Phần mềm tự do nguồn mở cho Việt Nam

---------------------------------------------------

https://go-gn.net/gogn_outputs/open-research-handbook/.

---------------------------------------------------

Xem thêm:

Tài nguyên Giáo dục Mở - OER (Open Educational Resources)

Chủ Nhật, 10 tháng 5, 2026

Tổng quan Nghiên cứu của GO-GN. Đổi mới

GO-GN Research Review

Innovation

Sản xuất Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) với convOERter: Đánh giá và Phản hồi Ban đầu

Ali, L. & Schroeder, U. (2021). Sản xuất OER với convOERter: Đánh giá và Phản hồi Ban đầu. Trong Gabellini, C., Gallner, S., Imboden, F., Kuurstra, M. & Tremp, P. (biên tập) Phát triển Giáo dục bằng Tính mở – Tài nguyên Giáo dục Mở trong Bối cảnh Đại học. trang 45-48. http://www.sfdn.ch/wp-content/uploads/Lehrentwicklung_by_Openness_OER_im_Hochschulkontext.pdf#page=45

Được Robert Farrow (Đại học Mở, Vương quốc Anh) đánh giá

Bài báo này trình bày kết quả đánh giá ban đầu của một công cụ có tên convOERter, nhằm mục đích tạo điều kiện thuận lợi cho việc sản xuất OER từ các tài nguyên trực tuyến khác. Công cụ nguyên mẫu hoạt động với các tài liệu Microsoft Word và các bài thuyết trình Microsoft PowerPoint, thay thế các hình ảnh không phải OER bằng các hình ảnh tương đương mở được lấy từ các cổng hình ảnh như Flickr và CC Image Search. Thông tin siêu dữ liệu và giấy phép cũng được truy xuất và tích hợp vào sản phẩm mới khi nó được xuất bản. Chức năng này được phân tích web bổ sung, có thể được sử dụng để tái cấu trúc và phát triển hoạt động. Bài báo này trình bày về đánh giá ban đầu của nguyên mẫu.

23 người tham gia đánh giá trong một số hội thảo khác nhau. Hơn một nửa có kinh nghiệm làm việc với OER trước đây, và hơn ba phần tư đồng ý rằng việc tìm kiếm hình ảnh phù hợp là một thách thức.

Việc đánh giá khá ngắn gọn. Người ta nhận thấy rằng công cụ convOERter được coi là dễ sử dụng và hơn 90% cảm thấy rằng nó có thể là một công cụ có giá trị đối với giảng viên trong việc chuyển đổi tài liệu của họ thành OER. Tuy nhiên, tính phù hợp của hình ảnh thay thế nhận được phản hồi trái chiều hơn. Chỉ hơn một nửa (53,8%) cảm thấy rằng các hình ảnh được trả về là phù hợp, hoặc công cụ này khuyến khích họ tạo ra nhiều OER hơn.

Có vẻ như có rất nhiều sự nhiệt tình đối với ý tưởng hỗ trợ bán tự động cho việc sản xuất OER trong số những người tham gia đánh giá. Nếu kết quả có thể được cải thiện và các loại nội dung khác được đưa vào hoạt động thì công cụ convOERter có thể là một công cụ rất thú vị và hữu ích cho các nhà thực hành.

Bức tranh toàn cảnh về chứng chỉ vi mô toàn cầu: Phác thảo một hệ sinh thái chứng chỉ mới cho học tập suốt đời

Brown, M., Nic Giolla Mhichíl, M., Beirne, E., & Mac Lochlainn, C. (2021). Bức tranh toàn cảnh về chứng chỉ vi mô toàn cầu: Phác thảo một hệ sinh thái chứng chỉ mới cho học tập suốt đời. Tạp chí Học tập vì Phát triển, 8(2), 228-254. https://jl4d.org/index.php/ejl4d/article/view/525

Được Robert Farrow (Đại học Mở, Vương quốc Anh) đánh giá

Bài báo này cung cấp một cái nhìn tổng quan kịp thời về bối cảnh xung quanh các chứng chỉ vi mô - các khóa học ngắn hạn, được công nhận, được thiết kế để giảng dạy một cách linh hoạt - và đặt vấn đề này trong bối cảnh bằng cách làm nổi bật sức hấp dẫn của chúng như một phần của việc quay trở lại làm việc và giáo dục kỹ thuật số sau đại dịch. Bài báo bắt đầu bằng cách trình bày chi tiết một số thuật ngữ liên quan đến chứng chỉ vi mô bao gồm nanodegree, huy hiệu kỹ thuật số, các khóa học trực tuyến ngắn hạn và micromaster, cho thấy các quốc gia khác nhau đã thể hiện các mô hình quan tâm khác nhau đối với các thuật ngữ khác nhau. Nhìn chung, bối cảnh này khá phức tạp với nhiều thuật ngữ và chiến lược chồng chéo. Các tác giả đề xuất ba loại hình mới nổi: từ học tập trọn gói sang học tập tách rời; từ không cấp tín chỉ sang cấp tín chỉ; và chứng chỉ vi mô (microcredentials) tách rời nhưng vẫn cấp tín chỉ.

Các tác giả lưu ý rằng việc thiếu tiêu chuẩn hóa không cản trở hoạt động trong lĩnh vực này, với các chính phủ, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và giáo dục đại học đều thể hiện sự quan tâm chiến lược. Tuy nhiên, lập luận được đưa ra là cần có sự đồng bộ hóa và hài hòa hơn nữa để thúc đẩy tiến bộ. Ở châu Âu, điều này có thể được thực hiện bằng cách phối hợp các khung công nhận quốc gia với Khung Trình độ Châu Âu - EQF (European Qualification Framework) và Khung Chứng chỉ Vi mô Chung - CMF (Common Micro-credential Framework) do Hiệp hội MOOC Châu Âu phát triển.

Bài viết cung cấp một bản tóm tắt xuất sắc về tình trạng hiện tại của chứng chỉ vi mô, xem xét các quan điểm khác nhau của các bên liên quan và tóm tắt hoạt động ở các quốc gia và khu vực khác nhau. Điểm mấu chốt là cần có một hệ sinh thái chứng chỉ chung và thống nhất, tích hợp chứng chỉ vi mô; minh bạch, sử dụng ngôn ngữ chung; và linh hoạt, cung cấp nhiều con đường để được công nhận và thu hút nhà tuyển dụng. Người ta cho rằng một số khu vực (Châu Âu, Châu Úc, Canada) đang ở vị trí thuận lợi để cung cấp dịch vụ này.

Định hướng các mô hình hỗ trợ xuất bản OER: các nghiên cứu điển hình từ Đại học Houston và Đại học Washington

Santiago, A. và Ray, L. (2020). Định hướng các mô hình hỗ trợ xuất bản OER: các nghiên cứu điển hình từ Đại học Houston và Đại học Washington. Reference Services Review, Tập 48, Số 3, trang 397-413. https://doi.org/10.1108/RSR-03-2020-0019

Được Rebecca Pitt (Đại học Mở, Vương quốc Anh) đánh giá

Bài báo này trình bày hai ví dụ về sự hỗ trợ của các tổ chức giáo dục đại học Hoa Kỳ đối với việc phát triển và xuất bản Tài nguyên Giáo dục Mở (OER). Cả hai nghiên cứu trường hợp đều cung cấp hướng dẫn và hỗ trợ cho các tổ chức đang ở giai đoạn đầu xem xét cách tốt nhất để hỗ trợ các nhà giáo dục đang xuất bản OER tại trường của họ.

Hiện nay có rất ít tài liệu hoặc ví dụ về các chương trình xuất bản OER của các tổ chức. Tuy nhiên, bài báo này, và những bài báo khác đã được đề cập, cung cấp một số ví dụ đa dạng để tham khảo. Chúng thuộc hai loại, như được Mạng lưới Giáo dục Mở (OEN, trước đây là Mạng lưới Sách giáo khoa Mở) xác định: hỗ trợ tối thiểu từ phía tổ chức (ví dụ: do nhà giáo dục chủ động với các điểm hỗ trợ cụ thể từ phía tổ chức) hoặc được tổ chức hỗ trợ trong suốt quá trình. Hai nghiên cứu trường hợp được thảo luận trong bài báo này thuộc loại đầu tiên. Các tài liệu được thảo luận nêu bật các vấn đề như quy trình làm việc, cách tiếp cận tính bền vững và xuất bản, và sự hỗ trợ bên ngoài từ các tổ chức như OEN và Rebus.

