X (Tweet): https://x.com/nghiafoss/status/2047152663519957293
Xem thêm:
Blogger: Lê Trung Nghĩa
letrungnghia.foss@gmail.com
The Role of Openness
Đến đây, nhà nghiên cứu về giáo dục mở đầy tham vọng có thể đang nghĩ: “Được rồi, tôi nghĩ mình bắt đầu hiểu được một số lựa chọn sử dụng khung khái niệm, nhưng tính mở phù hợp ở đâu trong chuyện này? Tính mở có phải là một khung khái niệm không?”
Đây không nhất thiết là một câu hỏi dễ trả lời vì bản chất của tính mở được hiện thực hóa và đặt trong các bối cảnh khác nhau. Hơn nữa, một câu hỏi nghiên cứu có thể phải tập trung vào các khía cạnh cụ thể của tính mở để dự án có thể quản lý được và xây dựng một chiến lược thu thập dữ liệu hợp lý.
Tác phẩm kinh điển “Công nghệ vì sự hòa nhập xã hội” của Warschauer (2002) dường như rất phù hợp với thực tế kinh tế - xã hội và văn hóa của các trường công lập K-12 ở Brazil, và cho rằng việc cung cấp công nghệ miễn phí không giúp cải thiện tình trạng của học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Ngược lại, nó còn làm gia tăng thêm khoảng cách kỹ thuật số giữa những người có cơ hội về kinh tế và giáo dục để trở nên thành thạo kỹ năng CNTT và những người không có. Ý tưởng tương tự cũng có thể áp dụng cho những người đã có cơ hội học đọc và viết. Theo nghĩa này, tác phẩm của Warschauer (2002) rất phù hợp với công trình của Freire (1970) về những người mù chữ nhằm thúc đẩy sự hòa nhập xã hội. Do đó, Warschauer (2002) cho rằng để có thể tiếp cận và sử dụng CNTT một cách có ý nghĩa, giáo viên cần phải có năng lực, và trình độ đọc viết, theo nghĩa này, mang đến những ý nghĩa và hàm ý xã hội, kinh tế và văn hóa khác nhau. Khung lý thuyết này cung cấp nền tảng vững chắc để đánh giá tác động của từng nguồn lực vật chất, kỹ thuật số, con người và xã hội đến việc sử dụng CNTT trong một tổ chức thông qua sự hiện diện, khả năng tiếp cận hoặc thiếu hụt của chúng, cho phép các nhà nghiên cứu thiết kế các biện pháp can thiệp nhằm thúc đẩy việc sử dụng CNTT hiệu quả và có ý nghĩa, từ đó thúc đẩy và dẫn dắt việc sử dụng Giáo dục Mở /Tài nguyên Giáo dục Mở (OE/OER).” - Viviane Vladimirschi
“Tôi đã sử dụng khung của Warschauer làm cơ sở để xây dựng một khung khái niệm mới có thể được dùng để hướng dẫn cả nghiên cứu và phát triển các khóa học trực tuyến mang tính hòa nhập xã hội. Tôi đã bổ sung thêm một chiều vào khung của Warschauer và phát triển một bộ định nghĩa mới cho mỗi chiều để làm cho nó có thể áp dụng được cho các khóa học trực tuyến, chứ không chỉ là các công nghệ theo nghĩa rộng hơn (không liên quan đến giáo dục). Và trong khi tôi đã thử nghiệm và phát triển khung này với một số khóa học trực tuyến mở, trong phần thảo luận và hàm ý, tôi lập luận rằng khung này cũng có thể áp dụng cho các khóa học trực tuyến thông thường của trường đại học, nơi mà sự đa dạng về sinh viên đang trở thành trạng thái bình thường. Điều này một lần nữa minh họa ranh giới mờ nhạt giữa các khung khái niệm được sử dụng trong giáo dục mở và khả năng áp dụng cho giáo dục trực tuyến nói chung - ngay cả trong cùng một bài báo!” - Sarah Lambert
Một số người tập trung vào các khía cạnh sư phạm và sử dụng phương pháp mà phản ánh điều này, chẳng hạn như mô hình 5R (Wiley, 2014) hoặc khung COUP (Bliss, Robinson, Hilton & Wiley, 2013). Những người khác có thể quan tâm hơn đến công bằng xã hội, và do đó tạo ra hoặc sử dụng một khung bổ sung (Lambert, 2018). Cũng có thể nghiên cứu một số yếu tố của giáo dục mở mà không cần đề cập nhiều đến tính mở như một khái niệm (ví dụ: nghiên cứu trải nghiệm MOOC, trong đó yếu tố mở duy nhất là việc đăng ký).
