Toluca-Cape
Town Declaration is a Milestone for Recognizing Science as a Public
Good
Tuesday, March 4, 2025 News
Theo:
https://sparcopen.org/news/2025/toluca-cape-town-declaration-is-a-milestone-for-recognizing-science-as-a-public-good/
Bài được đưa lên Internet ngày:
04/03/2025
Thỏa thuận mới giữa những người ủng
hộ truy cập mở nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ôm
lấy kiến thức học thuật như là hàng hóa công cộng.
Tuyên
bố Toluca-Cape Town, được các đại diện từ các quốc
gia khắp trên thế giới ký kết vào tháng 12, định nghĩa
rõ ràng mô hình Truy cập Mở Kim cương (Diamond Open Access)
như là “do cộng đồng sở hữu, cộng đồng dẫn dắt,
và phi thương mại”. Nó nhấn mạnh giá trị của việc
khuếch đại các tiếng nói khác nhau và điều chỉnh
truyền thông để giải quyết các nhu cầu của địa
phương và toàn cầu.
Tài liệu này là đỉnh cao của các cuộc
thảo luận tại cả Hội nghị thượng đỉnh Diamond Open
Access ở Toluca, Mexico, năm 2023 và Hội nghị thượng đỉnh
ở Cape Town, Nam Phi, năm 2024. Cuộc họp thứ hai quy tụ
hơn 1.000 đại biểu trực tiếp và trực tuyến đại diện
cho 73 quốc gia - bao gồm 36 quốc gia châu Phi. Nó nhấn
mạnh đến vai trò trung tâm của các cộng đồng địa
phương đã nuôi dưỡng sự thành công của Truy cập Mở
Kim cương và là động lực thúc đẩy ngày càng tăng của
nó hiện nay.
Reggie Raju, giám đốc
nghiên cứu và học tập tại Thư viện Đại học Cape
Town, cho biết tuyên bố này được thúc đẩy bởi các
đại diện từ Nam Bán cầu, những người đang phải đối
mặt với những thách thức trong việc xuất bản và cung
cấp các tạp chí truyền thống.
Reggie Raju, giám đốc nghiên cứu và học
tập tại Thư viện Đại học Cape Town phát biểu với
những người tham dự Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu
lần thứ 2 về Truy cập mở Kim cương.
“Quá
nhiều cuộc thảo luận về quyền truy cập chỉ diễn ra
theo một chiều: Từ Bắc bán cầu đến Nam bán cầu. Bây
giờ, chúng tôi nói rằng đó là quyền con người khi có
quyền truy cập theo hai hướng”, Raju cho biết. “Chúng
ta có nhiều điều để chia sẻ với Bắc bán cầu. Đối
với tôi, đó là cốt lõi”.
Một
điều quan trọng khác trong ngôn ngữ của bản tuyên bố
là chấp nhận việc chia sẻ kiến thức thuộc sở hữu
của cộng đồng chứ không phải của các tập đoàn lớn,
Raju cho biết, và gọi vấn đề này là vấn đề công lý
xã hội.
“Tôi
nghĩ rằng, một cách vô thức, mọi người không thấy
được những rào cản loại trừ mà chúng ta ở Nam bán
cầu phải chịu đựng”, Raju cho biết. “Nếu bạn đã
trải qua điều đó, bạn có thể cảm nhận được nỗi
đau và lý do tại sao nó cần phải bị phá bỏ”.
Arianna
Becerril-García, giám đốc điều hành của Redalyc và là
người chủ trì hội nghị thượng đỉnh khai mạc tại
Toluca, Mexico, cho biết tuyên bố này là "một cột mốc
quan trọng đối với phong trào Truy cập Mở Kim cương"
phản ánh nền tảng chung mới.
Becerril-Garcia cho
biết "Việc làm rõ hơn khái niệm về ý nghĩa của
Truy cập Mở Kim cương sẽ rất hữu ích cho cộng đồng
và những người ra quyết định vì chúng ta cần làm rõ
các chiến lược nào phù hợp với các giá trị của
quyền truy cập mở".
Bà
cho biết, điều cực kỳ quan trọng của tuyên bố là
nhấn mạnh khoa học là một lợi ích công cộng vì nó
khiến cho việc phi thương mại trở nên bắt buộc.
Khi những bên tham gia vì lợi nhuận tham gia, các yếu tố
công bằng có thể bị mất đi. Truy cập Mở Kim cương có
thể giúp các cộng đồng yếm thế, bị thiệt thòi mang
đến những tiếng nói và nội dung nghiên cứu đa dạng.