Việc trình bày động cơ, phương pháp, sự hỗ trợ và kết quả đạt được cho đến nay của Đại học Houston (UH) và Đại học Washington (UW) cho thấy một số khác biệt về cách tiếp cận và bối cảnh, cũng như các câu hỏi và thách thức chung. Những vấn đề này bao gồm quy trình đánh giá sách giáo khoa mở và các tài nguyên giáo dục mở khác, đảm bảo khả năng tiếp cận, chính sách của tổ chức và quyền truy cập vào tài liệu sau khi bổ nhiệm chính thức. Việc xây dựng khung thời gian thực tế cho tài liệu và cách nhận biết tác động vượt ra ngoài việc tiết kiệm chi phí cũng rất quan trọng và liên quan đến việc vượt ra ngoài vấn đề chi phí sách giáo khoa, vốn thường là động lực chính cho việc áp dụng tài nguyên giáo dục mở. Như các tác giả đã thảo luận, việc tiếp tục tập trung vào chi phí có thể hạn chế sự phát triển của các chương trình của tổ chức hướng tới các mục tiêu hoặc nguyện vọng rộng lớn hơn, đảm bảo tính bền vững.

Ngoài những chi tiết phong phú được cả hai nghiên cứu trường hợp cung cấp, còn có những hiểu biết và quan điểm rất hữu ích được cung cấp bởi các đồng nghiệp tại UH và UW, những người đặc biệt tận tâm hỗ trợ các sáng kiến mở tại các tổ chức tương ứng của họ. Bài báo cũng kết luận với một bộ khuyến nghị rõ ràng và phù hợp cho các tổ chức đang xem xét cách thức tích hợp và hỗ trợ phát triển tài nguyên giáo dục mở tại các tổ chức của họ. Những khuyến nghị này có chủ đích hướng đến sự quan tâm và khả năng áp dụng rộng rãi hơn cho cộng đồng giáo dục mở. Các lĩnh vực nghiên cứu và mô hình bổ sung cũng được xem xét.

---------------------------------------------------

Thừa nhận:

Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.

---------------------------------------------------

https://go-gn.net/gogn_outputs/open-research-handbook/.

---------------------------------------------------

Xem thêm:

Tài nguyên Giáo dục Mở - OER (Open Educational Resources)

Thứ Năm, 7 tháng 5, 2026

Tổng quan Nghiên cứu của GO-GN. Nghiên cứu áp dụng

GO-GN Research Review

Adoption Studies

Sách giáo khoa mở: Chất lượng và tính phù hợp cho nghiên cứu sau trung học ở Bahamas

Bethel, E. (2020). Sách giáo khoa mở: Chất lượng và tính phù hợp cho nghiên cứu sau trung học ở Bahamas. Tạp chí quốc tế về nghiên cứu học tập mở và phân tán, 21(2), 61-80. https://doi.org/10.19173/irrodl.v21i2.4598

Được Glenda Cox (Đại học Cape Town, Nam Phi) đánh giá

Chất lượng của các tài liệu mở dành cho việc giảng dạy được coi là rào cản đối với việc giảng viên áp dụng chúng. Có nhiều quan điểm khác nhau về việc liệu đảm bảo chất lượng có nên là một phần của quá trình sản xuất tài liệu mở hay không, hoặc liệu việc đánh giá chất lượng có nên thuộc về tác giả hoặc người sử dụng tài liệu hay không. Bài báo này cung cấp một phương pháp tuyệt vời và dễ sử dụng để đánh giá chất lượng của sách giáo khoa mở. Các sách giáo khoa mở được lấy từ các kho lưu trữ ở Canada và Bắc Mỹ. Các sách giáo khoa mở đã được đo lường để kiểm tra mức độ phù hợp của chúng khi sử dụng ở Bahamas. Đây là công trình nghiên cứu thực nghiệm hữu ích mà những người ủng hộ sách giáo khoa mở và các nhà nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học ở các nước đang phát triển có thể sử dụng để lập luận rằng các tài liệu của các nước phát triển ở Bán cầu Bắc, đặc biệt là trong lĩnh vực Khoa học, có thể được sử dụng trong lớp học của họ.

Công cụ đo lường chất lượng có bốn tiêu chí: phương pháp sư phạm, tính mở, khả năng tiếp cận và tính phù hợp. Phương pháp sư phạm được chia thành 5 mục được điều chỉnh từ khung TIPS (Kawachi, 2014). Đây là một danh sách kiểm tra hữu ích cho những người thiết kế tài liệu mở. Tính phù hợp cũng là một hạng mục đặc biệt hữu ích và các sách giáo khoa mở đã được đánh giá dựa trên đề cương và chủ đề khóa học của các cơ sở giáo dục đại học địa phương. Loại đối chiếu này là cần thiết để thúc đẩy sách giáo khoa mở và hỗ trợ những người ủng hộ OER và/hoặc các thủ thư đang cố gắng tìm kiếm các sách giáo khoa phù hợp. Các sách giáo khoa mở phù hợp tốt với đề cương và chủ đề khóa học. Bài báo này bao gồm các công cụ nghiên cứu.

Sách giáo khoa được chọn từ kho lưu trữ Openstax CNX và BCcampus OpenEd. Tổng cộng 41 sách giáo khoa đã được đánh giá. Người chấm điểm đã xếp hạng các sách giáo khoa theo bốn tiêu chí.

Chất lượng sư phạm rất khác nhau. Hầu hết các sách đều đạt điểm cao vì chúng đã nêu rõ mục tiêu học tập, sơ đồ và biểu đồ, các hoạt động và bài tập thực hành. Các sách cũng được kiểm tra đánh giá sau khóa học và những sách đạt điểm cao ở các lĩnh vực khác cũng có một số hình thức đánh giá. Một tiêu chí sư phạm là liệu có bài kiểm tra đánh giá trước khóa học hay không, nhưng rất ít sách đạt điểm cao ở lĩnh vực này. Các sách sử dụng giấy phép Creative Commons và chỉ có một sách giáo khoa không miễn phí. Các sách có sẵn ở nhiều định dạng khác nhau. Trung bình 74% số sách phù hợp với nội dung của địa phương.

Bài báo kết thúc với một danh sách các khuyến nghị cho công tác vận động chính sách trong tương lai, bao gồm nâng cao nhận thức, xây dựng năng lực giảng viên và tìm hiểu việc sử dụng sách giáo khoa hiện tại của giảng viên. Tác giả cũng dự định tiếp tục thử nghiệm và thẩm định công cụ đánh giá chất lượng.

Các sáng kiến và hỗ trợ của các tổ chức liên quan đến việc phát triển năng lực giảng viên về tài nguyên giáo dục mở và sách giáo khoa thay thế

McGowan, V. (2020). Các sáng kiến và hỗ trợ của các tổ chức liên quan đến việc phát triển năng lực giảng viên về tài nguyên giáo dục mở và sách giáo khoa thay thế. Open Learning: The Journal of Open, Distance and e-Learning, 35:1, 24-45, DOI: 10.1080/02680513.2018.1562328

Được Glenda Cox (Đại học Cape Town, Nam Phi) đánh giá

McGowan (2020) cung cấp cho chúng ta một phân tích rất hữu ích và kịp thời về sự hỗ trợ của các tổ chức đối với OER và sách giáo khoa mở. Nghiên cứu này được thực hiện tại Hoa Kỳ nhưng vẫn hữu ích cho các nhà nghiên cứu, giảng viên hỗ trợ OER và những người ủng hộ trên toàn cầu. Nó cung cấp một nỗ lực đầu tiên để tìm ra các chủ đề và phân tích cách các cơ sở giáo dục đại học khác nhau đã sử dụng các khoản tài trợ và các hình thức hỗ trợ khác để cho phép sử dụng, tùy chỉnh và tạo lập OER. Bài báo lập luận về sự cần thiết của sự hỗ trợ từ các tổ chức để khuyến khích việc sử dụng và tạo lập OER, bao gồm cả sách giáo khoa mở.

