúp hoàn thiện khung định nghĩa này sao cho vững chắc và có khả năng áp dụng trong nhiều bối cảnh khác nhau. Việc DPGA mở rộng tiêu chuẩn DPG cũng hoan nghênh các quan điểm đa dạng nhằm đảm bảo quá trình phát triển AI tuân thủ các nguyên tắc đạo đức và bền vững trên toàn cầu. Ngoài ra, dự án triển khai tham chiếu của ITU OSPO cũng kêu gọi sự hợp tác để xây dựng các giải pháp AI thực tiễn, đáp ứng những nhu cầu đặc thù của các quốc gia Nam bán cầu.

Hướng tới một nền tảng AI đạo đức và bao trùm

Những nỗ lực do OSI, DPGA và ITU dẫn dắt là các phần kết nối của một phong trào lớn hơn nhằm xây dựng hệ sinh thái AI nguồn mở thống nhất và mang tính bao trùm. Thông qua việc xác định các tiêu chuẩn rõ ràng, xây dựng khung đạo đức và triển khai các giải pháp thực tiễn, các tổ chức này đang mở đường cho sự phát triển của AI—một công nghệ không chỉ thúc đẩy đổi mới sáng tạo mà còn hài hòa với các giá trị về lợi ích xã hội, tính bền vững và khả năng tiếp cận bình đẳng.

Con đường phía trước đòi hỏi sự hợp tác. Bằng cách tham gia vào các quy trình này và đóng góp chuyên môn, các bên liên quan từ mọi lĩnh vực có thể chung tay xây dựng một hệ sinh thái AI phục vụ nhân loại một cách công bằng, đảm bảo rằng công nghệ AI trao quyền cho các xã hội giải quyết những nhu cầu phát triển cấp thiết nhất. Đây chính là thời điểm để cùng tham gia và định hình tương lai của AI nguồn mở vì lợi ích chung của tất cả mọi người.

Open source AI is evolving rapidly, with global efforts to establish clear Policy, standards, and implementation strategies.

By Amreen Taneja, DPG Standards Lead at DPGA, Stefano Maffulli, Executive Director at Open Source Initiative (OSI), and David Manset, Senior Coordinator Open Source Ecosystem Enabler (OSEE) at ITU/BDT

Open source AI is evolving rapidly, with global efforts to establish clear Policy, standards, and implementation strategies. This blog explores three interconnected initiatives shaping the future of open source AI: the Open Source Initiative’s (OSI) ongoing Open Source AI Definition (OSAID in version 1.0); the co-design process to extend Digital Public Goods (DPG) Standard to better define open source AI; and the ITU’s Open Source Program Office (OSPO) work on a reference implementation for the global south. By aligning these efforts, the international community can build an inclusive, ethical, and impactful AI ecosystem that serves both innovation and public good.

The OSI’s Open Source AI Definition (version 1.0): A Collaborative Approach

The OSI, recognized for setting global open source standards, has released version 1.0 of its Open Source AI Definition (OSAID). This initiative aims to provide clarity and structure around what constitutes open source AI, establishing principles for AI projects that emphasize transparency, openness in development, and adherence to open source licenses.

The version 1.0 was released on October 28 and actively seeks community support. The goal is to ensure the definition remains inclusive and adaptable to the needs of diverse stakeholders, particularly from the global south, where different socio-economic and technological contexts must be considered. Whereas the co-design process ended, OSI’s collaborative approach invites developers, policymakers, organizations, and local communities to contribute to the next phase in endorsing and developing operating manuals to evaluate AI systems. By integrating a wide range of perspectives, OSI aims to build a framework that supports innovation while aligning with the values of inclusivity and responsible AI development. More information can be found here.

Extending the DPG Standard for Open Source AI: Toward a Unified Framework

In parallel, the Digital Public Goods Alliance (DPGA), is updating the DPG Standard to better account for  open source AI systems. DPGs are open source solutions designed to address critical development needs, particularly in low and middle-income countries. Recognizing AI’s transformative potential for achieving the Sustainable Development Goals (SDGs), this work will help ensure that AI solutions within the DPG framework adhere to the principles of openness, inclusivity, and responsibility.

The Community of Practice (CoP) on AI as DPGs, an expert group facilitated by the DPGA Secretariat and UNICEF, has been actively engaged in creating recommendations for updating the DPG Standard. Their recommendations include incorporating specific criteria for AI transparency, data Policy, and ethical AI practices, ensuring that AI-based DPGs are developed responsibly and inclusively. The CoP has debated various approaches, such as tiered openness levels for AI components (i.e., models, data, and code), but ultimately focused on a binary approach to distinguish open source from proprietary AI.

The CoP’s recommendations extend beyond defining openness. They also include “do no harm” requirements, such as mandatory risk assessments for AI models, evidence of testing for bias and fairness, and environmental impact evaluations using tools like CodeCarbon. These measures aim to align AI development with global ethical standards, ensuring AI technologies prioritize public interest, societal benefits and sustainability. This effort emphasizes the importance of transparency, ethical Policy, and inclusivity, inviting further participation from the international community to refine and implement the DPG Standard.

The AI CoP recommendations are currently under assessment by the DPG Standard Council for an independent review process that adheres to DPG Standard Policy guidelines. This process rigorously evaluates proposed changes for technical feasibility and alignment with DPGA’s strategic goals. Following this review, updates from the Council will be published on GitHub for public comment, allowing stakeholders to provide feedback. After considering these suggestions, the Standard Council will finalize the updates to the DPG Standard. Once finalized, the updated DPG Standard will be implemented, ensuring stakeholders have access to the latest version for reference and adoption.