“Tôi cho rằng điều đó phụ thuộc vào cấp độ phân tích mà chúng ta muốn phân tích. Khung mô hình kinh doanh phù hợp hơn để phân tích giáo dục mở từ góc độ tổ chức. Khung MOOCKnowledge có thể áp dụng khi phân tích OE/OER từ quan điểm của người tham gia và quan điểm phân tích học tập là hữu ích hơn để hiểu và tối ưu hóa việc học tập và môi trường mà ở đó nó diễn ra.” - Eyal Rabin
Điều này có nghĩa là thực sự không có một khung khái niệm bao quát nào cho tính mở, nhưng có nhiều khung khái niệm lấy cảm hứng từ tính mở; hoặc tập trung vào các khía cạnh cụ thể có liên quan đến một bối cảnh nhất định. Việc thiếu tính chính thống này có thể gây e ngại, nhưng nó cũng phản ánh sự linh hoạt và nguồn cảm hứng mà nhiều nhà nghiên cứu rút ra từ ý tưởng về tính mở.
“Các ứng dụng nội ngành, nội phương pháp luận của lý thuyết khuếch tán đổi mới giúp nó phù hợp với việc nghiên cứu giáo dục mở.” - Kathy Essmiller
“Theo tôi, các khung khái niệm phù hợp với giáo dục mở là những khung cho phép tập trung vào liên lĩnh vực, bởi vì tài nguyên giáo dục mở (OER) không chỉ thuộc lĩnh vực giáo dục hay chỉ thuộc lĩnh vực thiết kế tài liệu. Có lẽ, chúng cũng nên cho phép một lập trường nhận thức luận đa dạng, để có thể được áp dụng và kiểm chứng bằng các thiết kế nghiên cứu phương pháp (hỗn hợp) khác nhau.” - Irina Rets
“Vì giáo dục mở là một lĩnh vực rất rộng, tôi nghĩ rằng khung khái niệm mà bạn sử dụng chỉ cần phù hợp nhất với những câu hỏi bạn đang đặt ra. Nói một cách đơn giản và nhị phân, nếu nghiên cứu của bạn liên quan đến trải nghiệm thực tế của thực hành giáo dục mở - OEP (Open Educational Practices), thì khung mà bạn sử dụng có thể khác so với trường hợp nghiên cứu chỉ dựa trên nội dung và dữ liệu (định tính hoặc định lượng). Bối cảnh của nghiên cứu và những ảnh hưởng lý thuyết trong công việc bạn đang làm cần phải phù hợp với khung khái niệm, cũng giống hệt như phương pháp luận. Tôi nghĩ rằng giáo dục mở dựa trên một số cách tư duy nhất định về giáo dục; rằng nó nên mang tính dân chủ, chủ động, tự do, dễ tiếp cận, dễ thích nghi, có thể tái sử dụng và mang tính chuyển đổi. Với những đặc điểm này của lĩnh vực, lý thuyết, phương pháp và khái niệm bạn sử dụng cần phải liên quan đến những đặc điểm này theo một số cách. Việc sử dụng cách tiếp cận tư bản và hướng đến lợi nhuận, hoặc các khái niệm kinh tế thị trường tự do mở có thể thú vị nhưng có thể trái ngược với nguồn gốc của tính mở trong giáo dục đối với giáo dục từ xa và việc chia sẻ phần mềm nguồn mở. Công việc của bạn đóng góp gì cho lĩnh vực này?” - Johanna Funk
Tóm lại: tính mở có thể là một cách để kết nối các lĩnh vực quan tâm khác nhau theo chủ đề. Nó có thể là một cách để đặt câu hỏi nghiên cứu vào bối cảnh, hoặc nó có thể là trọng tâm của chính câu hỏi nghiên cứu đó. Không có một ý nghĩa bao quát nào mà theo đó tính mở được coi là một khung khái niệm, nhưng nó chắc chắn có thể truyền cảm hứng hoặc hướng dẫn việc lựa chọn một khung khái niệm trong một nghiên cứu.