Tác giả đã hoàn thành phân tích nội dung các trang web của 37 cơ sở giáo dục đại học tại Hoa Kỳ. Nghiên cứu định lượng này sau đó phát triển một tập hợp các chủ đề toàn diện, mỗi chủ đề lại có các biến số (còn gọi là yếu tố) được mô tả rõ ràng.

Bài báo này cố gắng tóm tắt một lượng dữ liệu khổng lồ và hy vọng các bài báo trong tương lai của tác giả sẽ đi sâu hơn vào một số khía cạnh nhất định, vì đôi khi có cảm giác tác giả bỏ qua những phát hiện thú vị quá nhanh.

Một khuyến nghị là xem xét siết chặt định nghĩa về sách giáo khoa mở và việc sử dụng các thuật ngữ "mở/thay thế" và "giá cả phải chăng" làm từ mô tả. Điều rất quan trọng là luôn nhấn mạnh giấy phép mở làm nền tảng của khái niệm "mở". "Thay thế" và "giá cả phải chăng" không nhất thiết ngụ ý là được cấp phép mở. Tác giả đưa ra một số bằng chứng cho thấy "các mô hình mở kém bền vững hơn các mô hình chi phí thấp".

Bài báo bao gồm nhiều phát hiện thú vị, nêu bật một số phát hiện cần nghiên cứu thêm. Tiết kiệm chi phí cho sinh viên vẫn là một lập luận quan trọng cho việc sử dụng sách giáo khoa mở, nhưng việc tính toán khoản tiết kiệm và chi phí sản xuất các OER này rất khó khăn và cần có các nghiên cứu với nhiều dữ liệu hơn. Các khoản tài trợ chủ yếu dành cho OER được thiết kế để hỗ trợ các sáng kiến được thiết kế và tạo ra cho các chương trình có nhu cầu cao. Những chương trình đó sẽ có tác động lớn nhất đến việc tốt nghiệp của sinh viên. Tiêu chí cấp tài trợ dường như không quan tâm đến kinh nghiệm sử dụng OER trước đây. Có vẻ như các tổ chức cho rằng giảng viên sẽ không sử dụng OER và/hoặc thiếu đào tạo về bản quyền và sử dụng hợp lý tại các tổ chức. Tác giả cho biết 51% các khoản tài trợ yêu cầu một buổi định hướng, có lẽ bao gồm một số đào tạo về Creative Commons hoặc các giấy phép mở khác. Có lẽ đáng ngạc nhiên là chất lượng không phải là mối quan tâm. Mặc dù các đơn vị hỗ trợ người khuyết tật đã nỗ lực nâng cao nhận thức về sự cần thiết phải xem xét các định dạng dễ tiếp cận, nhưng khả năng tiếp cận vẫn chưa được ưu tiên và không được quy định rõ ràng như một tiêu chí. Các khoản tài trợ được các đơn vị giảng dạy hoặc thư viện quản lý. Tác giả cảm thấy có một số mâu thuẫn ở đây và có lẽ nên để một trong hai đơn vị này xử lý. Các tổ chức quản lý các khoản tài trợ này theo những cách khác nhau và có lẽ điều quan trọng nhất là các đơn vị này cần phối hợp với nhau khi cần thiết. Tác giả cũng thảo luận về cuộc tranh luận xung quanh việc tạo ra Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) được thúc đẩy bởi động cơ nội tại hay ngoại tại. Có những ví dụ về việc các tác giả tạo ra OER mà không cần hỗ trợ tài trợ và đây là một động cơ nội tại.

Bài báo này là một mô tả rất hữu ích về các khoản tài trợ của các tổ chức hỗ trợ OER. Nó lấp đầy một khoảng trống về mặt thực nghiệm và mặc dù tác giả kết luận rằng cần có thêm chi tiết về cách hỗ trợ của các tổ chức có thể tạo điều kiện cho OER, bài báo này cung cấp một mô hình mạnh mẽ để các tổ chức xem xét và các nhà nghiên cứu áp dụng nhằm hiểu rõ hơn bản chất của các khoản tài trợ này.

Tháp ngà của nhà thờ và cái chợ giáo dục mở – xúc tác cho sự đổi mới trong lĩnh vực giáo dục đại học

Rabin, E., Kalman, Y. M. & Kalz, M. (2020) Tháp ngà của nhà thờ và cái chợ giáo dục mở – xúc tác cho sự đổi mới trong lĩnh vực giáo dục đại học. Open Learning: The Journal of Open, Distance and e-Learning, 35:1, 82-99, DOI: 10.1080/02680513.2019.1662285

Được Marjon Baas (Đại học Leiden / Đại học Khoa học Ứng dụng Saxion, Hà Lan) đánh giá

Trong bài báo mang tính khái niệm này, các tác giả xem xét liệu giáo dục mở sẽ thay thế giáo dục đại học truyền thống hay sẽ bổ sung cho nó. Thông thường, luận điểm thay thế được áp dụng, trong đó người ta cho rằng giáo dục mở sẽ thay thế giáo dục đại học truyền thống, nhưng các tác giả đề xuất một luận điểm khác trong bài báo này. Họ thực hiện điều này thông qua việc sử dụng phép ẩn dụ về nhà thờ và cái chợ của Raymond (1999). Các tác giả cho rằng các cơ sở giáo dục đại học ("nhà thờ") muốn thích ứng thành công với những thay đổi mà xã hội đang phải đối mặt không nên bị đe dọa bởi các tổ chức kiểu "cái chợ" (lĩnh vực giáo dục đại học mở) mà nên duy trì mối quan hệ chặt chẽ với chúng vì điều này có thể giúp họ đổi mới, thu hẹp khoảng cách và tăng cường khả năng sáng tạo.

Sau phần giới thiệu ngắn gọn giải thích cấu trúc của bài báo, các tác giả tập trung vào các quan điểm xoay quanh giáo dục mở và giáo dục đại học. Giáo dục mở thường được xem là sự thay thế cho các cơ sở giáo dục đại học truyền thống, được hỗ trợ bởi thực tế rằng giáo dục mở có thể được coi là một sự đổi mới mang tính đột phá, có đặc điểm chi phí cận biên bằng không và có thể góp phần vào việc phân tách giáo dục đại học. Để ngăn chặn việc các cơ sở giáo dục đại học mù quáng chấp nhận quan điểm thay thế này, các tác giả dẫn dắt người đọc theo quan điểm thay thế của riêng họ. Họ làm điều này bằng cách giải thích các thành phần của mô hình kinh doanh khác nhau liên quan đến các cơ sở giáo dục đại học. Sau đó, họ trình bày chi tiết về phép ẩn dụ nhà thờ và cái chợ trong lĩnh vực giáo dục đại học. Phần này đòi hỏi sự tập trung khi đọc vì nó giải thích nguyên tắc cốt lõi của bài báo. Các tác giả đã cố gắng làm cho nó càng cụ thể càng tốt bằng cách đưa ra các ví dụ về các mô hình kinh doanh kiểu nhà thờ và kiểu cái chợ. Kết luận phần tổng quan về khung khái niệm, một khung phân tích được đề xuất có thể hỗ trợ phân tích và so sánh xem các mô hình kinh doanh của các cơ sở giáo dục đại học giống nhà thờ hay giống cái chợ hơn. Hầu hết các cơ sở giáo dục đại học đều nằm ở đâu đó dọc theo sự liên tục này. Phần này đòi hỏi người đọc phải có một số kiến thức chuyên môn nhất định để hiểu đầy đủ và nắm bắt được những hàm ý của luận điểm được đề xuất. Tuy nhiên, trong phần thảo luận, các tác giả đã cung cấp một ví dụ minh họa thực tế và cần thiết về việc sử dụng khung này để so sánh các mô hình kinh doanh khác nhau (một trường đại học truyền thống, Coursera và OERu). Mặc dù việc thực hiện phân tích như vậy không nằm trong phạm vi của bài báo mang tính khái niệm này, nhưng sẽ rất có giá trị nếu được đọc về các nghiên cứu tiếp theo về chủ đề này.