Bercerril-Garcia nhấn mạnh ngôn từ kêu gọi giải quyết
cả những thách thức của địa phương và toàn cầu. Bà
cho biết "Đôi khi chúng ta quên mất những nhu cầu và
truyền thống của địa phương cần được tôn trọng.
Tất cả chúng ta đều có thể học hỏi từ các nền văn
hóa địa phương".
Quá
thường xuyên, các nhà nghiên cứu có xu hướng thực hiện
nghiên cứu liên quan đến một cộng đồng, nhưng không
đảm bảo rằng cộng đồng đó có thể tiếp cận và
hưởng lợi đầy đủ từ cùng một nghiên cứu đó.
Lorraine Haricombe, một người Nam Phi và là giám đốc Thư
viện Đại học Texas tại Austin cho biết, tuyên bố này
đề cập đến nhu cầu thu hút toàn bộ các cộng đồng
bản địa. Tuyên bố này cũng nói lên giá trị của khoa
học công dân toàn diện.
"Điều
quan trọng là phải có cơ sở hạ tầng khoa học mở để
nắm bắt nghiên cứu, bảo tồn nó và làm cho nó có thể
tiếp cận và hữu ích cho tất cả những người khác",
bà nói.
Haricombe cho biết
bà rất phấn khởi trước sự nhiệt tình của những
người tham gia ở Nam Bán cầu, những người sẵn sàng
đảm nhận trách nhiệm thúc đẩy các nguyên tắc của
tuyên bố.
"Thật tuyệt
vời khi thấy cộng đồng người châu Phi nhận ra cả sự
phát triển kinh tế và những hàm ý về văn hóa khi tuyên
bố về sự uyên thâm của riêng họ và cung cấp nó thông
qua Truy cập Mở Kim cương", Haricombe cho biết.
Ngoài việc là do cộng đồng sở hữu và
do cộng đồng lãnh đạo, Stéphanie Gagnon cho biết bà
thích tuyên bố nêu rõ cam kết đối với khoa học như là
hàng hóa công cộng để cải thiện xã hội. Việc liên
kết cuộc trò chuyện với quá trình phi thực dân hóa và
thiểu số hóa cũng làm sâu sắc thêm quan điểm của bà
về Truy cập Mở Kim cương.
Là người nói tiếng Pháp, Gagnon, Tổng
giám đốc tại Thư viện Đại học Montréal, người làm
việc cho các dự án của Canada tại Quebec, cho biết bà
đánh giá cao tuyên bố cam kết về sự đa dạng khu vực
và ngôn ngữ. Bà cho biết: "Thật sự cần phải tôn
trọng ngôn ngữ địa phương và nhu cầu xuất bản học
thuật rất cụ thể của một khu vực". "Nó tập
hợp các thực tế và nhu cầu khác nhau xung quanh một quan
điểm chung".
Reggie
Raju của Thư viện Đại học Cape Town cùng những người
tham dự Hội nghị thượng đỉnh về Truy cập Mở Kim
cương tại Cape Town, Nam Phi năm 2024.
Nokuthula Mchunu, giám
đốc Quỹ tài trợ nghiên cứu hợp tác quốc tế tại
Pretoria, Nam Phi, cho biết, có thể đạt được sự đồng
thuận tại hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai với sự
đại diện đa dạng từ những người tham gia. Tuyên bố
này nhằm mục đích phi tập trung hóa hoạt động truyền
thông học thuật, đảm bảo rằng hoạt động này mang
lại lợi ích cho cộng đồng nói chung.
“Ở
cấp độ toàn diện, chúng tôi muốn có các đầu ra được
tiếp cận miễn phí và được xuất bản miễn phí”,
Mchunu cho biết.
“Tuy nhiên, động lực thúc đẩy đối với cá nhân tôi
là vấn đề công bằng. Bằng cách thúc đẩy điều đó,
bạn sẽ có sự tham gia công bằng của tất cả những
người tham gia học thuật trong cộng đồng tri thức”.
Bà
cho biết, tuyên bố được diễn đạt cẩn thận để
nhấn mạnh đến hệ sinh thái truyền thông học thuật do
cộng đồng và địa phương thúc đẩy, phải phi thương
mại. Bà cho biết
“Chính cộng đồng sử dụng kiến thức và có thể tự
xác định chất lượng”.