Trong phần tiếp theo, chúng ta sẽ xem xét một số cách mà các thành viên GO-GN đã áp dụng các khung khái niệm khác nhau trong các dự án nghiên cứu giáo dục mở của họ.
---------------------------------------------------
Thừa nhận:
Nội dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả: Farrow, R. (ed.), Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A., Almousa, S., Baas, M., Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso, P., Chtena., N., Cox, G., Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby, R., DeWaard, H., Elias, T., Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J., Helton, E., Huth, K., Hutton, S. C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R., Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S., Mittelmeier, J., Nagashima, T., Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius, M., Peramunugamage, A., Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E., Rets, I., Roberts, V., Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V., Vladimirschi, V., & Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của GO-GN.
Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.
https://go-gn.net/gogn_outputs/open-research-handbook/.
Giấy phép nội dung: CC BY 4.0 Quốc tế.
---------------------------------------------------
VỀ TRANG: HƯỚNG DẪN KHUNG KHÁI NIỆM
---------------------------------------------------
Xem thêm:
X (Tweet): https://x.com/nghiafoss/status/2046441140258525611
Xem thêm:
Tập huấn chuyên đề: Tài nguyên giáo dục mở & Sở hữu trí tuệ: https://elib.ntt.edu.vn/thong-bao/tap-huan-chuyen-de-tai-nguyen-giao-duc-mo-so-huu-tri-tue
Blogger: Lê Trung Nghĩa
letrungnghia.foss@gmail.com
New and Existing Conceptual Frameworks
Nghiên cứu giáo dục thường mang tính đa ngành và phải tính đến nhiều bối cảnh và yếu tố khác nhau. Đây có thể là một lý do tại sao các khung khái niệm được sử dụng trong loại nghiên cứu này thường rộng và đa chiều. (Ở đây chúng ta bắt đầu giới thiệu một số quan điểm bổ sung từ các thành viên GO-GN.)
Nếu bạn quyết định tạo ra khung của riêng mình, thì cần phải làm rõ lý do tại sao các khung hiện có không đủ để trả lời vấn đề nghiên cứu của bạn. Điều này có thể dễ biện minh hơn khi sửa đổi một khung hiện có vì nó không tính đến một số yếu tố hoặc cân nhắc cụ thể nào đó. Quá trình này có thể được tiếp cận cả về mặt thực nghiệm và/hoặc thông qua việc phê bình các ý tưởng và cam kết lý thuyết. Điều quan trọng nhất là (các) khung khái niệm mà bạn chọn để làm việc cần phải phù hợp với cách bạn đang thực hiện dự án và trả lời câu hỏi nghiên cứu của bạn.
“Khung khái niệm là một công cụ rất hữu ích mà bạn có thể sử dụng để định hướng tư duy và tìm ra những khía cạnh quan trọng hoặc bất kỳ khía cạnh nào còn thiếu sẽ đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu của bạn. Tôi khuyên các nghiên cứu sinh tiến sĩ trong giai đoạn đầu của chương trình tiến sĩ/tiến sĩ giáo dục nên cố gắng tìm một khung hữu ích về chủ đề nghiên cứu của mình để định hướng tư duy. Nếu không tìm thấy gì, họ cũng có thể tự tạo và đề xuất một khung dựa trên việc xem xét tài liệu.” - Tomohiro Nagashima
Trên thực tế, hầu hết các khung mới được tạo ra bằng cách kết hợp hoặc sửa đổi các khung hiện có để làm cho chúng phù hợp hơn với dự án nghiên cứu hiện tại. Đây có thể là một phần quan trọng trong việc phát triển các quan điểm và góc nhìn lý thuyết mới về nghiên cứu.