Nhìn chung, các tác giả đã thành công trong việc đưa người đọc vào hành trình của họ trong bài báo mang tính khái niệm này, trong đó họ đề xuất một câu chuyện thay thế cho câu hỏi: “Giáo dục mở sẽ thay thế giáo dục đại học truyền thống hay bổ sung cho nó?” Bài báo này chủ yếu hướng đến các nhà nghiên cứu, người ra quyết định và nhà hoạch định chính sách trong giáo dục đại học và cung cấp cho họ một bài báo được cấu trúc rõ ràng và viết tốt. Phép ẩn dụ được đề xuất, bao gồm cả khung phân tích, có thể được sử dụng để nâng cao hiểu biết của họ về những tác động của đổi mới kỹ thuật số trong giáo dục đại học. Mặc dù một số phần có thể cần đọc lại để thực sự nắm bắt được ý nghĩa, nhưng đây là một bài báo có thể đóng vai trò là điểm khởi đầu để thảo luận về tương lai của các cơ sở giáo dục đại học.

Hiểu ý định của giáo viên K-12 trong việc áp dụng tài nguyên giáo dục mở

Tang, H., Lin, Y.‐J. và Qian, Y. (2020). Hiểu ý định của giáo viên K-12 trong việc áp dụng tài nguyên giáo dục mở: Một nghiên cứu phương pháp hỗn hợp. Tạp chí Công nghệ Giáo dục Anh. doi:10.1111/bjet.12937

Được Marjon Baas (Đại học Leiden / Đại học Khoa học Ứng dụng Saxion, Hà Lan) đánh giá

Trong bài báo này, Tang và các đồng nghiệp đã khám phá ý định của giáo viên trong việc áp dụng Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) ở cấp học K-12 thông qua một nghiên cứu phương pháp hỗn hợp. Mô hình Chấp nhận Công nghệ - TAM (Technology Acceptance Model) được sử dụng để đo lường định lượng mức độ mà sự dễ sử dụng, tính hữu ích và thái độ của giáo viên đối với OER dự đoán ý định áp dụng OER của họ. Ngoài ra, để mở rộng hơn các yếu tố quyết định của TAM, các câu hỏi định tính đã được đặt ra để kiểm tra nhận thức và kinh nghiệm của giáo viên về việc áp dụng OER. Kết quả cho thấy sự dễ sử dụng và tính hữu ích được nhận thức đã dự đoán ý định áp dụng OER của giáo viên. Các hàm ý thực tiễn rút ra từ những phát hiện của họ tập trung vào cách khuyến khích việc áp dụng OER bằng cách cung cấp hỗ trợ trong việc tìm kiếm và đánh giá OER cũng như vận động cho OER trong môi trường K-12.

Nghiên cứu này được thực hiện trong bối cảnh giáo dục từ bậc tiểu học đến trung học (K-12), điều này khá thú vị vì hầu hết các nghiên cứu về việc áp dụng Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) đều diễn ra trong bối cảnh giáo dục đại học. Việc thu thập dữ liệu được thực hiện trong một khóa học trực tuyến. Trong khóa học này, người tham gia cần thực hiện một loạt các Thực hành Giáo dục Mở - OEP (Open Educational Practices). Những hoạt động này không chỉ phù hợp với mục tiêu của khóa học mà còn đảm bảo rằng giáo viên có kinh nghiệm với OEP trước khi thu thập dữ liệu định lượng. Bằng cách này, các tác giả đã giải quyết một trong những vấn đề chính của nghiên cứu về việc áp dụng OER, đó là việc giáo viên chưa quen thuộc với (các đặc điểm xác định của) OER. Dữ liệu định tính bổ sung được thu thập trong tuần cuối cùng của khóa học trực tuyến, trong đó người tham gia cần nộp bài tự đánh giá về việc áp dụng OER. Phần phương pháp được trình bày đầy đủ và các tác giả sử dụng các công cụ hiện có. Các công cụ và số liệu thống kê được cung cấp trong phần thông tin bổ sung. Tuy nhiên, một điểm hạn chế, như chính các tác giả đã lưu ý, là quy mô mẫu hạn chế chỉ gồm 68 giáo viên được chứng nhận. Mặc dù các tác giả đã áp dụng mô hình hồi quy bình phương tối thiểu từng phần thay vì mô hình phương trình cấu trúc dựa trên hiệp phương sai, nghiên cứu có lẽ sẽ thuyết phục hơn nếu có quy mô mẫu lớn hơn. Tuy nhiên, các tác giả đã bù đắp cho quy mô mẫu nhỏ bằng cách thu thập thêm dữ liệu định tính, bao gồm những suy ngẫm của giáo viên trong tuần cuối cùng của khóa học. Trong phần kết quả, các phát hiện từ dữ liệu định lượng được trình bày trước tiên khá mang tính thống kê, điều này khiến việc nắm bắt ý nghĩa của phần ngắn này trở nên khó khăn. Tuy nhiên, trong phần tiếp theo, các tác giả tập trung vào dữ liệu định tính, giúp các phát hiện trở nên dễ hiểu hơn. Đặc biệt, những trích dẫn mà họ sử dụng để minh họa điểm mạnh và điểm yếu của cả sự dễ sử dụng và tính hữu ích của OER đều rất sâu sắc. Sự hiểu biết có giá trị về hai yếu tố này hỗ trợ các phát hiện của họ, cho thấy chúng đã ảnh hưởng đến thái độ của giáo viên đối với OER. Phần kết luận và thảo luận được trình bày chi tiết và cung cấp cách giải thích rõ ràng về các kết quả, bao gồm các khuyến nghị thực tiễn cho giáo dục K-12 nhằm hỗ trợ việc áp dụng OER.

Nhìn chung, nghiên cứu này đóng góp vào nghiên cứu giáo dục mở bằng cách khám phá việc áp dụng Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) trong môi trường giáo dục K-12 thông qua phương pháp hỗn hợp. Đây là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng, vì việc áp dụng OER vẫn còn là một thách thức đối với nhiều cơ sở giáo dục K-12. Nhiều biến số khác nhau tương tác trong việc áp dụng OER và nghiên cứu này đã cung cấp cả những hiểu biết lý thuyết và thực tiễn liên quan đến chủ đề này. Vì bài báo và các tài liệu bổ sung được cung cấp theo hình thức truy cập mở, kết quả có thể được tất cả những người quan tâm, cả trong và ngoài môi trường giáo dục K-12 xem xét.

---------------------------------------------------

Thừa nhận:

Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.

---------------------------------------------------

https://go-gn.net/gogn_outputs/open-research-handbook/.

---------------------------------------------------

Xem thêm:

Tài nguyên Giáo dục Mở - OER (Open Educational Resources)

Thứ Tư, 6 tháng 5, 2026

Tổng quan Nghiên cứu của GO-GN. Khả năng tiếp cận

GO-GN Research Review

Accessibility

Những Thách Thức về Khả Năng Tiếp Cận trong Tài Nguyên Giáo Dục Mở (OER) và Khóa Học Trực Tuyến Mở Đại chúng (MOOC): Phân Tích MLR Xem Xét Những Năm Đại Dịch

Ingavélez-Guerra, P., Robles-Bykbaev, V., Teixeira, A., Otón-Tortosa, S., & Hilera, J. R. (2022). Những Thách Thức về Khả Năng Tiếp Cận trong OER và MOOC: Phân Tích MLR Xem Xét Những Năm Đại Dịch. Bền Vững, 14(6), 3340. MDPI AG. http://dx.doi.org/10.3390/su14063340

Được Paco Iniesto (Đại Học Mở, Vương quốc Anh) đánh giá

Trong bài báo này, các tác giả trình bày tổng quan về hiện trạng trong việc tạo lập và quản lý tài nguyên học tập cũng như OER và MOOC dễ tiếp cận. Như họ thừa nhận, đây là một chủ đề không chỉ xem xét tài liệu học thuật mà còn đòi hỏi sự kết hợp giữa thông tin theo ngữ cảnh, kết quả khoa học và kinh nghiệm thực tiễn. Điểm mới mẻ của bài báo này là nó trình bày một đánh giá về các mô hình khả năng tiếp cận cho Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) và Khóa học Trực tuyến Mở Đại chúng (MOOC), bao gồm cả tài liệu không chính thức, theo định dạng Đánh giá Tài liệu Đa chiều - MLR (Multivocal Literature Review). Mục đích của họ là giải quyết hai mục tiêu nghiên cứu khác nhau: (1) cung cấp tổng quan về tình trạng của các sáng kiến về tài nguyên học tập dễ tiếp cận và MOOC và (2) xác định các thực tiễn tốt về khả năng tiếp cận để tạo ra và quản lý tài nguyên học tập dễ tiếp cận và MOOC.

