Có thể
cần rất nhiều nỗ lực để tinh chỉnh và hiệu chỉnh
câu hỏi nghiên cứu nhằm hiểu đầy đủ loại dữ liệu
nào có thể được thu thập và loại phân tích tính hợp
lệ nào có thể mang lại khi trả lời câu hỏi đó. Các
nhà nghiên cứu hiếm khi tiến hành bằng cách chọn riêng
biệt bản thể học, nhận thức luận và giá trị luận
rồi quyết định phương pháp nghiên cứu nào sẽ áp
dụng. Thay vào đó, điểm xuất phát thường là một câu
hỏi nghiên cứu được xây dựng trong một mô hình cụ
thể. Trên thực tế, các nhà nghiên cứu cũng thường xác
định phương pháp họ sẽ sử dụng (có thể được xác
định bởi dữ liệu hiện có) và sau đó trình bày lý do
lý thuyết đằng sau nó bằng cách dựa trên một mô hình.
Tác phẩm
"Cấu trúc của các cuộc cách mạng khoa học"
(The Structure of Scientific Revolutions) (1962) của Kuhn là
một trong những tác phẩm có ảnh hưởng nhất về triết
học khoa học, và được ghi nhận là đã giới thiệu ý
tưởng về các mô hình cạnh tranh (hay "ma trận kỷ
luật") trong nghiên cứu. Kuhn đã nghiên cứu cách thức
các thực tiễn khoa học phát triển theo thời gian, lập
luận rằng chúng ta không có một sự tiến triển đơn
giản từ "ít kiến thức" đến "nhiều kiến
thức" bởi vì cách chúng ta tiếp cận việc tìm tòi
đang thay đổi theo thời gian. Điều này có thể diễn ra
dần dần, nhưng dẫn đến những thời điểm thay đổi
mà sự hiểu biết của chúng ta về một hiện tượng
thay đổi mạnh mẽ hơn (chẳng hạn như trong quá trình
chuyển đổi từ vật lý Newton sang vật lý Einstein; hoặc
từ lý thuyết tiến hóa Lamarck sang lý thuyết tiến hóa
Darwin).
Theo cách
tiếp cận của Kuhn, có bốn giai đoạn trong chu kỳ khoa
học. Thứ nhất, trạng thái tiền mô hình, nơi các cách
tiếp cận cạnh tranh không có sự đồng thuận. Thứ hai,
trạng thái “bình thường”, nơi có sự chấp nhận rộng
rãi một tập hợp các phương pháp và giả định cụ
thể. Thứ ba, trạng thái khủng hoảng, nơi xuất hiện
những bất thường không thể giải quyết trong khuôn khổ
mô hình hiện có và các lý thuyết cạnh tranh để giải
quyết chúng xuất hiện sau đó. Thứ tư, giai đoạn cách
mạng, nơi một số cách tiếp cận mô hình mới trở nên
chiếm ưu thế và thay thế cách cũ. Schnieder (2009) cho rằng
các giai đoạn của Kuhn được đặc trưng bởi các loại
hoạt động khoa học khác nhau.
Các cách
tiếp cận mới thường hơn thường xây dựng dựa trên
chứ không phải thay thế các cách tiếp cận cũ, nhưng
chúng cũng chồng chéo và có thể tồn tại trong trạng
thái cạnh tranh. Các nhà khoa học làm việc trong một mô
hình cụ thể thường chia sẻ các phương pháp, giả định
và giá trị. Ngoài việc hỗ trợ các phương pháp cụ
thể, các mô hình nghiên cứu cũng ảnh hưởng đến những
thứ như tham vọng và bản chất của nghiên cứu, mối
quan hệ giữa nhà nghiên cứu và người tham gia, và cách
hiểu về vai trò của nhà nghiên cứu.
Đối với
các nghiên cứu xem xét sự thay đổi mô hình trong nghiên
cứu giáo dục mở, xem Bozkurt (2019) và Weller et al. (2018).
Tiếp theo, chúng ta sẽ xem xét các phương pháp liên quan
đến các mô hình nghiên cứu khác nhau.
Nội
dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả: Farrow, R. (ed.),
Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A., Almousa, S., Baas, M.,
Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso, P., Chtena., N., Cox, G.,
Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby, R., DeWaard, H., Elias, T.,
Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J., Helton, E., Huth, K., Hutton, S.
C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R., Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S.,
Mittelmeier, J., Nagashima, T., Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius,
M., Peramunugamage, A., Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E.,
Rets, I., Roberts, V., Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V.,
Vladimirschi, V., & Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của
GO-GN.
Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.
‘Phương
pháp nghiên cứu’ là gì? Câu trả lời đơn giản là cách thức một người
thực hiện một nghiên cứu cụ thể, điều tra một chủ đề hoặc cố gắng trả
lời một câu hỏi. Điều này có thể mô tả một phần cụ thể của quá trình
hoặc liên quan đến toàn bộ quá trình. Các phương pháp nghiên cứu có thể
rất đa dạng nhưng tất cả đều cố gắng thu thập thông tin để cung cấp câu
trả lời một cách có hệ thống và đáng tin cậy.
Các
phương pháp nghiên cứu rất quan trọng vì chúng cung cấp tính hợp lệ cơ
bản cho những gì chúng ta làm. Đó là lý do tại sao việc tiếp cận một
cách nghiêm túc với phương pháp luận lại quan trọng.
Hầu hết thời gian, khi mọi người nói về "phương pháp nghiên cứu", họ đề cập đến các khía cạnh như:
Cách tiếp cận hoặc kỹ thuật để tiến hành nghiên cứu
Cách thức hoàn thành một nghiên cứu
Cách thức thu thập và phân tích dữ liệu
Cách thức báo cáo các phát hiện
Việc
lựa chọn một phương pháp chỉ là phần nổi của tảng băng trôi khi nói đến
lý do sâu xa hơn cho các cách thức thực hiện nghiên cứu. Ở cấp độ trừu
tượng hơn, những yếu tố này hỗ trợ cho những tuyên bố rộng hơn mà một
nghiên cứu đưa ra. Điều này bao gồm các yếu tố như:
Kiểm tra giả thuyết
Hỗ trợ cho tuyên bố về kiến thức mới
Có thể được người khác tái tạo lại
Để
hiểu điều này ở mức độ sâu sắc hơn, bạn cần suy nghĩ về phương pháp
luận. Điều quan trọng là phải xây dựng phương pháp luận của bạn trên một
nền tảng vững chắc, và phần này sẽ giúp bạn hiểu phương pháp luận của
bạn liên quan như thế nào đến những niềm tin rộng hơn về kiến thức. Tuy
nhiên, nó đòi hỏi phải đi sâu vào triết học, vì vậy nếu bạn chỉ quan tâm
đến việc xem xét các phương pháp cụ thể, bạn có thể muốn bỏ qua phần
này và chuyển sang phần sau.
Phương
pháp luận là sự hệ thống hóa, phân tích và so sánh các phương pháp khác
nhau. Các phương pháp có thể gắn liền với những quan điểm hoặc hệ tư
tưởng cụ thể. Tất nhiên, điều này bao gồm cả các khía cạnh triết học và
lý thuyết, và đôi khi có thể gây khó khăn, nhưng việc tiếp cận một cách
nghiêm túc với những vấn đề này là rất quan trọng để nâng cao chất lượng
nghiên cứu.
Khái niệm hóa phương pháp nghiên cứu, phương pháp luận, lý thuyết và nền tảng triết học
Có
ba yếu tố cấu thành nền tảng triết học của một phương pháp nghiên cứu:
Bản thể học, Nhận thức luận và Giá trị luận (Crotty, 1998; Guba &
Lincoln, 1994; Heron & Reason, 1997).
Dưới đây là một số giải thích đơn giản về ý nghĩa của các thuật ngữ này.
Bản thể học
Bản
thể học đề cập đến việc nghiên cứu về sự tồn tại (theo nghĩa đen, nó có
nghĩa là “diễn ngôn hợp lý về sự tồn tại”). Trong triết học, các câu
hỏi cơ bản về sự tồn tại thường được đặt ra dưới dạng bản thể học, ví
dụ:
Có gì ở đó?
Có những loại sự vật nào?
Làm thế nào chúng ta có thể mô tả sự tồn tại?
Sự vật có thể được phân loại vào những loại nào?
Các loại tồn tại có tính thứ bậc không?
Cách
tiếp cận này đối với bản thể học có thể được coi là nền tảng vì nó là
cơ sở cho kinh nghiệm của chúng ta về thế giới và niềm tin của chúng ta
về nó. Bản thể học trong triết học đề cập đến các vấn đề hiện sinh và
các câu hỏi về bản chất của sự tồn tại. Bản thể học lĩnh vực mô tả các
khái niệm và bài viết liên quan đến một ngành cụ thể (ví dụ: một nhánh
khoa học). Các bản thể học lĩnh vực cụ thể có thể được coi là phát sinh
từ các cách tiếp cận triết học đối với Bản thể học nhưng sau đó trở
thành các lĩnh vực riêng biệt (Smith, 2009). Điều này giải thích tại sao
các cách tiếp cận khoa học thường tạm dừng thảo luận về các câu hỏi bản
thể học cơ bản hơn nhưng chúng vẫn được hỗ trợ bởi chúng. Tương tự, bản
thể học giao diện mô tả các khái niệm và bài viết liên quan đến vài
ngành, và có thể được sử dụng trong nghiên cứu liên ngành/đa ngành.
Vậy,
ý nghĩa của bản thể học trong nghiên cứu giáo dục là gì? Trong khoa học
ứng dụng, bản thể học được sử dụng để mô tả các thực thể và lĩnh vực
khác nhau trong một hệ thống hoặc nghiên cứu cụ thể. Nói một cách đơn
giản, trước khi có thể nghiên cứu một hiện tượng, chúng ta cần phải định
nghĩa nó. Trong một nghiên cứu cụ thể, chúng ta tập trung vào (các) đối
tượng cụ thể đang được nghiên cứu và cách chúng ta xác định các tham số
của nghiên cứu. Mặc dù hầu hết các nhà nghiên cứu sẽ không cần phải đi
sâu vào triết lý về bản thể học, nhưng đây là một yếu tố quan trọng cần
xem xét khi lựa chọn phương pháp tiếp cận vì nó phần nào quyết định tính
hợp lệ trong một nghiên cứu cụ thể.
Bản
thể học được coi là một phần của cái mà các nhà triết học gọi là Siêu
hình học. Siêu hình học là về bản chất cơ bản của thực tại. Siêu hình
học là một thuật ngữ gây tranh cãi lâu dài - khó định nghĩa - mà nhiều
người cho rằng vô nghĩa trước khoa học hiện đại (định lượng). Các lĩnh
vực truyền thống của siêu hình học bao gồm các lý thuyết giải thích các
mối quan hệ, trạng thái tồn tại; nhân quả; hiện tượng; các phạm trù tồn
tại (ví dụ: không gian-thời gian; tâm trí; bản sắc; sự cần thiết và khả
năng; tự do; bản chất).
Mặc
dù các nhà khoa học không thực sự coi mình là người nghiên cứu siêu
hình học (Metaphysics), nhưng hầu như luôn có một số yếu tố siêu hình
học liên quan đến khoa học, ngay cả khi nó rất trừu tượng. Nếu bạn muốn
tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này, có một bản tóm tắt hữu ích trên Bách
khoa toàn thư Triết học trực tuyến tại https://www.iep.utm.edu/met-scie/.
Nhận thức luận
Nhận thức luận bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ đại epistēmē,
dùng để chỉ kiến thức có hệ thống hoặc đáng tin cậy (trái ngược với
doxa, hay “niềm tin”). Khái niệm nghiên cứu ở đây là “diễn ngôn hợp lý
về kiến thức” và trọng tâm là nghiên cứu về kiến thức và các phương pháp
được sử dụng để tạo ra kiến thức.
Nhận thức luận có lịch sử lâu đời như triết học, và theo nhiều cách, nó là nền tảng của cả kiến thức khoa học và triết học.
Các câu hỏi về nhận thức luận bao gồm:
Kiến thức là gì?
Làm thế nào chúng ta có thể khẳng định mình biết bất cứ điều gì?
Biết một điều gì đó có nghĩa là gì?
Điều gì làm cho một niềm tin được chứng minh là đúng?
Mối quan hệ giữa người biết và những gì có thể được biết là gì?
Mặc
dù các khía cạnh triết học có thể trừu tượng và được khái quát hóa,
việc suy nghĩ về những loại câu hỏi này trong bối cảnh nghiên cứu sẽ
giúp chúng trở nên cụ thể hơn vì nó cho phép bạn kết hợp các phương pháp
cụ thể với các câu hỏi cụ thể một cách phù hợp hơn. Nhận thức luận có
mối liên hệ chặt chẽ với phương pháp vì cả hai đều liên quan đến việc
tạo ra và xác thực tri thức (theo nghĩa rộng). Các phương pháp nghiên
cứu về bản chất là các nhận thức luận – bằng cách tuân theo một quy
trình nhất định, chúng ta củng cố tuyên bố của mình về việc biết về
(những) sự vật mà chúng ta đang nghiên cứu. Các phương pháp không phù
hợp hoặc được tuân thủ kém có thể làm suy yếu tuyên bố đã tạo ra tri
thức mới hoặc khám phá ra một chân lý mới. Điều này có thể có tác động
đến các nghiên cứu trong tương lai dựa trên dữ liệu và/hoặc khung khái
niệm đã sử dụng.
Các
phương pháp nghiên cứu về cơ bản có thể được coi là các nhận thức luận
được đơn giản hóa, có mục đích cụ thể. Nghiên cứu cố gắng bổ sung thêm
kiến thức. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là các phương pháp và
nhận thức luận đi kèm với các cam kết về bản thể học (và thường là tiên
đề). Một điểm cần xem xét ở đây là vị thế của "chân lý" trong một nhận
thức luận hoặc phương pháp nghiên cứu cụ thể. Ví dụ, nếu một số phương
pháp nhấn mạnh kiến thức chủ quan và phủ nhận khả năng tồn tại của chân
lý khách quan, thì điều này có ý nghĩa gì đối với việc lựa chọn phương
pháp nghiên cứu? Chúng ta sẽ thảo luận chi tiết hơn về vấn đề này trong
phần về Các mô hình nghiên cứu.
Giá trị luận (Axiology)
Giá trị luận là ngành nghiên cứu về các giá trị và phán đoán giá trị (theo nghĩa đen là “diễn ngôn hợp lý về các giá trị [axía]”).
Trong triết học, lĩnh vực này được chia thành đạo đức học (nghiên cứu
về luân lý) và mỹ học (nghiên cứu về cái đẹp, thị hiếu và phán đoán).
Đối với nhà khoa học thực dụng, tầm quan trọng của giá trị luận có thể
không rõ ràng. Xét cho cùng, cảm xúc của một người có ảnh hưởng gì đến
dữ liệu thu thập được? Chẳng phải chúng ta đã dành rất nhiều thời gian
để dạy các nhà nghiên cứu cách khách quan sao?
Giống
như bản thể học và nhận thức luận, tầm quan trọng của giá trị luận
thường được tích hợp vào các mô hình nghiên cứu và tồn tại “dưới bề
mặt”. Bạn có thể không chủ động sử dụng các giá trị trong một dự án
nghiên cứu, nhưng chúng vẫn ở đó. Tương tự, bạn có thể không nghe thấy
nhiều nhà nghiên cứu đề cập đến các cam kết về hệ giá trị của họ, nhưng
họ hoàn toàn có thể nói về các giá trị và đạo đức của họ, vị thế của họ,
hoặc cam kết với công bằng xã hội.
Các
giá trị của chúng ta tập trung và thúc đẩy nghiên cứu của chúng ta.
Những giá trị này có thể bao gồm cam kết về tính nghiêm ngặt khoa học,
hoặc luôn hành động có đạo đức với tư cách là một nhà nghiên cứu. Ở cấp
độ tổng quát hơn, chúng ta có thể hỏi: Điều gì quan trọng? Tại sao lại
phải nghiên cứu? Nó đóng góp như thế nào vào hạnh phúc của con người?
Hầu
hết các dự án nghiên cứu đều dựa trên nỗ lực trả lời một câu hỏi quan
trọng hoặc có hậu quả. Một số dự án nghiên cứu thậm chí còn thể hiện rõ ý
định cải thiện mọi thứ hơn là chỉ quan sát; điều này gắn liền nhất với
các cách tiếp cận "phản biện".
Nội
dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả: Farrow, R. (ed.),
Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A., Almousa, S., Baas, M.,
Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso, P., Chtena., N., Cox, G.,
Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby, R., DeWaard, H., Elias, T.,
Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J., Helton, E., Huth, K., Hutton, S.
C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R., Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S.,
Mittelmeier, J., Nagashima, T., Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius,
M., Peramunugamage, A., Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E.,
Rets, I., Roberts, V., Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V.,
Vladimirschi, V., & Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của
GO-GN.
Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.
Phương
pháp luận có thể là một trong những khía cạnh khó khăn
nhất đối với nghiên cứu sinh tiến sĩ. Khi tiến hành
nghiên cứu về giáo dục và/hoặc công nghệ, chúng ta có
thể phải đối mặt với một loạt các lựa chọn gây
khó hiểu. Điều này đúng ngay cả đối với những người
sử dụng phương pháp đã được thiết lập, nhưng có
thể đặc biệt gay gắt nếu kết hợp các cách tiếp cận
trong một nghiên cứu phương pháp hỗn hợp hoặc cố gắng
phát triển một cách tiến hành nghiên cứu hoàn toàn mới.
Việc nêu
lên những lo ngại về phương pháp với người hướng
dẫn và/hoặc đồng nghiệp cũng có thể khó khăn. Có thể
có cảm giác mạnh mẽ rằng, khi bạn là một nghiên cứu
sinh tiến sĩ, đây là điều bạn nên nắm vững. Xét cho
cùng, chẳng phải bạn đã học về lĩnh vực mình đã
chọn trong một thời gian dài rồi sao? Việc thiếu tự
tin về phương pháp nghiên cứu có thể dẫn đến hội
chứng "kẻ mạo danh" đáng sợ.
Có thể
nói, phương pháp luận là một trường hợp mà chúng ta
không bao giờ nên cảm thấy quá thoải mái, bởi vì chúng
ta sẽ không còn tham gia một cách nghiêm túc vào những
khía cạnh của nghiên cứu mà truyền tải và đảm bảo
tính hợp lệ và độ tin cậy của các kết luận mà
chúng ta rút ra. Tùy thuộc vào lĩnh vực nghiên cứu, chúng
ta có thể muốn khám phá các hiện tượng “theo chiều
ngang” trên một tập dữ liệu định lượng lớn, hoặc
“theo chiều dọc” bằng cách tạo ra các mô tả định
tính về các trường hợp cụ thể. Việc lựa chọn
phương pháp phù hợp với lĩnh vực nghiên cứu là một
phần quan trọng của nghiên cứu chất lượng cao, và điều
này đòi hỏi chúng ta phải suy nghĩ về nền tảng khoa
học và triết học của những gì mình làm.
Trong hướng
dẫn này, chúng ta sẽ khám phá một số vấn đề này,
tập trung vào nghiên cứu mở, dựa trên những hiểu biết
từ các nhà nghiên cứu trong Mạng lưới Cao học Tài
nguyên Giáo dục Mở Toàn cầu (GO-GN). Các thực hành mở
trong nghiên cứu có thể thách thức các giả định về
cách tạo ra và chia sẻ kiến thức mới. Trong sổ tay này,
chúng ta dựa trên những hiểu biết từ các nhà nghiên
cứu mở giàu kinh nghiệm để xây dựng sự hiểu biết
về nghiên cứu mở. Lời khuyên đưa ra áp dụng cho tất
cả các nghiên cứu, nhưng đặc biệt phù hợp với những
người quan tâm đến các phương pháp tiếp cận mở.
Nội
dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả:
Farrow, R. (ed.), Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A.,
Almousa, S., Baas, M., Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso,
P., Chtena., N., Cox, G., Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby,
R., DeWaard, H., Elias, T., Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J.,
Helton, E., Huth, K., Hutton, S. C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R.,
Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S., Mittelmeier, J., Nagashima, T.,
Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius, M., Peramunugamage, A.,
Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E., Rets, I., Roberts, V.,
Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V., Vladimirschi, V., &
Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của GO-GN.
Mạng
lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở /
Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.
4.4 Các phương pháp theo mô hình
(Paradigmatic Methods)
Chủ nghĩa thực chứng / Hậu chủ
nghĩa thực chứng (Positivism / Post-positivism)
Chủ nghĩa diễn giải (Interpretivism)
Phê phán / Chuyển đổi (Critical /
Transformational)
Chủ nghĩa thực dụng (Pragmatism)
Đa ngành, Liên ngành, Xuyên ngành
(Multidisciplinarity, Interdisciplinarity, Transdisciplinarity)
Phương pháp hỗn hợp & Tam giác
hóa (Mixed Methods & Triangulation)
4.5 Nghiên cứu mở (Researching Open)
Chu kỳ nghiên cứu mở (Open Research
Cycles)
Thực hành mở (Open Practices)
4.6 Thiết kế dự án nghiên cứu (Designing
a Research Project)
Vấn đề đạo đức (Ethical Issues)
Quản lý rủi
ro (Managing Risk)
Sử dụng công nghệ (Using Technologies)
Tự quản lý (Self Management)
Thiết kế nghiên cứu (Research Design)
4.7 Hiểu biết phương pháp nghiên cứu từ
Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở
(Research Method Insights from the Global OER Graduate Network)
Nghiên cứu hành động và nghiên cứu
hành động có sự tham gia (Action Research and Participatory
Action Research)
Nghiên cứu trường hợp (Case Study)
Phân tích nội dung và phân tích chủ
đề (Content Analysis and Thematic Analysis)
Nghiên cứu và can thiệp dựa trên
thiết kế (Design-Based Research and Interventions)
Phân tích diễn ngôn (Discourse Analysis)
Nhân chủng học (Ethnography)
Nghiên cứu đánh giá (Evaluation
Research)
Nghiên cứu thực nghiệm và bán thực
nghiệm (Experimental and Quasi-experimental Research)
Lý thuyết nền tảng (Grounded Theory)
Phỏng vấn và nhóm trọng tâm
(Interviews & Focus Groups)
Rà soát tài liệu, tổng quan hệ thống
và phân tích tổng hợp (Literature Review, Systematic Review
and Meta-analysis)
Phương pháp hỗn hợp (Mixed Methods)
Nghiên cứu tường thuật (Narrative
Research)
Quan sát (Tự nhiên và tương tự)
(Observation (Naturalistic & Analogue))
Hiện tượng học (Phenomenography)
Hiện tượng luận/Phương pháp nghiên
cứu hiện tượng học (Phenomenology)
Phân tích mạng xã hội (Social Network
Analysis)
Khảo sát và bảng câu hỏi (Surveys &
Questionnaires)
Nội
dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả:
Farrow, R. (ed.), Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A.,
Almousa, S., Baas, M., Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso,
P., Chtena., N., Cox, G., Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby,
R., DeWaard, H., Elias, T., Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J.,
Helton, E., Huth, K., Hutton, S. C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R.,
Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S., Mittelmeier, J., Nagashima, T.,
Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius, M., Peramunugamage, A.,
Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E., Rets, I., Roberts, V.,
Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V., Vladimirschi, V., &
Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của GO-GN.
Mạng
lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở /
Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.
Sổ tay này
gồm bốn phần. Mỗi phần đều có phần giới thiệu
ngắn gọn riêng. Chúng được trình bày theo thứ tự được
đề xuất, nhưng bạn cũng có thể sử dụng chức năng
tìm kiếm văn bản để chuyển thẳng đến các phần bạn
quan tâm.
1. Sổ tay
Phương pháp Nghiên cứu (trang 14-76)
Phần này
bao gồm quy trình nghiên cứu và vai trò của phương pháp
và phương pháp luận trong nghiên cứu. Nó bắt đầu từ
cuộc thảo luận triết học rộng lớn về bản chất của
tri thức và chuyển sang các mô hình và kỹ thuật nghiên
cứu cụ thể. Bao gồm một phần nơi chúng tôi chia sẻ
kinh nghiệm cá nhân về việc sử dụng các phương pháp
tiếp cận khác nhau trong bối cảnh nghiên cứu giáo dục
mở.
2. Hướng
dẫn về Khung Khái niệm (trang 77-163)
Phần này
trình bày các quan điểm thay thế về vai trò của khung
khái niệm trong nghiên cứu. Các quan điểm khác biệt về
vấn đề này từ tài liệu được trình bày, và các
phương pháp lý thuyết khác nhau liên quan đến các khung
và phương pháp cụ thể. Một lần nữa, chúng tôi mô tả
và đánh giá có phản biện cách các khung khác nhau đã
được sử dụng trong các dự án nghiên cứu cá nhân. Một
loạt các quan điểm lý thuyết thay thế được nêu ra.
3. Tổng
quan Nghiên cứu (trang 164-254)
Phần này
tập hợp các tổng quan về tài liệu nghiên cứu gần
đây. Các bài đánh giá tập trung vào tính phù hợp của
các bài báo đối với các nhà công nghệ giáo dục, nhà
thiết kế chương trình giảng dạy và các nhà giáo dục
làm việc tại các cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt
chú trọng đến nghiên cứu về giáo dục mở. Việc lựa
chọn các bài báo được xác định bởi sở thích của
các thành viên và tính phù hợp của các lĩnh vực cụ
thể với nghiên cứu của họ. Theo nghĩa đó, chúng đại
diện cho những khoảnh khắc hoặc thời điểm mà các nhà
nghiên cứu đã tham gia vào công việc của người khác
một cách mang tính xây dựng và phản biện (trái ngược
với một đánh giá có hệ thống).
4. Tài
nguyên bổ sung (trang 255-324)
Các tài
nguyên được cấp phép mở phù hợp cho các nhà nghiên
cứu về giáo dục mở được sao chép (hoặc liên kết
đến) ở đây.
Nội
dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả: Farrow, R. (ed.),
Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A., Almousa, S., Baas, M.,
Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso, P., Chtena., N., Cox, G.,
Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby, R., DeWaard, H., Elias, T.,
Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J., Helton, E., Huth, K., Hutton, S.
C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R., Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S.,
Mittelmeier, J., Nagashima, T., Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius,
M., Peramunugamage, A., Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E.,
Rets, I., Roberts, V., Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V.,
Vladimirschi, V., & Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của
GO-GN.
Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.
Anuradha
Peramunugamage (Đại học Mở Sri Lanka, Sri Lanka)
Judith
Pete (Trường Cao đẳng thuộc Đại học Tangaza, Kenya)
Rebecca
Pitt (Đại học Mở, Vương quốc Anh)
Virginia
Power (Đại học West of England, Vương quốc Anh)
Hélène
Pulker (Đại học Mở, Vương quốc Anh)
Eyal
Rabin (Đại học Mở Israel)
Irina
Rets (Đại học Mở, Vương quốc Anh)
Verena
Roberts (Đại học Concordia của Edmonton., Canada)
Virginia
Rodés (Trường Công nghệ Monterrey, Mexico)
Lorena
SoHoa Kỳ (Đại học Aveiro, Bồ Đào Nha)
Elizabeth
Spica (Đại học Tennessee, Knoxville, Hoa Kỳ)
Vidminas
Vizgirda (Đại học Edinburgh, Vương quốc Anh)
Viviane
Vladimirschi (Đại học Athabasca, Canada)
Martin
Weller (Đại học Mở, Vương quốc Anh)
Gabi
Witthaus (Đại học Birmingham, Vương quốc Anh)
Phần lớn
nội dung trong Sổ tay này đã được xuất bản trước
đây theo giấy phép mở.
Sổ tay
Phương pháp Nghiên cứu được sao chép và điều chỉnh
từ Farrow, R., Iniesto, F., Weller, M., & Pitt., R. (2020). Sổ
tay Phương pháp Nghiên cứu GO-GN. Trung tâm Nghiên cứu Giáo
dục Mở. Đại học Mở, Vương quốc Anh. CC-BY 4.0.
http://go-gn.net/gogn_outputs/research-methods-handbook/
Hướng dẫn
về Khung Khái niệm được sao chép và điều chỉnh từ
Farrow, R., Iniesto, F., Weller, M., Pitt., R., Algers, A., Baas, M.,
Bozkurt, A., Cox, G., Czerwonogora, A., Elias, T., Essmiller, K.,
Funk, J., Lambert, S., Mittelmeier, J., Nagashima, T., Rabin, E.,
Rets, I., Spica, E., Vladimirschi, V., & Witthaus, G. (2021).
Hướng dẫn về Khung Khái niệm của GO-GN. Trung tâm Nghiên
cứu Giáo dục Mở. Đại học Mở, Vương quốc Anh. CC-BY
4.0. http://go-gn.net/gogn_outputs/conceptual-frameworks/
Research
Reviews tập hợp nội dung từ các ấn phẩm sau:
Farrow,
R., Cardoso, P., Chtena, N., Cox, G., Czerwonogora, A., DeWaard, H.,
Iniesto, P., Kuhn, C., Peramunugamage, A., Pitt, R., Vladimirschi,
V. & Weller, M. (2021). GO-GN Research Review (Winter 2021).
Global OER Graduate Network.
https://go-gn.net/gogn_outputs/research-review-winter-2021/
CC BY
Farrow,
R., Baas, M., Cardoso, P., Cox, G., Czerwonogora, A., DeWaard, H.,
Essmiller, K., Helton, E., Huth, K., Iniesto, F., Johnson, K. R.,
Peramunugamage, A., Pitt, R., SoHoa Kỳ, L., Vizgirda, V. and
Weller, M. (2022). GO-GN Research Review 2022. Global OER Graduate
Network. https://go-gn.net/gogn_outputs/research-review-2022
CC BY
Hướng dẫn
ngắn gọn về các Khung Lý thuyết bổ sung được điều
chỉnh từ Mittelmeier, J. (n.d.). Ngân hàng Khung Lý thuyết
(Nghiên cứu với Sinh viên Quốc tế) tại
https://researchintlstudents.com/theoretical-frameworks/
và được chia sẻ theo giấy phép CC BY.
OER
Knowledge Cloud điều chỉnh nội dung từ OER Knowledge Cloud
tại https://www.oerknowledgecloud.org/
được cung cấp theo giấy phép CC BY 4.0.
Bộ Công
cụ Nghiên cứu OER sao chép nội dung từ “Bộ Công cụ
Nghiên cứu OER” do Open Education Group xuất bản tại
https://openedgroup.org/toolkit
và được cung cấp theo giấy phép CC BY 4.0.
Khung COUP
sao chép nội dung từ “Khung COUP” do Open Education Group
xuất bản tại https://openedgroup.org/coup
và được cung cấp theo giấy phép CC BY 4.0.
Sách hướng
dẫn nghiên cứu về việc áp dụng OER sao chép nội dung
từ Hilton, J., Wiley, D., Fischer, L. và Nyland, R. (n.d.). Sách
hướng dẫn nghiên cứu về việc áp dụng Tài nguyên Giáo
dục Mở. Nhóm Giáo dục Mở / Mạng lưới Sách giáo khoa
Mở.
https://openedgroup.org/wp-content/uploads/2016/08/OER-Research-Guidebook.pdf
Tài liệu
An Open Education Reader tái bản nội dung từ Wiley, D. (2016).
An Open Education Reader. EdTech Books.
https://openedreader.org/openedreader
CC BY
Bộ công
cụ Học tập Trực tuyến sử dụng lại nội dung từ Bộ
công cụ Học tập Trực tuyến do Evrim Baran (biên tập)
cấp phép theo Giấy phép Quốc tế Creative Commons Ghi công
4.0.
Nghiên cứu
Mở (P2PU) được điều chỉnh từ Nghiên cứu Mở của
OER Hub, được cấp phép theo Giấy phép Quốc tế Creative
Commons Ghi công-Chia sẻ Tương tự 4.0 (Sử dụng nội dung
nguồn gốc nhưng được cấp phép ở đây là CC BY với
sự cho phép của chủ sở hữu bản quyền).
Tất cả
tác phẩm nghệ thuật của GO-GN (do Bryan Mathers, Visual
Thinkery thực hiện) đều được phép sử dụng lại theo
giấy phép CC BY 4.0. Các gói hình ảnh có thể được tải
xuống từ https://go-gn.net/members/members-pack/.
Nội
dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả: Farrow, R. (ed.),
Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A., Almousa, S., Baas, M.,
Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso, P., Chtena., N., Cox, G.,
Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby, R., DeWaard, H., Elias, T.,
Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J., Helton, E., Huth, K., Hutton, S.
C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R., Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S.,
Mittelmeier, J., Nagashima, T., Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius,
M., Peramunugamage, A., Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E.,
Rets, I., Roberts, V., Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V.,
Vladimirschi, V., & Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của
GO-GN.
Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.
Sổ tay này
tập hợp các công trình nghiên cứu được thực hiện từ
năm 2020 đến năm 2023 bởi các thành viên của Mạng lưới
Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở - GO-GN
(Global OER Graduate Network). GO-GN là một mạng lưới các
nghiên cứu sinh tiến sĩ trên toàn thế giới có các dự
án nghiên cứu tập trung vào giáo dục mở. Các nghiên cứu
sinh tiến sĩ này là cốt lõi của mạng lưới; xung quanh
họ, hơn hai trăm chuyên gia, người hướng dẫn, cố vấn
và các bên quan tâm kết nối để hình thành một cộng
đồng thực hành nhằm:
Nâng
cao vị thế của nghiên cứu về giáo dục mở
Hỗ
trợ những người đang thực hiện nghiên cứu tiến sĩ
trong lĩnh vực này
Phát
triển tính cởi mở như một quá trình nghiên cứu
Trong giai
đoạn hoạt động hiện tại, chúng tôi bắt đầu những
nỗ lực viết cộng tác này với cuốn Sổ tay Phương
pháp Nghiên cứu (Research
Methods Handbook) được
tạo ra trong thời kỳ đỉnh điểm của đại dịch
Covid-19. Làm việc cùng nhau từ xa đã cung cấp một cách
thức quan trọng để tăng cường liên kết cộng đồng
khi việc gặp mặt trực tiếp không thể thực hiện được.