One such fundamental change proposal, which is currently open for public comment on GitHub, introduces mandatory components for AI systems seeking DPG recognition, specifically, to continue requiring open training data for AI systems to be considered DPGs. This proposal remains open for public comment until December 4, 2024, after which community input will be incorporated into the final decision-making process. Once finalized, this updated standard will help ensure that AI DPGs adhere to principles of openness and transparency, further strengthening the impact and accessibility of AI for public good. More information can be found here.

ITU OSPO’s Reference Implementation for the Global South: Building Practical Solutions

Complementing the efforts of OSI and DPGA, the ITU’s Open Source Program Office (OSPO) is developing a reference implementation for open source AI specifically designed for the Global South. This initiative is part of ITU’s broader mandate to enhance digital capacity in low and middle-income countries, making AI technologies more accessible, scalable, and impactful for communities in need.

The ITU OSPO’s reference implementation aims to provide a practical blueprint for deploying AI systems in diverse sectors such as healthcare, agriculture, education, and infrastructure. It prioritizes affordability, adaptability, and scalability, ensuring that AI solutions are tailored to meet the specific needs and challenges of these regions. By focusing on open source principles, the ITU’s initiative not only democratizes access to AI technology but also ensures that these solutions are developed with transparency and ethical considerations.

The working group behind this initiative includes 50+ experts from 10+ international organizations, UN agencies, and local communities, reflecting a collective effort to build AI systems that serve as DPGs. The initiative is closely aligned with the OSI’s Open Source AI Definition and DPGA’s updated standards, ensuring consistency and coherence in the AI Policy framework. This interconnected approach allows for a harmonized strategy, enabling countries in the global south to adopt and adapt AI technologies effectively, contributing to a more inclusive global AI ecosystem​.

To learn more about the initiative, watch this AI for Good Webinar here

Video: Webinar: Open Source (generative) AI for Public Services Innovation

Join the Movement for Inclusive Open Source AI

As these initiatives progress, it is crucial for the global community to engage and contribute. Whether you are a developer, policymaker, academic, or member of a local community, your input is valuable in shaping a future where AI technology benefits all, particularly those in under-resourced and underrepresented regions.

The OSI’s OS AI Definition remains open for public comment, inviting suggestions that can make the framework robust and applicable across different contexts. The DPGA’s extension of the DPG standard welcomes diverse perspectives to ensure that AI development aligns with ethical and sustainable practices globally. Additionally, the ITU OSPO’s reference implementation seeks collaborative efforts to build practical AI solutions that respond to the unique needs of the global south.

A Unified Path Toward Ethical and Inclusive AI

The efforts led by the OSI, DPGA, and ITU are interconnected pieces of a larger movement toward a unified and inclusive open source AI ecosystem. By defining clear standards, developing ethical frameworks, and creating practical implementations, these organizations are paving the way for AI that not only supports innovation but also aligns with the values of social good, sustainability, and accessibility.

The path forward is collaborative. By engaging in these processes and contributing expertise, stakeholders from all sectors can help build an AI ecosystem that serves humanity equitably, ensuring that AI technologies empower societies to address their most pressing development needs. Now is the time to get involved and help shape the future of open source AI for the betterment of all.

Dịch: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com

AI vì lợi ích công cộng: Nguồn Mở là chưa đủ

 

AI For Public Good: Open-Source Is Not Enough

Nikita Lukianets, 26 April 2021 - updated 1 year ago

Theo: https://futurium.ec.europa.eu/en/european-ai-alliance/community-content/ai-public-good-open-source-not-enough

Bài được đưa lên Internet ngày: 26/04/2021, được cập nhật 1 năm trước

Những câu chuyện về các công ty đầu tư mạnh mẽ vào các chương trình trách nhiệm của xã hội và doanh nghiệp - CSR (Corporate Social Responsibility) không còn là điều mới mẻ. Các công ty công nghệ cũng không phải là ngoại lệ; họ nỗ lực khơi dậy tinh thần cống hiến vì cộng đồng của nhân viên, đóng góp cho cộng đồng và xây dựng lòng tin với khách hàng. Nguồn Mở (Open Source) đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược CSR và hơn thế nữa. Trong khi một số công ty quảng bá các hoạt động nguồn mở để tạo dựng niềm tin nơi người dùng, thì những công ty khác lại xây dựng toàn bộ quy trình nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng như chiến lược sản phẩm hoàn toàn dựa trên nền tảng nguồn mở. Tại sao lại như vậy? Lợi ích của việc áp dụng nguồn mở là gì? Những rủi ro tiềm ẩn ra sao và tất cả những điều này có liên quan gì đến trí tuệ nhân tạo (AI)? 

Vậy, chính xác thì nguồn mở là gì? Phần mềm nguồn mở - OSS (Open Source Software) là loại phần mềm có mã nguồn được mở công khai và được cấp phép theo cách cho phép bất kỳ ai cũng có thể nghiên cứu, sửa đổi và phân phối phần mềm đó cho người khác với bất kỳ mục đích nào. Nguyên tắc cốt lõi của OSS là sự hợp tác cộng đồng trong việc tạo ra mã nguồn, bản thiết kế và tài liệu kỹ thuật một cách mở công khai. 