Một trong những khía cạnh thú vị của bài báo là định nghĩa chi tiết về các đối tượng học tập và nguồn gốc hoặc sự giao thoa của chúng với khái niệm OER. Các tác giả định nghĩa MOOC dưới cái ô của OER theo định nghĩa Học liệu Mở - OCW (Open Course Ware), bao gồm bản quyền và các đặc điểm học tập. Một khía cạnh liên quan khác là sự thừa nhận rằng khả năng tiếp cận là xuyên suốt trong tất cả các thành phần đó. Tôi có thể không đồng ý với định nghĩa về khả năng tiếp cận theo mô hình y tế, mặc dù các tác giả nhận ra rằng nó không chỉ có thể tập trung vào các khía cạnh công nghệ mà còn cả các khía cạnh sư phạm. Để bao gồm cả tài liệu học thuật và tài liệu không chính thức, các tác giả đã tạo ra các tiêu chí đánh giá chi tiết về chất lượng nghiên cứu, điều này được thừa nhận là một hạn chế tiềm tàng đối với việc đưa vào một số tài nguyên. Số lượng nghiên cứu cuối cùng khá đáng kể và bao gồm 51 ấn phẩm.

Trong bài tổng quan này, thông qua bốn câu hỏi nghiên cứu, các tác giả khẳng định rằng có thể áp dụng các phương pháp đánh giá khả năng tiếp cận với các hành động xuyên suốt trong việc tạo lập và quản lý tài nguyên học tập và MOOC. Như các tác giả đề xuất, việc áp dụng các quy trình hướng dẫn khả năng tiếp cận trong giáo dục ảo đáp ứng các tiêu chí chủ quan phụ thuộc vào các mô hình đánh giá giáo dục ảo tại địa phương hoặc cấp độ tổ chức và các hướng dẫn chung. Thật vậy, bài tổng quan này cho thấy sự thiếu hụt trong việc đo lường tác động đến khả năng áp dụng của khả năng tiếp cận trong MOOC và OER.

Ba khía cạnh chính được mô tả:

Có sự khan hiếm thông tin và chỉ số liên quan đến việc đánh giá khả năng tiếp cận của các tài nguyên và khóa học giáo dục ảo. Các nghiên cứu trong bài tổng quan có xu hướng tập trung nhiều hơn vào các khuyến nghị thiết kế hơn là đánh giá hiệu quả của quá trình thực hiện và cải tiến chúng.
Việc sử dụng các tiêu chuẩn về khả năng tiếp cận mang tính chủ quan và đáp ứng các mô hình đánh giá, mặc dù chúng coi khả năng tiếp cận là một thước đo đánh giá, nhưng lại không nhất quán trong việc đạt được một quy trình thực hiện chung.
Bài tổng quan thiếu các tài liệu tham khảo bao gồm một mẫu đáng kể sinh viên khuyết tật.

Các tác giả nhận thấy một nhu cầu quan trọng trong nghiên cứu tương lai là thiết lập các hướng dẫn, công cụ và kỹ thuật thúc đẩy sự phát triển của chúng, đồng thời tăng cường việc đánh giá và tác động của chúng. Dựa trên đánh giá tài liệu sâu rộng và chất lượng cao này, người ta nhận thấy rằng hiện chưa có mô hình đánh giá khả năng tiếp cận nào cho OER và MOOC; cần thiết phải thiết lập các hướng dẫn về khả năng tiếp cận để hỗ trợ loại bỏ các rào cản, và việc thực hiện các hướng dẫn này có thể thúc đẩy việc tạo ra OER dễ tiếp cận nhằm tạo ra một văn hóa thiết kế toàn diện.

Sự hài lòng của sinh viên khuyết tật đối với Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) trong bối cảnh giáo dục hòa nhập tại Đại học Alagappa và Đại học Bharathidasan

M.Muniyasamy, Tiến sĩ R. Jeyshankar, & K.Sathish Kumar. (2022). Sự hài lòng của sinh viên khuyết tật đối với OER trong bối cảnh giáo dục hòa nhập tại Đại học Alagappa và Đại học Bharathidasan. Tạp chí Nghiên cứu Quốc tế về Giáo dục và Công nghệ, 04(03), 20–25. https://doi.org/10.5281/zenodo.6366883

Được Paco Iniesto (Đại học Mở, Vương quốc Anh) đánh giá

Các tác giả của nghiên cứu này nhằm mục đích xác định mức độ hài lòng của sinh viên khuyết tật khi sử dụng OER tại Đại học Alagappa và Đại học Bharathidasan ở Tamil Nadu, Ấn Độ. Trong trường hợp này, các tác giả định nghĩa khả năng tiếp cận là phương tiện mà trải nghiệm học tập, bao gồm tài liệu học tập và quy trình giảng dạy, được thay đổi theo yêu cầu của sinh viên để có trải nghiệm học tập công bằng, do đó, sử dụng phương pháp tiếp cận lấy người học làm trung tâm.

Bài báo này nêu lên quan điểm rằng Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) được tạo ra bởi các nhà giáo dục không nhất thiết phải là chuyên gia CNTT và họ cần phải cam kết đáp ứng các yêu cầu về khả năng tiếp cận. Theo nghĩa đó, Đại học Mở ở Vương quốc Anh được sử dụng làm ví dụ về kho lưu trữ OER dễ tiếp cận thông qua nền tảng Open Learn. Các tác giả cũng đã xem xét một cách khá tối giản và mô tả 10 bài đánh giá và nghiên cứu trong lĩnh vực này.

Để xác định mức độ hài lòng của sinh viên khuyết tật tại các cơ sở giáo dục của họ, các tác giả đã khảo sát 54 sinh viên tại cả hai cơ sở, phần lớn báo cáo về khuyết tật thể chất và một số ít bị khiếm thị và khiếm thính. Để phân tích, phương pháp được sử dụng là phương pháp mô tả. Thật không may, cả OER được xem xét lẫn bảng câu hỏi đều không được đưa vào bài báo (hoặc bất kỳ loại cấu trúc nào). Hơn nữa, thang đo được sử dụng bị thiếu mặc dù có thể suy ra thang đo Likert 5 giá trị.

Các phản hồi được chấp nhận tốt hơn là “Phương pháp dạy và học tập trực tuyến miễn phí thông qua OER” và “Sinh viên khuyết tật có thể sử dụng OER ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào”. Với kết quả kém hơn là “OER phù hợp với sinh viên khuyết tật”, một khía cạnh đặt ra câu hỏi về tính nhất quán của phương pháp luận. Những kết quả được trình bày ở đây được rút ra từ nghiên cứu về giảng dạy trực tiếp, các tác giả khẳng định những kết quả này cũng phù hợp và có thể áp dụng cho việc học tập, giảng dạy và thiết kế chương trình giảng dạy trong môi trường học từ xa và ảo, nhưng khẳng định điều đó chưa được chứng minh và khó tin khi xem xét đến nhu cầu đa dạng của sinh viên trong cả hai môi trường.

Các tác giả thừa nhận những hạn chế của mẫu nghiên cứu với số lượng người tham gia hạn chế và số lượng câu hỏi đóng ít hơn. Đồng thời, họ chỉ ra sự cần thiết phải thực hiện các nghiên cứu tương tự ở cấp tiểu học và trung học trong bối cảnh Ấn Độ Tamil để nâng cao nhận thức về nhu cầu giáo dục hòa nhập hơn. Cuối cùng, các tác giả kết luận rằng việc đào tạo về giáo dục hòa nhập và khuyết tật có thể thay đổi nhận thức của mọi người về khuyết tật là gì và những thực tế khác nhau mà sinh viên đại học phải đối mặt. Mặc dù nhìn chung, nghiên cứu này cho thấy nhận thức về quyết tâm tạo ra các tài nguyên giáo dục mở (OER) dễ tiếp cận, nhưng nó cho thấy nghiên cứu rất sơ bộ, mang tính thăm dò và hạn chế cả về phương pháp luận và mẫu nghiên cứu liên quan đến các kết luận có thể khái quát hóa.

Đối thoại cộng đồng: Tài nguyên giáo dục mở (OER) về Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập trong Lớp học STEM

Donovan, S. S. (2022). Đối thoại cộng đồng: Tài nguyên giáo dục mở (OER) về Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập trong Lớp học STEM. BioQUEST Curriculum Consortium, QUBES Educational Resources. doi:10.25334/GKZA-DA83 https://qubeshub.org/publications/2886/1

Được Emily Helton (Đại học West Virginia, Hoa Kỳ) đánh giá

Đây là video dài 20 phút của BioQuest nêu bật công trình nghiên cứu của bốn tác giả xoay quanh chủ đề Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập (DEI) trong lớp học STEM. Có thể xem video trên YouTube qua: https://www.youtube.com/watch?v=oepaWuFCPKo.

Ben Negrete nói về tác động của vùng chết đối với cá: https://qubeshub.org/publications/2492/1. Đây là bài học kéo dài 50 phút được thiết kế cho sinh viên đại học, những người sẽ vẽ biểu đồ dữ liệu, đưa ra diễn giải và nghe chia sẻ từ nhà khoa học đã thu thập dữ liệu đó.

Hayley Orndorf nói về Thiết kế Học tập Toàn diện: https://qubeshub.org/community/groups/opening_the_pathway/collections/universal-design-for-learning-resources Đây là một phần của bộ sưu tập liên kết đến các tài nguyên do CAST cung cấp http://udloncampus.cast.org/home

Mary Mulcahy nói về tác động của chính sách phân biệt đối xử trong quy hoạch nhà ở (redlining) đối với sức khỏe như một ví dụ về việc tích hợp công bằng xã hội vào các lớp học STEM: https://qubeshub.org/publications/2347/3. Đây là bài học kéo dài một giờ dành cho học sinh trung học phổ thông và sinh viên đại học, nhằm nghiên cứu mối liên hệ giữa dữ liệu lịch sử về chính sách phân biệt đối xử trong quy hoạch nhà ở (từ chối nhà ở dựa trên chủng tộc) và kết quả sức khỏe.

Yari Mera kết nối công bằng xã hội với sinh học thông qua việc giảng dạy về bệnh ung thư: https://qubeshub.org/community/groups/coursesource/publications?id=2775&v=1. Đây là bài học dài 50 phút dành cho sinh viên đại học chuyên ngành sinh học phân tử ở trình độ sơ cấp hoặc trung cấp, sử dụng phương pháp học tập định hướng theo quy trình - POGIL (Process-oriented Guided Inquiry Learning).

Mỗi tác giả sẽ trình bày trong vài phút về nguồn tài liệu của họ, lý do tạo ra nó và cách nó có thể được áp dụng trong lớp học. Đây là phần giới thiệu ngắn gọn về các nguồn tài liệu và nhà nghiên cứu này, mang lại cảm giác như một buổi họp ăn trưa trực tuyến. Video kết thúc bằng hướng dẫn cách tìm kiếm QUBES bằng thẻ (tag).

Tài nguyên Giáo dục Mở & Khả năng Tiếp cận: Một Cái nhìn Toàn diện

Wiegand, Stephanie (2022). Tài nguyên Giáo dục Mở & Khả năng Tiếp cận: Một Cái nhìn Toàn diện. Giảng dạy, Học tập & Đánh giá, 74. https://digscholarship.unco.edu/tla/74

Được Glenda Cox (Đại học Cape Town, Nam Phi) đánh giá

Bài thuyết trình này của Stephanie Wiegand (một thủ thư chuyên về sách giáo khoa giá cả phải chăng) sẽ hữu ích cho các học giả mới bắt đầu phát triển tài nguyên giảng dạy. Nó cũng sẽ là một nguồn tài liệu tốt cho các học giả biết rất ít về OER, sách giáo khoa mở (Open Textbook) và khả năng tiếp cận. Trọng tâm là cách tích hợp OER vào một khóa học để đảm bảo khả năng tiếp cận và giá cả phải chăng. Wiegand có nhiều năm kinh nghiệm mà cô ấy đã vận dụng cho bài thuyết trình này.

Wiegand thảo luận về định nghĩa của OER và truy cập mở. Cô ấy nói về các nguyên tắc về khả năng tiếp cận, bao gồm Thiết kế Học tập Toàn diện (Universal Design for Learning). Có một danh sách kiểm tra khả năng tiếp cận hữu ích từ Đại học Boise State được đề xuất như một điểm khởi đầu khi các học giả suy nghĩ về khả năng tiếp cận. Cô ấy cũng đề cập sơ lược đến các vấn đề về hòa nhập.

Bài thuyết trình có thể hơi dài, và sẽ hữu ích nếu tích hợp các slide này vào một buổi hội thảo với các hoạt động. Nội dung này đặc biệt phù hợp với đối tượng người Mỹ, nhất là các tổ chức sử dụng Canvas làm hệ thống quản lý học tập.

Mở để hòa nhập: Khám phá tính mở dành cho người khuyết tật

Liyanagunawardena, T. R., Adams, A. A. & Williams, S. A. (2020). Mở để hòa nhập: Khám phá tính mở dành cho người khuyết tật. Trong Conrad, D. & Prinsloo, P. (eds.) Giáo dục Mở: Lý thuyết và Thực tiễn. Brill. https://doi.org/10.1163/9789004422988_008

Được Paco Iniesto (Đại học Mở, Vương quốc Anh) đánh giá

Các tác giả trong chương sách này thảo luận rất kỹ lưỡng về các khía cạnh mà tính mở mang lại cho sự hòa nhập. Đầu tiên là định nghĩa về khả năng tiếp cận (hơi tập trung vào khả năng tiếp cận kỹ thuật và web) và trình bày các định nghĩa về OER (Tài nguyên Giáo dục Mở) và MOOC (Khóa học Trực tuyến Mở Đại chúng). Các tác giả sau đó kết hợp việc xem xét tài liệu hiện có về khả năng tiếp cận trong OER và MOOC, chuyển sang các khung pháp lý như hiện có ở Ghana, Nhật Bản, Sri Lanka, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Quan điểm này mang đến một góc nhìn toàn cầu, tránh xa quan điểm độc đáo của các nước phát triển ở Bán cầu Bắc. Các tác giả chỉ ra sự đa dạng về đối tượng người tạo nội dung OER, từ người học, những người nghiệp dư nhiệt tình, các nhà giáo dục chuyên nghiệp cho đến các chuyên gia hàng đầu thế giới về chủ đề này, và cách điều đó có thể ảnh hưởng đến chất lượng và khả năng tiếp cận của nội dung. Sau đó, trong khía cạnh thú vị nhất của chương, các tác giả sử dụng bốn nhân vật hư cấu: Khalid, Sophie, Arun và Chamari để người đọc cùng khám phá những trở ngại mà họ phải vượt qua khi tiếp cận OER và quyết định xem những khó khăn họ gặp phải có khác đi hay không nếu những người học này sống ở những nơi khác trên thế giới. Tầm nhìn của họ giúp nâng cao nhận thức về khả năng tiếp cận trong OER để hỗ trợ sự hòa nhập, cho thấy sự tương phản giữa luật pháp và văn hóa và cách chúng có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận.