“Trong nghiên cứu của mình, tôi đã sử dụng một số khung khái niệm. Trong nghiên cứu đầu tiên, tôi đã sử dụng khung mô hình kinh doanh như một công cụ để phân tích các tổ chức và mối quan hệ giữa các loại hình tổ chức khác nhau (chúng tôi gọi chúng là Cái chợ và Nhà thờ lớn - Bazars and Cathedral). Trong nghiên cứu thứ hai và thứ ba, tôi dựa vào khung MOOCKnowledge do Kalz và cộng sự (2015) trình bày. Cơ sở lý thuyết cố gắng bao quát tác động của các biến số về bối cảnh kinh tế xã hội, năng lực CNTT, kinh nghiệm trước đó và hồ sơ học tập suốt đời, sự khác biệt về ý định, ảnh hưởng của môi trường, kỳ vọng về kết quả, kinh nghiệm học tập và lợi tức kinh tế khi tham gia và hoàn thành các Khóa học Trực tuyến Mở Đại chúng (MOOC). Tôi đã mở rộng khung và áp dụng nó vào các kết quả học tập chủ quan như sự hài lòng của người học và sự hoàn thành ý định. Cơ sở khái niệm về sự hoàn thành ý định bắt nguồn từ lý thuyết về khoảng cách giữa ý định và hành vi.” - Eyal Rabin
Một câu hỏi quan trọng cần tự hỏi trước khi bạn bắt đầu tạo ra một khung mới từ đầu là liệu bạn có thực sự cần làm vậy hay không. Có một kỳ vọng rằng nghiên cứu ở cấp độ tiến sĩ cần phải mang tính độc đáo, và đây là một kỳ vọng hợp lý. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chúng ta bắt buộc phải phát minh lại các công cụ nghiên cứu. (Việc không phát minh ra bất kỳ khái niệm mới nào mà chỉ áp dụng các khái niệm hiện có theo những cách mới cũng hoàn toàn ổn.)
“Khung UTAUT và phương pháp Tư duy Thiết kế được thiết kế để cung cấp dữ liệu nhằm giải quyết và khám phá câu hỏi nghiên cứu của tôi. Tôi cũng sử dụng khung của Warschauer (2002) về Sử dụng CNTT hiệu quả để hướng dẫn các danh mục mã hóa của các hội thảo tư duy thiết kế và các câu hỏi nhóm trọng tâm nhằm đánh giá hiệu quả tổng thể của chương trình phát triển chuyên môn OER. Phương pháp nghiên cứu trường hợp được sử dụng trong nghiên cứu này thúc đẩy tính hợp lệ của phương pháp tam giác hóa (của nguồn dữ liệu, loại dữ liệu, phương pháp và lý thuyết), đạt được khi nhà nghiên cứu có thể rút ra bằng chứng từ nhiều tập dữ liệu. Làm như vậy là có lợi vì nhiều tập dữ liệu cung cấp kết quả tốt hơn so với một tập dữ liệu duy nhất. Trong khi khung UTAUT chỉ cung cấp một cái nhìn định lượng nhỏ về dữ liệu được thu thập và phân tích và không có ý nghĩa thống kê đối với một nhóm nhỏ giáo viên không ngẫu nhiên, phương pháp tư duy thiết kế đặc biệt hiệu quả trong lĩnh vực K-12 vì nó cho phép các nhà nghiên cứu đánh giá ý chí và khả năng đáp ứng của giáo viên đối với việc thay đổi thực tiễn sư phạm của họ thông qua việc áp dụng giáo dục mở/tài nguyên giáo dục mở (OE/OER). Thay vì áp đặt việc áp dụng OE/OER, nó cung cấp cho người tham gia cơ hội học hỏi thứ gì đó mới, có tính đến nhu cầu, kiến thức và thực tế địa phương của họ, từ đó giúp họ xác định những thách thức hiện có và cách khắc phục chúng nếu họ quyết định áp dụng Thực hành Giáo dục Mở và/hoặc Tài nguyên Giáo dục Mở (OER). Xét cho cùng, các phương pháp định tính để phân tích dữ liệu từ các khung khái niệm có tiềm năng cung cấp những mô tả phong phú, chi tiết và độ tin cậy cao hơn cho các phát hiện, mặc dù không có nghiên cứu định tính nào có thể khái quát hóa theo nghĩa thống kê. Tuy nhiên, các phát hiện của chúng có thể được chuyển giao. Cuối cùng, các khung khái niệm đã được sử dụng trong các nghiên cứu về OE/OER trước đây có thể phù hợp hơn với nghiên cứu về giáo dục mở vì chúng có thể đã được xác thực hoặc có thể được hưởng lợi từ việc nhân rộng để được xác thực.” - Viviane Vladimirschi
Một điều khác cần xem xét là khung khái niệm của bạn có thể sẽ phát triển trong suốt quá trình nghiên cứu; nó không nhất thiết phải được định hình rõ ràng ở giai đoạn bạn viết bài tổng quan tài liệu.