Khái niệm chia sẻ miễn phí các đổi mới công nghệ đã tồn tại từ rất lâu trước khi máy tính ra đời; ví dụ điển hình là việc chia sẻ tri thức khoa học trên tạp chí Philosophical Transactions hay các thỏa thuận cấp phép chéo trong giai đoạn đầu của ngành công nghiệp ô tô – điều được mô tả chi tiết trong cuốn The Car Culture của James Flink. 

Trong thời kỳ đầu của ngành máy tính, phần mềm chủ yếu được các nhà nghiên cứu làm việc trên tinh thần hợp tác tạo ra. Tuy nhiên, sau khi Ủy ban Hoa Kỳ về Sử dụng Công nghệ Mới đối với các Tác phẩm có Bản quyền (CONTU) quyết định rằng phần mềm có thể được bảo hộ bản quyền, các nhà cung cấp máy tính và công ty phần mềm bắt đầu thu phí cấp phép. Đối với những đơn vị nắm giữ nguồn lực và quyền sở hữu trí tuệ (IP), việc bán giấy phép sử dụng mã nguồn độc quyền hứa hẹn mang lại lợi nhuận khổng lồ. Phong trào phần mềm tự do (free software movement) ra đời phần lớn nhằm mục đích đối trọng lại xu hướng tư hữu hóa phần mềm này. 

Crowdsourced reliability and security

Lợi ích thường được nhắc đến nhiều nhất của phần mềm nguồn mở chính là chi phí. Thoạt nhìn, nguồn mở dường như là một miền đất hứa đầy hấp dẫn. Người dùng có thể sử dụng và phát triển các ứng dụng mới dựa trên nền tảng mã nguồn có sẵn hoàn toàn miễn phí mà không cần phải trả thêm bất kỳ khoản phí cấp phép nào. Tất nhiên, chi phí mua giấy phép chỉ là một phần trong tổng chi phí; tuy nhiên, hãy cùng xem xét các khía cạnh khác của mô hình nguồn mở để hiểu điều gì khiến nó trở nên hấp dẫn đối với cộng đồng doanh nghiệp cũng như các ứng dụng AI phục vụ lợi ích công cộng.

3 lợi ích hàng đầu của mã nguồn mở bao gồm:

1. Độ tin cậy và tính bảo mật nhờ sức mạnh cộng đồng

2. Sự tự do và linh hoạt

3. Đổi mới sáng tạo mở

Độ tin cậy và tính bảo mật nhờ sức mạnh cộng đồng

Việc chia sẻ khơi dậy sự xuất sắc trong quá trình phát triển. Khi biết rằng các đồng nghiệp sẽ xem xét công việc của mình, bạn sẽ nỗ lực hết mình. Bảo mật phần mềm nguồn mở là mối quan tâm của nhiều người; tuy nhiên, thực tế đã chứng minh rằng khi mã nguồn của dự án được mở công khai, sẽ có nhiều cơ hội hơn để các chuyên gia bảo mật (ethical hackers) rà soát và tăng cường tính bảo mật cho mã nguồn đó. Nhờ vậy, việc bắt đầu với các thành phần chất lượng cao khi phát triển thuật toán AI sẽ mang lại cơ hội lớn hơn để tạo ra các sản phẩm AI ưu việt.

Sự tự do và linh hoạt

Cách tiếp cận mã nguồn mở cho phép xây dựng và tùy chỉnh các thuật toán AI ngay từ nền tảng cơ bản. Điều này có nghĩa là nhiều nhà cung cấp phần mềm có thể cùng tham gia phát triển sản phẩm khi cần thiết. Trái ngược với nguồn mở, các sản phẩm dựa trên mã nguồn độc quyền (proprietary code) thường không mang lại sự linh hoạt như vậy, đồng thời có thể dẫn đến tình trạng tắc nghẽn trong quá trình phát triển và làm tăng chi phí.

Đổi mới sáng tạo mở

Khi mọi người làm việc với các thuật toán AI vì động lực tự thân (chứ không chỉ vì thù lao), họ sẽ có quyết tâm cao hơn nhiều trong việc đóng góp những ý tưởng xuất sắc nhất. Chính động lực này thường truyền cảm hứng cho các cộng đồng tình nguyện phát triển những tính năng mang tính đột phá với tốc độ nhanh đến mức khó có thể hình dung đối với các nhà cung cấp thương mại truyền thống.

Các phương thức huy động sức mạnh cộng đồng (crowdsourcing) được biết đến với khả năng thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các ngành công nghiệp đòi hỏi nhiều nguồn lực và có tính cạnh tranh cao, bao gồm cả các lĩnh vực ứng dụng AI. Vậy, đâu là những rủi ro và liệu nguồn mở có phải là giải pháp "đủ" hay không?

Trước hết, cần lưu ý rằng các sản phẩm AI phát triển theo mô hình nguồn mở cũng tiềm ẩn những rủi ro tương tự như bất kỳ sản phẩm nguồn mở nào khác: (1) Các sản phẩm nguồn mở dễ bị kẻ xấu tấn công vì quyền truy cập vào cơ sở mã nguồn cũng đồng nghĩa với việc có thể khai thác các lỗ hổng bảo mật của sản phẩm; (2) Trải nghiệm người dùng (UX): dù không phải tất cả phần mềm nguồn mở đều như vậy, nhưng một số giải pháp có thể không thân thiện với người dùng bằng các sản phẩm thương mại tương ứng; (3) Do nguồn mở thường được nhiều cá nhân đóng góp phát triển, trách nhiệm cũng bị phân tán, khiến việc quy trách nhiệm cụ thể trở nên khá khó khăn.