Sổ tay Phương pháp Nghiên cứu đã được đón nhận nồng
nhiệt bởi một lượng độc giả lớn hơn nhiều so với
dự kiến và đã giành được Giải thưởng Nghiên cứu
Mở (Open
Research Award).
Chúng tôi tiếp tục với một ấn phẩm liên quan, Hướng
dẫn Khung Khái niệm (Conceptual
Frameworks Guide). Ấn
phẩm này khám phá một lĩnh vực nghiên cứu ít được
khai thác (nhưng không kém phần quan trọng). Cả hai ấn
phẩm này cùng nhau khám phá các phương pháp tiếp cận mở
đối với lý thuyết và thực hành nghiên cứu trong giáo
dục mở. Một đặc điểm nổi bật trong cách trình bày
của chúng tôi là làm nổi bật những kinh nghiệm thực
tế của các nghiên cứu sinh tiến sĩ đã sử dụng các
phương pháp cụ thể trong nghiên cứu giáo dục mở. Mặc
dù không thể bao quát tất cả các phương pháp một cách
chi tiết như vậy, chúng tôi hy vọng rằng những hiểu
biết quan trọng sẽ được trình bày dưới hình thức
thực hành mở này.
Trong suốt
giai đoạn 2020-2022, chúng tôi cũng thường xuyên thu hút
các thành viên tham gia thông qua việc cùng nhau đánh giá
các bài báo và bài viết mới được xuất bản. Các bài
đánh giá nghiên cứu đóng vai trò như một cái nhìn tổng
quan về các nghiên cứu gần đây, đồng thời cũng là
một bức tranh phản ánh những phản hồi quan trọng được
ghi nhận bởi các nghiên cứu sinh tiến sĩ và sau tiến sĩ
đang làm việc trong các lĩnh vực liên quan.
Không một
tập sách nào có thể khẳng định bao quát toàn diện sự
đa dạng và phong phú của các phương pháp tiếp cận mở,
và tập sách này cũng không phải là ngoại lệ. Nhưng
một ưu điểm của tính mở là chúng ta có thể dựa vào
các tác phẩm được cấp phép mở của người khác để
mở rộng phạm vi bao quát các lĩnh vực liên quan.
Phần Tài nguyên bổ sung ở cuối tập sách này tập hợp
một loạt các văn bản được cấp phép mở về nghiên
cứu giáo dục mở và gợi ý các nguồn tài liệu để
đọc và nghiên cứu thêm.
Do đó,
thông tin trong tài liệu này đại diện cho một phạm vi
rộng lớn những người đóng góp và cộng tác. Đối
tượng độc giả ban đầu và dự định của tập sách
này là nghiên cứu sinh tiến sĩ đang thực hiện dự án
nghiên cứu giáo dục mở - nói ngắn gọn, là thành viên
sinh viên điển hình của GO-GN và là đối tượng mà mạng
lưới này hướng đến hỗ trợ.
Tuy nhiên,
qua phản hồi và phân tích, chúng tôi nhận thấy rằng
đối tượng tiềm năng cho những tác phẩm như thế này
rộng lớn hơn nhiều. Nhiều người không tự nhận mình
là nhà nghiên cứu vẫn thực hiện nghiên cứu và đánh
giá. Việc trình bày những hiểu biết dễ tiếp cận về
nền tảng và thực tiễn nghiên cứu giúp ích cho điều
này và có thể được hiểu là một hình thức thực hành
mở.
Phong
cách các hình ảnh của các ấn phẩm của chúng tôi
là một phần quan trọng trong khả năng tiếp cận của
chúng, và tôi muốn ghi nhận những đóng góp thiết yếu
của Bryan Mathers từ
Visual Thinkery. Tôi cũng
muốn gửi lời cảm ơn đến các thành viên khác trong
nhóm điều phối GO-GN: Martin Weller, Beck Pitt, Francisco
Iniesto, Carina Bossu và Kylie Matthews của Viện
Công nghệ Giáo dục. Bạn có thể tìm thấy danh sách
đầy đủ những người đóng góp ở trang tiếp theo. Xin
chân thành cảm ơn tất cả những người có tác phẩm
được giới thiệu ở đây!
Nội
dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả:
Farrow, R. (ed.), Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A.,
Almousa, S., Baas, M., Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso,
P., Chtena., N., Cox, G., Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby,
R., DeWaard, H., Elias, T., Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J.,
Helton, E., Huth, K., Hutton, S. C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R.,
Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S., Mittelmeier, J., Nagashima, T.,
Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius, M., Peramunugamage, A.,
Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E., Rets, I., Roberts, V.,
Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V., Vladimirschi, V., &
Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của GO-GN.
Mạng
lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở /
Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.