“Người hướng dẫn của tôi đã cho tôi lời khuyên này sau khi tôi vật lộn với chương về khung khái niệm của mình một thời gian: Trọng tâm của chương về khung khái niệm của bạn nên là mô tả các khung như chúng được sử dụng trong tài liệu. Đừng cố gắng tạo ra khung mới trước khi bạn sử dụng chúng trong phân tích dữ liệu của mình. Ngoài ra, nếu bạn đang sử dụng hai khung khái niệm mà thường không được sử dụng cùng nhau trong tài liệu, hãy mô tả chúng riêng biệt trước mắt. Bạn có thể tìm ra một phiên bản mới của khung (hoặc một phiên bản kết hợp của hai khung) sau khi bạn đã thực hiện phân tích dữ liệu của mình.” - Gabi Witthaus
Nhiều câu hỏi nghiên cứu có thể được điều tra khá thành công trong khuôn khổ các lý thuyết và khung hiện có, và việc sử dụng những thứ đã được kiểm chứng thông qua thực tiễn có thể dễ dàng được biện minh hơn. Hơn nữa, kết quả của một nghiên cứu có thể so sánh trực tiếp hơn với các nghiên cứu khác sử dụng cùng một khung. Nhưng nhược điểm là bạn có thể đang tiếp tục duy trì lối tư duy hiện tại và đóng lại những cách tiếp cận mới. Một số câu hỏi nghiên cứu đòi hỏi những cách tiếp cận riêng biệt và sáng tạo. Xét cho cùng, việc xây dựng lý thuyết mới là một cách quan trọng để thúc đẩy sự phát triển tri thức mới.
“Nhà văn, tác giả và nhà lý luận nữ quyền Sara Ahmed (2017) đã có trải nghiệm trong luận án tiến sĩ của mình khi được hướng dẫn mạnh mẽ sử dụng lý thuyết hiện có từ các nhà lý luận được công nhận - thường là nam giới của một thời đại nhất định - khi bà tìm hiểu lĩnh vực này. Bà nói về chính trị của việc trích dẫn, cách bạn trở thành một nhà lý luận bằng cách trích dẫn các nhà lý luận khác. Nhưng từ quan điểm nữ quyền của bà, việc xây dựng lý thuyết xuất phát từ những trải nghiệm sống (ví dụ như lý do tại sao chúng ta không hòa nhập được, việc phải tự chen chân vào những nơi mà lẽ ra chúng ta thuộc về nhưng trên thực tế lại không được chào đón bình đẳng). Nếu chúng ta không tiếp tục tạo ra lý thuyết mới, thì lý thuyết sẽ không bao giờ tiến bộ. Nếu chúng ta không bắt đầu tạo ra lý thuyết mới, nó sẽ không bao giờ được kiểm chứng trong nhiều bối cảnh và được người khác sử dụng, điều này là cốt lõi để xác nhận nó là ‘lý thuyết’. Vì vậy, tôi cũng khá thích “quan điểm” này về lý thuyết - rằng nó thực sự dễ tiếp cận và các nhà nghiên cứu (có thể đặc biệt là các nhà nghiên cứu phê phán, những người có xu hướng không hài lòng với hiện trạng) nên xắn tay áo lên và không ngại đưa ra những giải thích mới cho các hiện tượng, đặc biệt là khi những giải thích hiện có không còn đúng hoặc "Có ý nghĩa, xét từ quan điểm bản thể học của mỗi người." - Sarah Lambert
---------------------------------------------------
Thừa nhận:
Nội dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả: Farrow, R. (ed.), Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A., Almousa, S., Baas, M., Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso, P., Chtena., N., Cox, G., Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby, R., DeWaard, H., Elias, T., Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J., Helton, E., Huth, K., Hutton, S. C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R., Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S., Mittelmeier, J., Nagashima, T., Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius, M., Peramunugamage, A., Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E., Rets, I., Roberts, V., Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V., Vladimirschi, V., & Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của GO-GN.
Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.
https://go-gn.net/gogn_outputs/open-research-handbook/.
Giấy phép nội dung: CC BY 4.0 Quốc tế.
---------------------------------------------------
VỀ TRANG: HƯỚNG DẪN KHUNG KHÁI NIỆM
---------------------------------------------------
Xem thêm:
Conceptual Frameworks and ‘Doctorateness’
Các khung khái niệm không nhất thiết phải có sự biện minh triết học rõ ràng như cách người ta mong đợi ở các phương pháp nghiên cứu; chẳng hạn, chúng ta đã thấy trong cách tiếp cận của Kivunja một vai trò của nghiên cứu “theo chủ đề”. Mặc dù các khung khái niệm có thể được sử dụng linh hoạt, nhưng điều quan trọng vẫn là duy trì mối liên hệ có ý nghĩa giữa khung khái niệm và phương pháp nghiên cứu được đề xuất cho một nghiên cứu.
Leshem & Trafford, dựa trên dữ liệu thực nghiệm về các buổi bảo vệ luận án tiến sĩ (Trafford & Leshem, 2002a; 2002b), cho rằng các khung khái niệm thành công phát triển song song với dự án nghiên cứu tiến sĩ. Nhận thức bậc cao là cần thiết để điều hướng thành công quá trình chuyển qua các giai đoạn thực tiễn như phân tích và diễn giải dữ liệu, và cấp độ khái niệm là nơi diễn ra những tiến bộ phản tư và siêu phản tư. Họ trình bày khía cạnh siêu nhận thức này như là bản chất của việc học tiến sĩ được khám phá trong một buổi bảo vệ luận án: “các ứng viên tiến sĩ nâng cao trình độ tư duy của họ vượt ra ngoài các khía cạnh mô tả và nội dung của nghiên cứu sẽ ngày càng thể hiện được tính chất tiến sĩ (doctorateness)” (Leshem & Trafford, 2007:102). Ngược lại, nghiên cứu tạo ra dữ liệu mô tả một hiện tượng nào đó nhưng không kết nối một cách phản ánh với các khái niệm rộng hơn có thể bị coi là không đáp ứng được các tiêu chuẩn mong đợi.
Berman & Smyth (2015:134) cũng đi đến kết luận tương tự, cho rằng “tư duy khái niệm cấp cao và việc phát triển một khung khái niệm rõ ràng là yếu tố cốt lõi của một luận án tiến sĩ chất lượng”.
Theo quan điểm này, một khung khái niệm về cơ bản được thiết kế để tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển đổi quá trình tư duy của nhà nghiên cứu lên cấp độ phản tư này, nơi tất cả các khía cạnh khác nhau của một nghiên cứu được kết hợp lại. Một khung khái niệm hiệu quả có thể cung cấp một cái nhìn tổng quan về toàn bộ dự án, cách nó liên kết với nhau và những hàm ý của kết quả có thể là gì. Điều này có thể đặc biệt quan trọng đối với những việc như viết tóm tắt hoặc tham gia kỳ thi vấn đáp, nơi điều quan trọng là phải có khả năng mô tả và phản ánh một cách ngắn gọn về công việc của bạn và mối liên hệ của nó với các công trình nghiên cứu khác.