Thứ hai, thành phần mã nguồn chỉ là một yếu tố cấu thành sản phẩm. Ngày nay, nhiều thuật toán AI và mã nguồn triển khai của chúng đã được mở công khai, thậm chí cho phép sử dụng miễn phí. Tuy nhiên, mã nguồn không phải là yếu tố duy nhất định hình nên sản phẩm AI. Nếu muốn sao chép một sản phẩm AI dựa trên thuật toán nguồn mở của nó, người khác sẽ không thể thực hiện được nếu thiếu năng lực tính toán khổng lồ và các bộ dữ liệu cần thiết để huấn luyện mô hình AI. Trong trường hợp này, việc chỉ công khai mã nguồn không nhất thiết giải quyết được sự chênh lệch giữa những bên sở hữu dữ liệu và tài nguyên tính toán với những bên không có các nguồn lực này.

Nguồn Mở là một văn hóa tuyệt vời, nhưng liệu nó có vô nghĩa đối với các sản phẩm dựa trên AI? Câu trả lời là không. Nó cần một định nghĩa mới. Để nền kinh tế phát triển thịnh vượng và mang lại lợi ích cho những nhóm người yếu thế, chúng ta cần định nghĩa lại khái niệm Nguồn Mở cho phù hợp với thế giới do AI vận hành. Trong thế giới này, việc công khai tài liệu về các quy trình thực hành sẽ mang lại lợi ích to lớn cho cả nhà phát triển lẫn người tiêu dùng. Cộng đồng nhà phát triển có thể sử dụng và tái sử dụng các kiến ​​thức chung, qua đó "đứng trên vai những người khổng lồ". Còn cộng đồng người tiêu dùng—theo các chuẩn mực tốt nhất từ ​​những ngành công nghiệp khác—cần được tiếp cận thông tin về cách thức xây dựng các hệ thống này cũng như cách các quyết định tự động được đưa ra. Truy cập mở. Dữ liệu mở. Nguồn Mở. Đạo đức mở.

Hình ảnh được lấy từ MORAN trên Unsplash.

The stories about companies strongly investing in corporate and social responsibility programs are not something new. Tech companies are no exception here, they strive to embrace the altruistic potential of their employees, contribute to the community, and build trust with their customer base. Open-source has become a big part of Corporate Social Responsibility and beyond. While some companies are marketing their open-source activity to build trust with users, others are centering their R&D processes and product strategy around open-source entirely. Why is that so? What are the benefits of going open-source? What are the risks, and what this all has to do with AI?

Well, what exactly is open-source? Open-source software (OSS) is a category of software in which source code is open to the public and is licensed in a way that allows everyone to study, change, and distribute the software to anyone and for any purpose. The main principle of OSS is peer production of source code, blueprints, and documentation which is done openly in public.

The concept of free sharing of technological innovation existed long before computers, the examples are scientific sharing in Philosophical Transactions, or even the cross-licensing agreements of the early automotive industry, as greatly described in The Car Culture book by James Flink.

In the early era of computing, most of the software was produced by researchers working in collaboration. Once US Commission on New Technological Uses of Copyrighted Works decided that software should become copyrightable, computer vendors and software companies began charging for licenses. For those who owned resources and IP, selling licenses to use their proprietary source code promised big returns. The foundation of the free software movement was largely driven to counter this proprietization trend.

The most commonly mentioned benefit of open-source software is cost. From the first glance, it may seem that open-source is a land flowing with milk and honey. One can use and build on top of the existing codebase for free, not being required to pay for any additional license. Of course, paying for a license is only part of the total cost, but let’s look at the other features of the open-source model to understand what makes it so interesting for the business community and public good AI applications.

The top 3 benefits of open source are:

1. Crowdsourced reliability and security 

2. Freedom and flexibility 

3. Open innovation 

Sharing inspires excellence in development. If you know that your peers will be looking, you’ll do your best. Open-source software security is a concern for many; however, it’s proven that if the project’s code is made open, there will be more opportunities for ethical hackers to review that code and make it more secure. As a result, starting with high-quality components when it comes to the development of AI algorithms gives you a higher chance of producing better AI-driven products.

Freedom and flexibility

Using an open-source approach allows the AI algorithms to be built and customized from the ground up. It means that multiple software vendors can participate in the product development if needed. Unlike open-source, products based on proprietary code won’t allow you such flexibility and may lead to development bottlenecks and increased fees.

Open innovation

When you have people working on AI algorithms because they are intrinsically motivated to do so (not just because they’re getting paid), their personal drive to contribute with the best ideas is much higher. This drive is often what inspires volunteer communities to develop disruptive features and at a pace literally unimaginable to a commercial vendor.

Crowdsourcing approaches are known to boost innovation in resource-intensive industries with high competition, including AI-driven verticals. Now, what are the risks, and is open-source “enough”?

First, we need to remember that AI products based on the open-source development model carry the same set of risks as any open-source-based product: (1) Open-source products are vulnerable to malicious users because the privilege to access the codebase also gives the privilege to exploit the product’s vulnerabilities; (2) UX: not true for all open-source software, but some solutions might not be as user-friendly as their commercial counterparts; (3) Since open-source is typically developed by multiple contributors, responsibility is also scattered and it might be quite difficult to hold someone liable.

Second, the code component is only one element of the product. Today multiple AI algorithms and their code implementations are already open and even free to use. However, it’s not the code alone that makes AI product what it is. If someone wants to replicate the AI product based on its open-sourced algorithm, they will not be able to without extensive computing power and the datasets to train the AI model. In this case, just open-sourcing code does not necessarily solve the asymmetry between those who possess datasets and computational resources, and those who don’t.  

Open-source is a beautiful culture, but is it futile for AI-driven products? No. It needs a new definition. For the economy to prosper and to bring benefits to the underprivileged, we need to make sure that the Open-source concept is redefined for the AI-driven world. In this world, we may benefit largely from openly documenting our practices both for the developers as well as for the consumers. The developer community can use and reuse the common knowledge and therefore “stand on the shoulders of giants.” The consumer community, following the best practices from other industries, should be able to access information about how these systems are built and how automated decisions are made. Open Access. Open Data. Open Source. Open Ethics.

Picture adopted from MORAN on Unsplash

Dịch: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com

Hội thảo quốc gia “Phát triển hệ thống giáo dục mở trong kỷ nguyên số: chính sách và quản trị”

 

Ngày 29-30/10/2026, Trường Đại học Mở Hà Nội tổ chức Hội thảo quốc gia về “Phát triển hệ thống giáo dục mở trong kỷ nguyên số: chính sách và quản trị”.

Một trong các bài tham luận của hội thảo là: “Chính sách quản trị, khai thác sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong giáo dục đại học”.

Tự do tải về bài trình chiếu của tham luận tại địa chỉ: https://www.dropbox.com/scl/fi/9y38i1nn1h561xnu1l2my/Governance-Utilization-Policy-of-OER-in-HE.pdf?rlkey=rgjzm5x454by2lqmxblax48ud&st=8gp3zqnj&dl=0

X(Tweet): https://x.com/nghiafoss/status/2115999965285941289

Xem thêm:

• Hội nghị, hội thảo 

• Tài nguyên Giáo dục Mở (OER)

• Cấp phép mở

Blogger: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com

Bốn chính sách có thể khơi dậy tiềm năng của hàng hóa công cộng kỹ thuật số

 

Four Policies That Can Unlock the Promise of Digital Public Goods

November 21, 2025

Jon Lloyd, Director of Advocacy, and Lucy Harris, Chief Operating Officer, DPGA Secretariat

Theo: https://www.digitalpublicgoods.net/blog/our-policies-to-unlock-the-promise-of-digital-public-goods

Bài được đưa lên Internet ngày: 21/11/2025

Hàng hóa công cộng kỹ thuật số – DPG (Digital Public Goods) là các công nghệ nguồn mở mà các quốc gia có thể tự do áp dụng để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, cải thiện đời sống người dân và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đối với các chính phủ và tổ chức lớn, DPG mang lại triển vọng nâng cao hiệu quả và tính minh bạch về công nghệ, đồng thời bảo toàn chủ quyền kỹ thuật số và tránh tình trạng bị phụ thuộc bị khóa trói vào một nhà cung cấp duy nhất (vốn gây tốn kém).

Tuy nhiên, để phát huy tối đa tiềm năng mang lại lợi ích của DPG, các chính phủ và tổ chức cần ưu tiên triển khai các chính sách, nguyên tắc và khuôn khổ phù hợp. Việc này sẽ giúp họ triển khai DPG hiệu quả hơn nhằm đáp ứng các nhu cầu quốc gia, bao gồm cả việc phát triển cơ sở hạ tầng công kỹ thuật số.

Chính vì lý do đó, Ban Thư ký DPGA đã đặc biệt chú trọng đến vấn đề này trong khuôn khổ "Lời kêu gọi Hành động Hợp tác" (Calls for Collaborative Action) được phát động vào tháng 11 năm 2024.

CÁC CHÍNH SÁCH, NGUYÊN TẮC VÀ KHUÔN KHỔ ƯU TIÊN TRƯỚC NHẤT NGUỒN MỞ

Chúng tôi kêu gọi các chính phủ và tổ chức hãy xây dựng, sử dụng và ủng hộ các chính sách, nguyên tắc và khuôn khổ ưu tiên trước nhất nguồn mở; đồng thời chia sẻ mở công khai các nội dung này cùng với những bài học kinh nghiệm và các thực tiễn tốt nhất về quy trình phát triển, áp dụng và triển khai chúng.

Tiến độ thực hiện Lời kêu gọi này trong năm 2025

Hai mươi bốn tổ chức thành viên DPGA đã cùng hưởng ứng Lời kêu gọi Hành động Hợp tác về "Các chính sách, nguyên tắc và khuôn khổ ưu tiên trước nhất nguồn mở". Họ đã hợp tác để xây dựng một phương pháp tiếp cận chiến lược, đảm bảo các quốc gia có sẵn những công cụ thiết thực để sử dụng, đồng thời huy động sự hỗ trợ từ hệ sinh thái rộng lớn hơn trong việc áp dụng hàng hóa công kỹ thuật số. Nhóm này đã cùng xác định hai mục tiêu chính:

1. Thúc đẩy việc phát triển và áp dụng các chính sách và/hoặc nguyên tắc nguồn mở mới tại các chính phủ thuộc nhiều khu vực và ở các giai đoạn phát triển kỹ thuật số khác nhau, cũng như tại các tổ chức quốc tế.

2. Tăng cường triển khai và sử dụng tích cực các chính sách nguồn mở (cả mới và hiện có) bởi các chính phủ và tổ chức, tập trung vào các khía cạnh: tài trợ, mua sắm, cấp phép và phát triển.

Để đạt được các mục tiêu này, cần phải nâng cao hiểu biết chung về thực trạng các chính sách và nguyên tắc nguồn mở hiện nay. Việc này giúp cải thiện khả năng nắm bắt thông tin và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc xây dựng các sản phẩm tri thức có khả năng thúc đẩy mạnh mẽ các chính sách và nguyên tắc ưu tiên trước nhất nguồn mở.

Với sự hợp tác của các tổ chức tham gia khác, Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IDB) đã chủ trì xây dựng một cuộc khảo sát nhằm đánh giá thực trạng áp dụng các chính sách và nguyên tắc nguồn mở. Cần lưu ý rằng, để thu được phản hồi chính xác hơn, các bên đã quyết định tập trung giai đoạn đầu hoàn toàn vào phần mềm nguồn mở, đồng thời để ngỏ khả năng mở rộng sang lĩnh vực dữ liệu mở và nội dung mở trong các đợt triển khai tiếp theo.

Vào tháng 6, các thành viên tham gia đã cùng khởi động "Cuộc khảo sát Toàn cầu về Chính sách và Thực tiễn Nguồn Mở". Tính đến tháng 10 năm 2025, cuộc khảo sát đã nhận được 40 phản hồi từ nhiều chính phủ và các tổ chức quy mô lớn. Thông qua quá trình hợp tác với Melissa Muñoz Suro – nhà nghiên cứu từ Đại học Oxford, DPGA đã xác định được một số xu hướng, kết quả và đề xuất quan trọng nhằm định hướng cho các bước phát triển tiếp theo của sáng kiến ​​này.

Xin lưu ý rằng cuộc khảo sát vẫn tiếp tục nhận thêm các phản hồi mới. Nếu chưa tham gia, chúng tôi trân trọng kính mời quý vị thực hiện khảo sát, bởi mỗi ý kiến ​​đóng góp đều rất giá trị. Một quan điểm được nhiều người tham gia khảo sát nhấn mạnh là tầm quan trọng của việc các chính phủ ban hành các chính sách và nguyên tắc nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc áp dụng phần mềm nguồn mở. Nhiều ý kiến ​​cho thấy việc áp dụng nguồn mở đạt hiệu quả cao nhất tại các quốc gia đã chính thức hóa các chính sách và quy trình cần thiết để tận dụng tối đa năng lực chuyên môn kỹ thuật hiện có. Một phát hiện đáng chú ý khác là vai trò của cộng đồng nguồn mở và sự hợp tác trong quá trình phát triển cũng như duy trì phần mềm nguồn mở, đặc biệt là trong bối cảnh hợp tác xuyên biên giới để đảm bảo khả năng tương hợp giữa các hệ thống.

Những ý kiến ​​đóng góp này đã giúp định hình các khuyến nghị chính sách và một khung hành động gồm bốn nguyên tắc then chốt nhằm hỗ trợ việc áp dụng nguồn mở:

• Ưu tiên mặc định nguồn mở – Áp dụng các điều khoản "ưu tiên phần mềm nguồn mở (OSS - Open Source Software by default) theo mặc định" trong mọi yêu cầu mời thầu; yêu cầu các trường hợp ngoại lệ phải được giải trình, công khai và giới hạn thời gian áp dụng. Thiết lập phương pháp luận chuẩn hóa về Tổng chi phí sở hữu – TCO (Total Cost of Ownership), bao gồm giá mua phần mềm ban đầu cộng với chi phí cài đặt, chuyển đổi, bảo trì, hỗ trợ, đào tạo, cập nhật và chi phí khi kết thúc sử dụng hoặc thay thế. Thiết lập hệ thống đăng ký quốc gia bắt buộc đối với phần mềm công, bao gồm giấy phép và siêu dữ liệu hỗ trợ, đồng thời thực hiện kiểm toán hàng năm nhằm xác định các trường hợp ngoại lệ.

• Đảm bảo tính minh bạch pháp lý về cấp phép – Công bố cẩm nang hướng dẫn thực hành cấp phép; xác định các tiêu chuẩn tối thiểu của ngành để đảm bảo khả năng tương hợp (ví dụ: HL7 FHIR trong y tế, OIDC trong định danh số); và yêu cầu tất cả các phần mềm sử dụng ngân sách công phải bao gồm các tệp siêu dữ liệu chuẩn hóa (như SPDX, publiccode.yml).

• Chính thức hóa sự đóng góp của cộng đồng – Công bố các chính sách đóng góp chuẩn trong các kho lưu trữ (như tệp CONTRIBUTING.md, quy tắc ứng xử); tài trợ cho công tác bảo trì và bảo mật thông qua các chương trình phân bổ thời gian hoặc các khoản thưởng (bounty); và thiết lập các chỉ số cộng đồng (ví dụ: thời gian khắc phục lỗi hoặc số lượng lượt tái sử dụng) để hiển thị trên các bảng điều khiển mở công khai.

• Thể chế hóa bền vững nguồn mở trong chính phủ – Thành lập các Văn phòng Chương trình Nguồn Mở – OSPO (Open Source Program Office) với ngân sách cố định và cơ chế báo cáo chỉ số; tạo quỹ dài hạn để bảo trì các phần mềm trọng yếu; yêu cầu đảm bảo tính bảo mật ngay từ khâu thiết kế (security by default) thông qua SBOM và các chương trình công bố lỗ hổng bảo mật; đồng thời quy định rõ ràng về thời hạn và quy trình chuyển giao dự án.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về các phân tích và khuyến nghị bằng cách đọc toàn văn báo cáo tại đây.

Báo cáo cũng bao gồm bộ công cụ hỗ trợ các quốc gia triển khai, được phân loại theo các giai đoạn trưởng thành về kỹ thuật số khác nhau.

Các nỗ lực liên quan do các thành viên DPGA chủ trì

Bên cạnh nỗ lực hợp tác thực hiện khảo sát, các thành viên còn triển khai thêm những dự án chính sách nguồn mở liên quan trong giai đoạn này:

• Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IDB): Xây dựng tài liệu giải thích về Văn phòng Chương trình Nguồn Mở (OSPO) và cung cấp hướng dẫn nhập môn cho các nhóm làm việc trong chính phủ về cách thành lập OSPO để quản lý chiến lược nguồn mở của họ.

• Sổ tay Quản trị Tốt của Liên minh OSPO: Sáng kiến ​​Quản trị Tốt (GGI) là bộ tài liệu và phương pháp luận do Liên minh OSPO phát triển, nhằm hỗ trợ các tổ chức triển khai chính sách nguồn mở trên toàn doanh nghiệp và xây dựng các OSPO hoạt động hiệu quả.

• Dự án Hỗ trợ Hệ sinh thái Nguồn Mở của UNDP/ITU: Dự án Hỗ trợ Hệ sinh thái Nguồn Mở (OSEE) là sáng kiến ​​hợp tác giữa ITU và UNDP, nhằm giúp các đơn vị thuộc khu vực công và tư nhân ứng dụng hiệu quả công nghệ nguồn mở để cung cấp các dịch vụ chính phủ số.

• Kho lưu trữ OSPO trên GitHub: Kho lưu trữ này trên GitHub tập hợp các chính sách, công cụ và phương pháp thực hành tốt nhất từ ​​chính OSPO của GitHub, giúp các tổ chức khác bắt đầu và đạt thành công với các chương trình nguồn mở của họ.

Các bước tiếp theo:

Cuộc khảo sát về chính sách nguồn mở vẫn đang tiếp diễn và sẽ tiếp tục thu thập thêm dữ liệu từ các quốc gia cũng như các tổ chức lớn về thực trạng chính sách, quy trình thực hành và các khuôn khổ liên quan đến nguồn mở cho đến hết năm 2025.

Việc phân tích dữ liệu này sẽ tiếp tục vào đầu năm 2026, hướng tới mục tiêu chia sẻ và triển khai các dự án kiến ​​thức mới nhằm đáp ứng trực tiếp những nhu cầu đã được xác định qua khảo sát.

Các tổ chức tham gia

Cơ quan Chính phủ điện tử và Xã hội Thông tin & Tri thức (Agesic, Chính phủ Uruguay), CivicActions, Creative Commons, Ban Thư ký Liên minh Hàng hóa Công kỹ thuật số (Digital Public Goods Alliance), Digital Square thuộc tổ chức PATH, Tổng cục Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (DSTI, Chính phủ Sierra Leone), eGov Foundation, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO), GitHub, Chính phủ Cộng hòa Dominica, Chính phủ Ethiopia, Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ), Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IDB), ITS Rio, Smart Zambia, Nền tảng Định danh Nguồn Mở dạng Mô-đun (MOSIP), Cơ quan Hợp tác Phát triển Na Uy (Norad, Chính phủ Na Uy), Open Future, Open Knowledge Foundation (OKFN), Open Source Initiative (OSI), OpenForum Europe, UNDP, UNICEF, Văn phòng Liên Hợp Quốc về Công nghệ Kỹ thuật số và Công nghệ Mới nổi (UN ODET), Văn phòng Liên Hợp Quốc về Công nghệ Thông tin và Truyền thông (UN OICT).

Digital public goods (DPGs) are open-source technologies that countries can freely adopt to accelerate digital transformation, improve residents’ lives, and drive economic growth. For governments and large organisations, DPGs hold the promise of increasing efficiency and technology transparency while preserving their digital sovereignty, and avoiding costly lock-ins.

However, in order to better facilitate the potential of DPGs to deliver on these benefits, governments and organisations should prioritise implementing policies, principles and frameworks. Doing so could allow them to more effectively implement DPGs that address country needs which may include evolving their digital public infrastructure.

For this reason, the DPGA Secretariat included dedicated emphasis on this as part of the Calls for Collaborative Action that were launched in November 2024.

OPEN-SOURCE FIRST POLICIES, PRINCIPLES AND FRAMEWORKS

We call for governments and organisations to create, use, and support open-source first policies, principles, and frameworks, and to share them openly along with learnings and best practices on how to develop, adopt, and implement them.

Progress on This Call in 2025

Twenty-four DPGA member organisations rallied around the Open-Source First Policies, Principles And Frameworks Call for Collaborative Action and came together to develop a strategic approach to ensure countries had practical tools to use and the wider ecosystem could rally to support them in adopting digital public goods. Together, this group collectively identified two objectives:

1. Increase the development and adoption of new open-source policies and/or principles among country governments across diverse regions and at different stages of digital development, as well as among international organisations.

2. Strengthen the implementation and active use of both new and existing open-source policies by governments and organisations, focusing on funding, procurement, licensing, and development.

In order to achieve these goals the need to improve the collective understanding of the current landscape of open-source policies and principles was identified. Doing so, enhances the ability to understand and better facilitate the creation of knowledge products that can significantly advance open-source first policies and principles.

In collaboration with other participating organisations, the Inter-American Development Bank (IDB) spearheaded the creation of a survey that would be used as a landscaping tool to understand the current state of how and where open-source policies and principles are being used. It’s important to note that it was decided in order to receive more precise responses, that as a starting point this effort would focus exclusively on open-source software, leaving the door open for expansion into open data and content for future iterations. 

In June, the Global Open-Source Policies & Practices Survey was jointly launched by the participating members. By October 2025 the survey received 40 responses from a range of governments and large-scale organisations. Working with Melissa Muñoz Suro, resident researcher from the University of Oxford, the DPGA identified a set of high-level trends, findings and suggestions that will help shape how this work advances.

Please note that the survey remains open to new submissions. If you have not yet completed it, we kindly invite you to do so, as every submission is valuable. The importance of governments instituting policies and principles that can better facilitate the adoption of open-source software was a recurring answer from survey respondents. Time and time again it was shared that open-source adoption thrives most in countries that have formalised the policies and processes needed to get the best out of available technical expertise. Another notable finding was the role of the open source community and collaboration in the development and maintenance of open-source software, particularly across borders when looking at interoperability.

These inputs helped shape policy recommendations and a framework with four key principles to support open source adoption:

• Open source by default – Implement “OSS by default” clauses in every request for proposal, requiring exceptions to be justified, published, and time-bound. Establish a standardised Total Cost of Ownership (TCO) methodology that includes the initial acquisition price of software plus costs of installation, migration, maintenance, support, training, updates, and eventual exit or replacement. Establish a mandatory national registry of public software, including license and support metadata, and conduct annual audits to identify exceptions.

• Legal clarity around licensing – Publish a practical licensing manual, define minimum sectoral standards to ensure interoperability (e.g., HL7 FHIR37 in health, OIDC38in digital identity), and require that all publicly funded software include standardised metadata files (SPDX, publiccode.yml).

• Formalising community contributions – Publish standard contribution policies in repositories (CONTRIBUTING.md, code of conduct), fund maintenance and security through time-allocation programs or bounties, and establish community metrics such as bug resolution times or number of reuses, displayed on open dashboards.

• Sustainable institutionalisation of open source within governments – Establish OSPOs with fixed budgets and indicator reporting, create permanent funds for the maintenance of critical software, require security by default through SBOM and vulnerability disclosure programs, and define clear rules on the duration and transfer of projects.

You can learn more about the analysis and recommendations by reading the full report here.

The report also contains a toolkit for implementing countries, broken down by different stages of digital maturity status.

Related Efforts Led by DPGA Members

In addition to the collaborative effort on the survey, members advanced additional relevant open-source policy projects during this time: 

• Inter-American Development Bank: Produced a guide explaining what an Open-Source Program Office (OSPO) is and providing an introductory guide for government teams on how to create one to manage their open-source strategy.

• OSPO Alliance Good Governance Handbook: The Good Governance Initiative (GGI) is a handbook and methodology developed by the OSPO Alliance to help organisations implement corporate-wide open-source policies and establish successful OSPOs.

• UNDP/ITU Open Source System Enabler: The Open Source Ecosystem Enabler (OSEE) is a joint ITU and UNDP project that aims to help public and private actors effectively adopt open-source technologies for delivering digital government services.

• Github OSPO repository: This GitHub repository provides a collection of policies, tools, and best practices from GitHub's own OSPO to help other organisations get started and succeed with their open-source programs.

Next Steps: 

The OS policy survey remains open, and will continue to collect more data points from countries and large organisations about the landscape of open-source policies, practices, and frameworks, until the end of 2025.

The analysis of this data will continue in early 2026 and drive towards the sharing and creation of new knowledge projects that directly respond to the needs identified by the survey. 

Participating Organisations 

Agency for e-Government and the Information and Knowledge Society (Agesic, Government of Uruguay), CivicActions, Creative Commons, Digital Public Goods Alliance Secretariat, Digital Square at PATH, the Directorate of Science, Technology and Innovation (DSTI, Government of Sierra Leone), eGov Foundation, Food and Agriculture Organization (FAO), GitHub, the Government of the Dominican Republic, the Government of Ethiopia, German Corporation for International Cooperation (GIZ), the Inter-American Development Bank (IDB), ITS Rio, Smart Zambia, the Modular Open Source Identity Platform (MOSIP), Norwegian Agency for Development Cooperation (Norad, Government of Norway), Open Future, Open Knowledge Foundation (OKFN), Open Source Initiative (OSI), OpenForum Europe, UNDP, UNICEF, UN Office for Digital and Emerging Technologies (UN ODET), UN Office of Information and Communications Technology (UN OICT).

Dịch: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com