Các tác giả đều nhất trí rằng người học khuyết tật vốn đã phải đối mặt với nhiều khó khăn trong việc tiếp cận giáo dục, nhưng việc tăng cường cung cấp tài nguyên mở có thể mang lại lợi ích hoặc không. Điều này thực sự rất quan trọng vì nó trái ngược với định nghĩa về tính mở là làm gia tăng bất bình đẳng giáo dục giữa người học, thay vào đó cho thấy rằng việc mở rộng cung cấp tài nguyên mở đôi khi có thể làm tăng bất bình đẳng giáo dục giữa người học. Luật pháp yêu cầu cung cấp quyền truy cập bình đẳng cho tất cả người học. Mức độ thực thi luật pháp như vậy khác nhau ở các quốc gia khác nhau, dẫn đến cơ hội không bình đẳng cho người học khuyết tật trên toàn cầu. Khía cạnh này càng quan trọng hơn trong OER, nơi có rất ít sự hỗ trợ cho người học khuyết tật. Các tác giả đề xuất phát triển các công cụ soạn thảo và phân biệt giữa sự hỗ trợ được cung cấp trong MOOC, thường được tạo ra bởi các tổ chức với sự hỗ trợ của nhà cung cấp nền tảng. Ngược lại, các cá nhân có thể tạo ra OER mà không cần sự hỗ trợ như vậy. May mắn thay, như các tác giả đã báo cáo, có một số OER có sẵn để đào tạo các nhà thiết kế và người tạo tài nguyên. Đồng thời, điều quan trọng là phải xem xét cộng đồng người học và tiềm năng của họ trong việc tạo ra nội dung dễ tiếp cận theo cách thức cộng đồng đóng góp. Chương sách này không chỉ thú vị bởi việc tổng hợp các nguồn tài liệu và việc sử dụng độc đáo các cá nhân đại diện (Personas). Điều này cũng bởi vì nó nâng cao nhận thức về các khía cạnh của khả năng tiếp cận trong cộng đồng Giáo dục Mở mà không phải lúc nào cũng phù hợp với nghiên cứu về khả năng tiếp cận hiện tại và giúp suy ngẫm về các bước tiếp theo: chúng ta cần xem xét việc tạo ra các Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) toàn diện cho tất cả người học.

Khả năng tiếp cận của Tài nguyên Giáo dục Mở: chúng phù hợp với người học tiếng Anh như thế nào?

Rets, I., Coughlan, T., Stickler, U., & Astruc, L. (2023). Khả năng tiếp cận của Tài nguyên Giáo dục Mở: chúng phù hợp với người học tiếng Anh như thế nào? Học tập Mở: Tạp chí về Học tập Mở và Từ xa, 38(1), 38-57. https://doi.org/10.1080/02680513.2020.1769585

Được Paco Iniesto (Đại học Mở, Vương quốc Anh) đánh giá

Các tác giả bài báo này xem xét khả năng đọc hiểu của 200 OER bằng tiếng Anh từ hai nền tảng khóa học OER lớn (OpenLearn và Saylor Academy). Bài báo bắt đầu với định nghĩa về OER mà các nhà nghiên cứu đi theo, bao gồm các định nghĩa được Quỹ William và Flora Hewlett và UNESCO cung cấp. Các tác giả nhấn mạnh sự phổ biến của OER bằng tiếng Anh và rào cản mà điều này tạo ra trong việc giúp OER dễ tiếp cận với tất cả những người gặp khó khăn về độ phức tạp ngôn ngữ của tiếng Anh được sử dụng trong OER. Vì việc dịch OER sẽ đòi hỏi nhiều công sức bổ sung từ phía các nền tảng OER, các tác giả đề xuất việc giảm độ phức tạp ngôn ngữ của tài liệu đọc OER để cải thiện khả năng hiểu như một giải pháp khả thi cho tất cả những người sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai - ESL (English as Second Language), trường hợp của nhiều học giả như người viết bài đánh giá này.

Các phương pháp được đề xuất bao gồm việc lựa chọn OER ở các cấp độ giáo dục và danh mục chủ đề khác nhau bằng cách sử dụng thống kê suy luận và phân tích cụm. Các chỉ số đánh giá bao gồm, trong tổng số 22 chỉ số, độ dài câu trung bình, số âm tiết trên mỗi từ và mỗi câu, độ dễ đọc, các yếu tố danh từ và các liên từ logic. Mức độ thành thạo được đo lường bằng Khung tham chiếu chung châu Âu về học ngôn ngữ - Common European Framework of Reference for Languages Learning (Hội đồng châu Âu, 2001). Các tác giả đã khéo léo làm rõ rằng mục đích của nghiên cứu này không phải là để so sánh các nền tảng. Bởi vì các nền tảng cũng khác nhau về cách chúng cấu trúc nội dung và mức độ, chỉ ra rằng việc sử dụng nhiều nền tảng là một phương tiện để đánh giá xem các mô hình trong các phát hiện có nhất quán và có thể khái quát hóa được hay không.

Các tác giả khẳng định trong kết quả nghiên cứu của họ rằng có sự gia tăng độ khó giữa các cấp độ giáo dục thấp hơn và cao hơn, với các khóa học nhập môn dễ đọc hơn. Tuy nhiên, phân tích của các tác giả cũng chỉ ra rằng hơn 86% các khóa học yêu cầu trình độ tiếng Anh nâng cao. Ngoài ra, các tác giả cho rằng nội dung môn học dường như không liên quan đến khả năng đọc hiểu của các khóa học.

Bài báo này đề cập đến một lĩnh vực ít được nghiên cứu trong giáo dục mở. Nó chắc chắn có vẻ phức tạp vì chính các tác giả cũng thừa nhận một hạn chế là không có sự kết hợp tiêu chuẩn nào giữa các bài kiểm tra khả năng đọc hiểu hoặc sự đồng thuận về các chỉ số khả năng đọc hiểu nên được sử dụng để đánh giá độ khó của văn bản. Bất kỳ người đọc nào ở thời điểm này đều mong muốn theo dõi tiến trình nghiên cứu này để tạo ra các hướng dẫn có thể giúp tạo ra việc sử dụng tiếng Anh dễ tiếp cận hơn cho tất cả người đọc. Thậm chí cả cách các hướng dẫn đó có thể được áp dụng cho các ngôn ngữ khác. Ở một khía cạnh nào đó, một số nghi ngờ nảy sinh với tư cách là người đọc là làm thế nào công trình này sẽ được áp dụng trong thực tế cho các chủ đề có thể phức tạp hoặc rất cụ thể, và do đó thậm chí cũng khó khăn cả đối với người bản ngữ. Ngoài ra, làm thế nào các tác giả sẽ thay đổi thói quen viết của họ bằng cách nhận thức được cách họ có thể giúp người đọc hiểu nội dung tốt hơn. Đây là một cuộc điều tra cần theo dõi. Cuối cùng, tôi đoán tôi không thể không tự hỏi tại sao Open Learning: The Journal of Open and Distance Learning (Học tập Mở: Tạp chí Học tập Mở và Từ xa) lại không phải là một tạp chí mở đúng như tên gọi của nó.