Mặt trái của vấn đề này liên quan đến việc lựa chọn một khung khái niệm. Để một khung khái niệm có thể hỗ trợ đầy đủ việc thể hiện “tính chất tiến sĩ” (doctorateness) trong một dự án nghiên cứu, nó phải có khả năng hỗ trợ một mức độ phản tư tương đối tinh vi. Nó cần bao gồm một loạt các vấn đề cần xem xét ở mức độ sâu phù hợp nhưng không được quá rộng đến mức thiếu trọng tâm.
---------------------------------------------------
Thừa nhận:
Nội dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả: Farrow, R. (ed.), Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A., Almousa, S., Baas, M., Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso, P., Chtena., N., Cox, G., Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby, R., DeWaard, H., Elias, T., Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J., Helton, E., Huth, K., Hutton, S. C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R., Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S., Mittelmeier, J., Nagashima, T., Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius, M., Peramunugamage, A., Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E., Rets, I., Roberts, V., Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V., Vladimirschi, V., & Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của GO-GN.
Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.
https://go-gn.net/gogn_outputs/open-research-handbook/.
Giấy phép nội dung: CC BY 4.0 Quốc tế.
---------------------------------------------------
VỀ TRANG: HƯỚNG DẪN KHUNG KHÁI NIỆM
---------------------------------------------------
Xem thêm:
Use Cases for Conceptual Frameworks
Chúng ta đã thấy rằng có nhiều trường hợp sử dụng khung khái niệm trong suốt vòng đời nghiên cứu. Leshem & Trafford (2007) xem một trong những lợi ích chính của việc sử dụng khung khái niệm trong nghiên cứu tiến sĩ là đưa ra những mô tả chi tiết và rõ ràng hơn vào quá trình nghiên cứu. Điều này có thể bao gồm những điều như:
Mô hình hóa mối quan hệ giữa các lý thuyết;
Giảm dữ liệu lý thuyết thành các phát biểu hoặc mô hình;
Làm rõ các lý thuyết ảnh hưởng đến nghiên cứu;
Cung cấp cơ sở lý thuyết để thiết kế hoặc diễn giải nghiên cứu;
Tạo liên kết lý thuyết giữa nghiên cứu hiện có, các lý thuyết hiện hành, thiết kế nghiên cứu, diễn giải các phát hiện và kết luận khái niệm.
Những loại mô tả này hữu ích ở tất cả các giai đoạn của quá trình nghiên cứu, bao gồm tạo ra ý tưởng; tinh chỉnh câu hỏi nghiên cứu; thiết lập các lộ trình khả thi thông qua thu thập và phân tích dữ liệu; diễn giải kết quả; theo dõi các biến quan trọng; tổng hợp mọi thứ; truyền đạt kết quả và hình dung nghiên cứu trong tương lai. Bằng cách làm cho những gì bạn đang làm trở nên rõ ràng và minh bạch hơn, những sự mơ hồ không hữu ích sẽ được giảm bớt. Quá trình nghiên cứu sẽ tập trung và toàn diện hơn khi có một khung khái niệm hiệu quả.
Ma trận sau đây cho thấy cách các khung khái niệm có thể được hiểu và áp dụng xuyên suốt quá trình nghiên cứu.
Dựa trên Oliver (2002), Passey (2020) phân biệt bốn cách cơ bản mà lý thuyết được sử dụng trong nghiên cứu và học thuật. Từ mỗi phương thức cơ bản này, một loạt các yếu tố khác nhau trong quá trình nghiên cứu có thể được hàm ý.
Lý thuyết như một công cụ - được sử dụng xuyên suốt quá trình nghiên cứu
Lý thuyết như một nguyên tắc - định hình lập trường phương pháp luận và triết học
Xây dựng lý thuyết - được tạo ra mới, hoặc được tinh chỉnh/tổng hợp từ những lý thuyết khác
Sử dụng lý thuyết - tham gia vào các tuyên bố về tri thức
---------------------------------------------------
Thừa nhận:
Nội dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả: Farrow, R. (ed.), Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A., Almousa, S., Baas, M., Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso, P., Chtena., N., Cox, G., Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby, R., DeWaard, H., Elias, T., Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J., Helton, E., Huth, K., Hutton, S. C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R., Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S., Mittelmeier, J., Nagashima, T., Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius, M., Peramunugamage, A., Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E., Rets, I., Roberts, V., Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V., Vladimirschi, V., & Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của GO-GN.
Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.
https://go-gn.net/gogn_outputs/open-research-handbook/.
Giấy phép nội dung: CC BY 4.0 Quốc tế.
---------------------------------------------------
VỀ TRANG: HƯỚNG DẪN KHUNG KHÁI NIỆM
---------------------------------------------------
Xem thêm:
Social Network Analysis and Conceptual Frameworks
Các khung lý thuyết được trình bày ở đây là phương tiện để tích hợp các phát hiện nghiên cứu vào lý thuyết. Một cách tiếp cận khác là áp dụng lập trường định lượng, trung lập hơn và thông qua khai thác và phân tích dữ liệu, cho phép một khung lý thuyết hình thành. Một trong những cách tiếp cận đó là sử dụng phân tích trích dẫn hoặc phân tích mạng xã hội – SNA (Social Network Analysis).
SNA có thể được hiểu như một bộ công cụ gồm các chỉ số khác nhau, trong đó các mối quan hệ xã hội có thể được hình dung như các liên kết giữa các nút riêng lẻ. Điều này cho phép thu được những hiểu biết mới về cấu trúc của các cộng đồng, tài nguyên và các nút cũng như tầm quan trọng của các kết nối chính. Cách tiếp cận này thường được áp dụng cho các mạng xã hội, chẳng hạn như Twitter, nhưng cũng có thể được áp dụng cho các tài liệu trong một lĩnh vực, một kỹ thuật được gọi là phân tích trích dẫn. Các tài liệu được trích dẫn trong bất kỳ ấn phẩm học thuật nào sau đó có thể được “hình dung như một mạng lưới trong đó mỗi tài liệu tham khảo là một nút, được liên kết với một nút khác (ấn phẩm mà nó được trích dẫn) thông qua một mối liên kết thể hiện thực tiễn xã hội của một trích dẫn” (Weller và cộng sự, 2018).
Ví dụ, Dawson, Gašević, Siemens và Joksimovic (2014) đã sử dụng phương pháp này để phân tích các trích dẫn trong các bài báo tại các hội nghị thường niên về Phân tích Học tập và Kiến thức từ năm 2011 đến năm 2013. Bozkurt (2019) đã xem xét mô hình của 54.940 tài liệu tham khảo trên 1685 bài báo và sử dụng phân tích mạng xã hội để nghiên cứu lĩnh vực giáo dục từ xa.
Weller và cộng sự (2018) cũng đã áp dụng kỹ thuật tương tự để lập bản đồ bối cảnh giáo dục mở.
Điểm chung của các phân tích này là chúng không áp đặt một khung nào lên tài liệu, mà cho phép một khung xuất hiện từ các mối quan hệ giữa các trích dẫn. (Tuy nhiên, một khung khái niệm cũng có thể được áp dụng để diễn giải cấu trúc xuất hiện.) Kỹ thuật này có thể được sử dụng để cung cấp bằng chứng định lượng cho các tuyên bố về diễn ngôn theo thời gian, hoặc để mô tả cách các mô hình và thực tiễn phát triển. Một cách tiếp cận hiệu quả có thể là kết hợp phân tích mạng lưới với phân tích truyền thống hơn để đối chiếu hoặc so sánh các quan điểm.
---------------------------------------------------
Thừa nhận:
Nội dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả: Farrow, R. (ed.), Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A., Almousa, S., Baas, M., Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso, P., Chtena., N., Cox, G., Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby, R., DeWaard, H., Elias, T., Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J., Helton, E., Huth, K., Hutton, S. C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R., Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S., Mittelmeier, J., Nagashima, T., Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius, M., Peramunugamage, A., Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E., Rets, I., Roberts, V., Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V., Vladimirschi, V., & Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của GO-GN.
Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.
https://go-gn.net/gogn_outputs/open-research-handbook/.
Giấy phép nội dung: CC BY 4.0 Quốc tế.
---------------------------------------------------
VỀ TRANG: HƯỚNG DẪN KHUNG KHÁI NIỆM
---------------------------------------------------
Xem thêm:
