Five years of
Plan S: a journey towards full and immediate Open Access
04/09/2023
Theo:
https://www.coalition-s.org/blog/five-years-of-plan-s-a-journey-towards-full-and-immediate-open-access/
Bài được đưa lên Internet ngày:
04/09/2023
Từ khi khởi xướng tới tác động
toàn cầu
Vào tháng 9/2018, một nhóm các tổ chức
cấp vốn nghiên cứu quốc gia, với sự ủng hộ của Ủy
ban châu Âu, đã tập hợp lại để làm cho các xuất
bản phẩm nghiên cứu truy cập mở được cho tất cả
mọi người: Kế hoạch S. Các tổ chức có tầm nhìn xa
này đã tới cùng nhau như là Liên minh S (cOAlition S), và
đã thông qua một tập hợp 10
nguyên tắc có ý định hành động như chất xúc tác
cho chuyển đổi tăng tốc sang Truy cập Mở đầy đủ và
tức thì. Đối với hầu hết các thành viên của Liên
minh S, các chính sách và công cụ hỗ trợ triển khai Kế
hoạch S có hiệu lực vào năm 2021.
Mặc dù tác động đầy đủ của các
chính sách đó vẫn phải mất vài năm mới phát huy được,
nhưng đây là thời điểm tốt để suy ngẫm về những
gì đã đạt được cho tới nay. Tôi đã ra nhập Liên
minh S chính xác một năm sau khi nó được khởi xướng,
như là Giám đốc Điều hành, và vì thế đã có ưu thế
để tham gia vào lộ trình mà cộng đồng của Liên minh S
- các chuyên gia, các nhà lãnh đạo, các đại sứ, những
người ủng hộ, và Văn phòng - đã trải qua, và sự tiến
bộ nổi bật chúng tôi đã cùng nhau đạt được.
Trong 5 năm, Liên minh S đã trưởng thành
từ một tá tới một mạng 28
nhà
cấp vốn. Điều nổi bật là tầm với này
mở rộng ra ngoài châu Âu, xoay quanh các tổ chức từ
nước Mỹ, Úc và Nam Phi. Sự mở rộng này đã tạo ra
hiệu ứng gợn sóng, với thậm chí các nhà cấp vốn
không thuộc về Liên minh S cũng phát triển các chính sách
phần lớn phù hợp với Kế hoạch S. Điều này rõ ràng
ở nước Mỹ với bản
ghi nhớ Nelson tháng 8/2022 (bản
dịch sang tiếng Việt), Canada, Ấn Độ, Đức và những
nơi khác. Các chính phủ trong và ngoài châu Âu cũng đã
lên tiếng nhiều hơn về Truy cập Mở tới các kết quả
nghiên cứu, bằng chứng là trong các Kết
luận của Hội đồng châu Âu và tuyên
bố của các Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ G7 vào
tháng 5 năm ngoái. Kế hoạch S và Liên
minh S chắc chắn đã đóng góp cho sự đồng thuận giữa
các tổ chức cấp vốn nghiên cứu khắp trên thế giới
rằng Truy cập Mở tới các kết quả nghiên cứu là một
ưu tiên đòi hỏi sự liên kết quốc tế.
Trong 5 năm đó, các nhà
xuất bản cũng đã thay đổi chiến lược. Họ
dường như ngày càng nhận thấy rằng không còn có việc
liệu họ có nên chuyển sang truy cập mở hay không, mà
làm thế nào họ sẽ chuyển sang Truy cập Mở. Vài
trong số họ đã thay đổi các chính sách của họ để
tuân thủ với các nguyên tắc của Kế hoạch S, hoặc họ
đang khám phá các mô hình mới như các mô hình Đăng
ký tới Mở, Truy cập Mở Kim cương, và các mô hình
không có các chi phí xử lý bài báo (non-APC models).
Điều hướng bức tranh Truy cập Mở:
các con đường và các công cụ
Ngay từ đầu, Kế hoạch S đã áp dụng
cách tiếp cận bất khả tri về các con đường Truy cập
Mở. Liệu nó có đi qua xuất bản trên các tạp chí Truy
cập Mở đầy đủ hay không, hay các tạp chí được làm
cho sẵn sàng theo một Thỏa thuận chuyển đổi quá độ,
hay làm cho Bản thảo Chấp nhận được sẵn sàng thông
qua một kho, Liên minh S đưa ra các
con đường đa dạng để tuân thủ.
Để giúp các tác giả chọn các lựa chọn
xuất bản được chính sách Truy cập Mở của nhà cấp
vốn của họ hỗ trợ, Liên minh S đã phát triển Công cụ
Kiểm tra Tạp chí - JCT
(Journal Checker Tool), một tài nguyên tin cậy bây giờ phục
vụ cho 3.000 người sử dụng mỗi tháng. Để hỗ trợ
cho Con đường Kho, chúng tôi đã phát triển chiến
lược Giữ lại các Quyền; một chiến lược đã
được nhiều trường đại học và viện nghiên cứu hồ
hởi áp dụng.
Đáp lại lời kêu gọi của cộng đồng
thư viện về minh bạch giá thành các dịch vụ xuất bản
họ mua sắm, Liên minh S đã thiết kế và phát triển Dịch
vụ So sánh Tạp chí - JCS
(Journal Comparison Service), một nền tảng trên trực tuyến
giúp những người sử dụng xác định liệu giá thành
các dịch vụ xuất bản có là công bằng và hợp lý hay
không.
Hướng tới sự công bằng hơn về Truy
cập Mở
Khi bức tranh Truy cập Mở tiến hóa, Liên
minh S cũng tiến hóa với nó. Dựa vào
các báo
cáo về sự tiến bộ và tỷ
lệ thấp các tạp chí chuyển đổi
quá độ sang Truy cập Mở, Liên minh S đã quyết định
ngừng hỗ trợ tài chính của nó cho các Thỏa thuận
chuyển đổi quá độ. Thay vào đó, nó sẽ hướng
các nỗ lực của nó tới các sáng kiến xuất bản Truy
cập Mở đổi mới sáng tạo hơn và do cộng đồng dẫn
dắt hơn.
Cộng tác với các tổ chức quốc tế
khác nhau, Liên minh S cũng theo đuổi công việc nhằm vào
sự công bằng hơn về Truy cập Mở, thông qua một
loạt các hội thảo, một nghiên
cứu khai phá liệu Sức mua Tương đương có thể cải
thiện sự bất bình đẳng APC hay không, và một nhóm
làm việc khai phá các mô hình kinh doanh mới, không dựa
vào APC.
Ngoài ra, Liên minh S nhận
thấy nhu cầu gia tăng đối với các mô hình xuất bản
lựa chọn thay thế, phi lợi nhuận, và nó tích cực tham
gia trong các nỗ lực của châu Âu và toàn cầu về Truy
cập Mở Kim cương: các dự án EC cấp tiền như
DIAMAS và CRAFT-OA,
Kế
hoạch hành động về Truy cập Mở Kim cương, và Hội
nghị thượng đỉnh Truy cập Mở Kim cương Toàn cầu.
Cuối cùng, Liên minh S đang đóng góp cho
việc cải thiện đánh giá nghiên cứu bằng việc ra nhập
Liên minh vì sự tiến bộ đánh giá nghiên cứu - CoARA
(Coalition for Advancing Research Assessment), đặc
biệt khuyến khích các bên tiến hành các bài tập đánh
giá nghiên cứu, để chuyển khỏi các thước đo tạp chí
và đánh giá tốt hơn việc xuất bản Truy cập Mở đối
với các tác giả.
Con đường cộng tác
Bây giờ là thời điểm tốt để cảm ơn
bất kỳ ai đã tham gia trong cộng đồng của Liên minh S.
Trước nhất và trên hết, các chuyên gia đại diện cho
các tổ chức cấp vốn của họ trong nhóm chuyên gia. Họ
đã xử trí để xây dựng một cộng đồng chuyên gia
cộng tác trên trực tuyến đồng sáng tạo xương sống
của các chính sách chung của chúng tôi, và thường xuyên
tư vấn cho nhau về triển khai chính sách và các thách
thức. Nhóm này, không nghi ngờ gì, là vũ khí bí mật
mạnh nhất của Liên minh S. Nhóm các nhà lãnh đạo được
cảm ơn vì sự tin tưởng họ đã thể hiện về các
nguyên tắc và sự triển khai Kế hoạch S. Cũng cảm ơn
tới nhóm chỉ đạo điều hành của Liên minh S, những
người họp hai tuần một lần để tư vấn và đưa ra
quyết định về các vấn đề chính sách. Cuối cùng, tôi
muốn cảm ơn Quỹ Khoa học châu Âu - Kết nối Khoa học
(European Science Foundation – Science Connect) về nơi đặt
Văn phòng của Liên minh S, và siêng năng quản lý các khía
cạnh nhân sự và tài chính trong hoạt động của chúng
tôi.
Hướng tới tương lai: Con đường xuất
bản có trách nhiệm
Sứ mệnh của Kế hoạch S chắc chắn còn
chưa hoàn thành. Nhìn về tương lai, chúng tôi tin tưởng
có chỗ cho việc tăng tốc Truy cập Mở thậm chí nhiều
hơn và làm cho nó công bằng hơn. Về
điều này, chúng tôi đang làm việc về đề xuất “Hướng
tới Xuất bản có trách nhiệm”,
nó nhằm thúc đẩy hệ thống truyền thông dựa vào cộng
đồng cho khoa học mở trong thế kỷ 21. Đề
xuất này, sẽ được phát hành trong vòng 2 tháng tới,
theo sau sẽ là tư vấn phạm vi rộng với cộng đồng
nghiên cứu. Ngoài ra, chúng tôi sẽ ủy quyền một
rà soát lại độc lập đóng góp mà Kế hoạch S đã thực
hiện đối với bức tranh xuất bản Truy cập Mở.
Để đánh dấu kỷ niệm 5 năm Kế hoạch
S, chúng tôi đang tổ chức một webinar
vào thứ năm ngày 2/11/2023, lúc 17.00 - 19.00 CET. Sự kiện
này sẽ khám phá cách làm thế nào Kế hoạch S đã phát
triển kể từ khi được khởi xướng cũng như những gì
sẽ có trong tương lai của truyền thông học thuật. Chúng
tôi mong được gặp bạn ở đó!
Johan Rooryck
Johan Rooryck là Giám đốc Điều hành của
Liên minh S và là giáo sư ngôn ngữ học ở Đại học
Leiden. Ông là tổng biên tập của tạp chí Truy cập Mở
Công bằng Glossa: một tạp chí về ngôn ngữ chung kể từ
năm 2016. Từ 1999 tới 2015, ông là giám đốc điều hành
của Lingua (Elsevier), khi Nhóm Biên tập và Ban quản trị,
cũng như cộng đồng độc giả và tác giả của nó, đã
quyết định rời bỏ Lingua để tạo ra Glossa. Ông cũng
là thành viên sáng lập và chủ tịch của Liên minh Truy
cập Mở Công bằng - FOAA (Fair Open Access Alliance) và Ngôn
ngữ theo Truy cập Mở - LingOA (Linguistics in Open Access).
Ông là thành viên của Academia Europaea.
Xem
tất cả các bài đăng của Johan
Rooryck
From
inception to global impact
In September
2018, a group of national research funding organizations, with the
support of the European Commission, rallied behind an initiative to
make research publications openly accessible to all: Plan S.
These visionary organizations came together as cOAlition S, and
adopted a set of 10
principles that were intended to function as a catalyst for the
accelerated transition to full and immediate Open Access. For most
cOAlition S members, the policies and tools that support the
implementation of Plan S came into effect in 2021.
Although the
full impact of these policies will still take several years to
unfold, it is a good moment to reflect on what has been achieved so
far. I joined cOAlition S exactly one year after its inception, as
its Executive Director, and have therefore been privileged to
participate in the journey that the cOAlition S community –
Experts, Leaders, Ambassadors, Supporters, and Office – have
undertaken, and the remarkable progress we have achieved together.
In five years,
cOAlition S has grown from a dozen to a network of 28
funders. What is remarkable is that this reach extends beyond
Europe, encompassing agencies from the US, Australia and South
Africa. This expansion has sparked a ripple effect, with even
non-cOAlition S funders developing policies that are largely aligned
with Plan S. This is evident in the US with the August 2022 Nelson
memo, Canada, India, Germany and elsewhere. Governments in Europe
and beyond have also become more vocal about Open Access to research
results, as evidenced in the
European Council Conclusions and the G7
Science and Technology Ministers declaration of last May. Plan S
and cOAlition S have certainly contributed to a consensus among
research funding agencies worldwide that Open Access to research
results is a priority that requires international alignment.