Khả năng tiếp cận trong tài nguyên giáo dục mở và thực hành giáo dục mở dành cho người học khuyết tật: một đánh giá tổng quan tài liệu có hệ thống

Zhang, X., Tlili, A., Nascimbeni, F. et al. (2020). Khả năng tiếp cận trong tài nguyên giáo dục mở và thực hành giáo dục mở dành cho người học khuyết tật: một đánh giá tổng quan tài liệu có hệ thống. Smart Learning Environments 7, 1 https://doi.org/10.1186/s40561-019-0113-2

Được Paco Iniesto (Đại học Mở, Vương quốc Anh) đánh giá

Bài báo này khẳng định rằng OER và thực hành giáo dục mở – OEP (Open Educational Practice) có tiềm năng tạo điều kiện đáp ứng nhu cầu của sinh viên khuyết tật để tăng khả năng tiếp cận và hòa nhập điện tử của họ trong môi trường giáo dục. Chắc chắn rằng cho đến nay, nghiên cứu còn hạn chế và nó chỉ cung cấp một sự hiểu biết hạn chế về khả năng tiếp cận trong OER và OEP để hỗ trợ các nhà nghiên cứu theo đuổi các hướng nghiên cứu trong tương lai trong lĩnh vực này. Các tác giả bắt đầu bài viết của mình bằng một lập luận dễ hiểu về tiềm năng của OER và OEP theo chương trình nghị sự của UNESCO và Liên Hợp Quốc về phát triển bền vững. Các tác giả xem xét một cách mạch lạc tác động mà việc đưa chúng vào các chính sách của các tổ chức sẽ mang lại về mặt khả năng tiếp cận theo nghĩa rộng của thuật ngữ này. Sau đó, đến phần định nghĩa về khả năng tiếp cận, vốn bị giới hạn trong khuôn khổ của Sáng kiến Khả năng Tiếp cận Web – WAI (Web Accessibility Initiative) của Hiệp hội World Wide Web (W3), điều này giới hạn khả năng tiếp cận chỉ ở khía cạnh kỹ thuật của web mà bỏ qua bối cảnh giáo dục hoặc sư phạm rất cần thiết trong OER và OEP. Mặt khác, nó giúp định hình nghiên cứu của các tác giả đi theo bốn nguyên tắc của Hướng dẫn về Khả năng Tiếp cận Nội dung Web – WCAG (Web Content Accessibility Guidelines): Có thể nhận biết được, Có thể vận hành được, Có thể hiểu được và Mạnh mẽ (Perceivable, Operable, Understandable and Robust).

Quá trình tìm kiếm cho bài đánh giá có hệ thống bao gồm các cơ sở dữ liệu như ScienceDirect, Wiley Online Library, IEEE Xplore Digital Library, Core Collections của Web of Science và Taylor & Francis Online. Các tác giả đã xem xét đánh giá 31 bài báo, trong tổng số 1617 bài. Trong quá trình này, các tiêu chí hợp lý để lựa chọn bài báo đã loại trừ những bài không viết bằng tiếng Anh, không thảo luận về tính mở bằng cách sử dụng OER và OEP cho khả năng tiếp cận học tập, không tập trung vào sinh viên khuyết tật hoặc không có sẵn tài liệu toàn văn trên trực tuyến. Sau đó, các tác giả công bố kết quả theo năm, quốc gia, từ khóa, những thông tin dường như không mấy liên quan đến người đọc quan tâm đến khả năng tiếp cận. Điều hấp dẫn hơn là sự phân bố các bài báo theo loại khuyết tật, cho thấy sự thiếu sót trong việc xác định khuyết tật trong nghiên cứu hoặc nếu có xác định thì lại có sự chiếm ưu thế của khuyết tật về thị giác và thính giác. Các khía cạnh khác được công bố bao gồm sự chiếm ưu thế của thiết kế và khung hệ thống OER và việc sử dụng các phương pháp đánh giá khả năng tiếp cận khác nhau để kiểm tra WCAG.

Cuối cùng, các tác giả công bố 31 bài báo tuân thủ bốn nguyên tắc WCAG đã đề cập trước đó. Kết quả thu được nhấn mạnh rằng khả năng tiếp cận vẫn là một lĩnh vực cần nghiên cứu thêm trong OER và rằng các nhà nghiên cứu nên tập trung hơn vào việc xem xét bốn nguyên tắc về khả năng tiếp cận trong WCAG. Tuy nhiên, các nguyên tắc này chủ yếu mang tính kỹ thuật và có tác động hạn chế đến việc đánh giá các khía cạnh sư phạm. Quan trọng hơn là nhận định rằng công nghệ hỗ trợ bằng việc sử dụng OER chưa được chú trọng đúng mức. Cuối cùng, các tác giả đưa ra một số khuyến nghị để tăng cường khả năng tiếp cận trong OER và giúp thiết kế OER dễ tiếp cận hơn. Những khuyến nghị đó bao gồm việc có nhiều nhà nghiên cứu quốc tế tham gia vào lĩnh vực nghiên cứu này; nghiên cứu thêm về các công cụ soạn thảo để tạo ra OER; cần tiến hành nghiên cứu sâu hơn để điều tra hiệu quả của OER và OEP trong việc cung cấp trải nghiệm học tập dễ tiếp cận. Các nhà nghiên cứu nên áp dụng phân tích dữ liệu học tập để xác định các rào cản về khả năng tiếp cận. Do đó, bài báo này chỉ ra một số lĩnh vực có vẻ liên quan cần xem xét trong nghiên cứu trong tương lai về khả năng tiếp cận và OER/OEP. Loại nghiên cứu này rất có giá trị trong việc nâng cao nhận thức trong cộng đồng giáo dục mở. Tuy nhiên, số lượng bài báo được phân tích còn ít và khung nghiên cứu chỉ giới hạn ở các khía cạnh kỹ thuật.

---------------------------------------------------

Thừa nhận:

Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.

---------------------------------------------------

https://go-gn.net/gogn_outputs/open-research-handbook/.

---------------------------------------------------

Xem thêm:

Tài nguyên Giáo dục Mở - OER (Open Educational Resources)

Thứ Ba, 5 tháng 5, 2026

Sổ tay Nghiên cứu Mở của GO-GN v1.1. Tổng quan Nghiên cứu của GO-GN.

GO-GN Research Review

Introduction to Research Reviews

Giới thiệu về Tổng quan Nghiên cứu

Tổng quan Nghiên cứu (Reasearch Reviews) của chúng tôi tóm tắt một số nghiên cứu tiên tiến liên quan đến tài nguyên giáo dục mở – OER (Open Educational Resources) và thực hành giáo dục mở – OEP (Open Educational Practices) được xuất bản từ năm 2020 đến 2022. Các bài tổng quan này được viết bởi các nhà nghiên cứu tiến sĩ và sau tiến sĩ làm việc trong các lĩnh vực liên quan và là thành viên của Mạng lưới Cao học Toàn cầu Tài nguyên Giáo dục Mở – GO-GN (Global OER Graduate Network).

Các bài tổng quan tập trung vào tính phù hợp của các bài báo đối với các nhà công nghệ giáo dục, nhà thiết kế hướng dẫn và các nhà giáo dục làm việc tại các cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là nghiên cứu về giáo dục mở.

Chúng tôi không khẳng định rằng Tổng quan Nghiên cứu này nhất thiết phải toàn diện hoặc đại diện về mặt thống kê cho tất cả các nghiên cứu trong lĩnh vực này. Việc lựa chọn các bài báo được đánh giá chủ yếu được xác định bởi sở thích của các thành viên và tính phù hợp của các lĩnh vực cụ thể với nghiên cứu của họ. Theo nghĩa đó, chúng đại diện cho những khoảnh khắc hoặc thời điểm mà các nhà nghiên cứu tham gia vào công trình của người khác một cách mang tính xây dựng và phê bình.

Ở đây, chúng tôi trình bày các bài tổng quan trong ba năm được sắp xếp theo chủ đề và theo thứ tự gần đúng của năm xuất bản.

6. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU CỦA GO-GN (GO-GN RESEARCH REVIEW)

6.1 Khả năng tiếp cận (Accessibility)

6.2 Nghiên cứu áp dụng (Adoption Studies)

6.3 Đổi mới (Innovation)

6.4 Khóa học Trực tuyến Mở Đại chúng - MOOCs (Massive Open Online Courses)

6.5 Các hệ sinh thái mở (Open Ecosystems)

6.6 Thực hành Giáo dục Mở (Open Educational Practices)

6.7 Tài nguyên Giáo dục Mở (Open Educational Resources)

6.8 Tài nguyên Giáo dục Mở - Tác động (Open Educational Resources - Impact)

6.9 Tài nguyên Giáo dục Mở - Lý thuyết (Open Educational Resources - Theory)

6.10 Sư phạm Mở (Open Pedagogy)

6.11 Chất lượng (Quality)

6.12 Công bằng xã hội (Social Justice)

6.13 Công nghệ và cơ sở hạ tầng (Technology and Infrastructure)

---------------------------------------------------

Thừa nhận:

Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.

---------------------------------------------------