During those
five years, publishers have changed tack as well. They seem to
increasingly recognise that it is no longer about whether they should
flip to Open Access, but how they should flip to Open Access. Some of
them have made changes to their policies to comply with Plan S
principles, or they are exploring new models such as Subscribe
to Open, Diamond Open Access, and other non-APC models.
Navigating
the Open Access landscape: routes and tools
From the start,
Plan S adopted an agnostic approach to Open Access routes. Whether it
is via publication in full Open Access journals, or titles made
available under a Transformative Arrangement, or making the Accepted
Manuscript available through a repository, cOAlition S accommodates
diverse
routes to compliance.
To help authors
choose publishing options that are supported by their funder’s Open
Access policy, cOAlition S developed the Journal Checker Tool (JCT),
a trusted resource now serving 3000 users per month. In support of
the Repository Route, we developed the Rights
Retention strategy; a strategy that was enthusiastically adopted
by many universities and institutions.
Responding to
the library community’s calls for price transparency of the
publishing services they procure, cOAlition S designed and developed
the Journal Comparison Service (JCS),
an online platform helping users to determine if prices for
publishing services are fair and reasonable.
Towards
more equity in Open Access
As the Open
Access landscape evolves, cOAlition S evolves with it. Based on
progress reports and the very low Open Access transformation rate of
Transformative Journals, cOAlition S decided to end its financial
support for Transformative Arrangements. Instead, it will direct its
efforts to more innovative and community-driven Open Access
publishing initiatives.
In collaboration
with various international organizations, cOAlition S also pursues
work for more equity in Open Access, via a series
of workshops, a study
exploring if Purchasing Power Parity could improve APC inequity, and
a working
group exploring new, non-APC-based business models.
In addition,
cOAlition S acknowledges the growing need for alternative, not-for
profit publishing models, and is actively involved in European and
global efforts for Diamond OA: the EC-funded DIAMAS
and CRAFT-OA projects, the
Action
Plan for Diamond Open Access, and the Global
Diamond Open Access Summit.
Finally,
cOAlition S is contributing to improving research assessment by
joining the Coalition for Advancing Research Assessment (CoARA),
specifically to encourage those who undertake research assessment
exercises, to move away from journal metrics and to better value Open
Access publishing by authors.
A
collaborative journey
This is also a
good time to thank everyone who was involved in the cOAlition S
community. First and foremost, the Experts who represented their
funding organizations in the Expert group. They managed to build an
online collaborative Expert community that co-created the backbone of
our joint policies, and consult each other regularly about policy
implementation and challenges. This group is without any doubt
cOAlition S’s strongest secret weapon. The Leaders group should be
thanked for the confidence they have shown in the Plan S principles
and implementation. Thanks are also due to the cOAlition S Executive
Steering Group, who meet fortnightly to advise and make decisions on
policy matters. Finally, I would like to thank the European Science
Foundation – Science Connect for hosting the cOAlition S Office,
and diligently managing the human resources and financial aspects of
our operations.
Looking
forward: a path to Responsible Publishing
The Plan S
mission is certainly not accomplished yet. Looking to the future, we
believe there is room for accelerating Open Access even more and
making it more equitable. For this, we are working on a “Towards
Responsible Publishing” proposal, which aims to foster a
community-based communication system for open science in the 21st
century. This proposal, set to be released within two months,
will be followed by a large-scale consultation with the research
community. Additionally, we will be commissioning an independent
review of the contribution Plan S has made to the Open Access
publishing landscape.
To mark the 5th
anniversary of Plan S, we are organizing a webinar
on Thursday 2nd November 2023, between 17.00 – 19.00 CET. The event
will explore how Plan S has developed since its launch as well as
what lies ahead for the future of scholarly communication. We are
looking forward to seeing you there!
Johan Rooryck
Johan Rooryck is
Executive Director of cOAlition S and a linguistics professor at
Leiden University. He is the editor-in-chief of the Fair Open Access
journal Glossa: a journal of general linguistics since 2016. From
1999 to 2015, he was the executive editor of Lingua (Elsevier), when
its Editorial Team and Board, as well as its reader and author
community, decided to leave Lingua to found Glossa. He also is a
founding member and president of the Fair Open Access Alliance (FOAA)
and Linguistics in Open Access (LingOA). He is a Member of the
Academia Europaea.
View
all posts by Johan Rooryck
Dịch: Lê Trung Nghĩa
letrungnghia.foss@gmail.com