Bà
cho biết, theo truyền thống, hệ thống này tập trung ở
phương Tây và rất thực dân, vì vậy hội nghị bao gồm
các cuộc thảo luận khó khăn về phi thực dân hóa.
Bà cho biết “Chúng ta cần nghĩ về [Truy cập Mở Kim
cương như một cách để giải quyết vấn đề này”.
“Đó là thời điểm quan trọng để cuối cùng có được
một tuyên bố mang sắc thái này mà không cần phải thỏa
hiệp.”
Tiến về phía trước, Mchunu cho biết đã
đến lúc cộng đồng cần khôi phục lại hoạt động
truyền thông học thuật. “Chúng tôi
hy vọng việc áp dụng này và cộng đồng sẽ biến Truy
cập Mở Kim cương trở thành phương thức truyền đạt
kiến thức chính thống”.
Emily Choynowski, người sáng lập kiêm giám
đốc Diễn đàn Nghiên cứu Mở tại MENA (FORM), một sáng
kiến phi lợi nhuận hỗ trợ thúc đẩy các chính sách và
hoạt động khoa học mở trên khắp thế giới Ả Rập,
cho biết bà hoan nghênh việc Tuyên bố nhấn mạnh rõ ràng
vào Truy cập Mở Kim cương như một phong trào do cộng
đồng lãnh đạo nhằm thúc đẩy phi thực dân hóa học
thuật và đa dạng thư viện. Bà cho biết, các học giả
trong khu vực này thường công bố và trình bày bằng
tiếng Anh như một vấn đề về uy tín, và các phương
tiện nghiên cứu bằng tiếng Ả Rập bị cộng đồng địa
phương cũng như quốc tế coi thường vì không có giá
trị.
Choynowski cho biết: “Sự đại diện của
khu vực trên trường quốc tế quan trọng hơn bao giờ
hết”. “Bản chất lấy cộng đồng làm trung tâm của
Tuyên bố - bao gồm nhiều quan điểm và tiếng nói, thường
bị gạt ra ngoài lề hoặc bị bỏ qua - đảm bảo rằng
nhu cầu của mọi cộng đồng đều được đưa vào”.
Bà nói thêm rằng Tuyên bố nhấn mạnh
nhu cầu cấp thiết về việc bản địa hóa nhiều hơn
trong giao tiếp học thuật. “Tôi hy vọng rằng Tuyên bố
này sẽ khuyến khích sự xuất hiện của một mạng lưới
toàn cầu gồm các cộng đồng tự chủ nhưng có tính hợp
tác, mỗi cộng đồng được hình thành theo nhu cầu và
ưu tiên của địa phương – trao quyền cho các mạng lưới
nghiên cứu địa phương để giành lại thẩm quyền khoa
học và giành lại quyền kiểm soát các kết quả học
thuật của mình.”
-----------------------------------------
Tuyên bố Toluca-Cape Town
Sau Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu
Toluca 2023, chúng tôi, những người tham gia Hội nghị
thượng đỉnh toàn cầu Cape Town 2024, khẳng định rằng
kiến thức học thuật là hàng hóa công cộng.
Chúng tôi ủng hộ việc tiếp cận kiến
thức không có định kiến và thiên vị. Kiến thức phải
được tiếp cận với tất cả các cộng đồng, bao gồm
cả độc giả và tác giả, mà không có rào cản và các
bức tường phí.
Chúng tôi khẳng định thêm rằng quyền
truy cập mở kim cương được thúc đẩy bởi công lý xã
hội, công bằng và hòa nhập.
Chúng tôi cam kết thúc
đẩy quyền truy cập mở kim cương để đảm bảo sản
xuất, phổ biến và tiếp cận thông tin và kiến thức
một cách công bằng, toàn diện và bền vững, thúc đẩy
sự hòa nhập, đa dạng, phi thực dân hóa và phi biên giới
hóa.
Chúng
tôi tôn trọng sự đa dạng theo khu vực trong truyền thông
học thuật và nhắc lại rằng việc triển khai quyền
truy cập mở kim cương cần được điều chỉnh để giải
quyết các thách thức của địa phương và toàn cầu.
A new agreement
among supporters of open access underscores the importance of
embracing scholarly knowledge as a public good.
The
Toluca-Cape
Town Declaration, signed by representatives from countries around
the world in December, clearly defines the Diamond Open Access model
as “community-owned, community-led, and non-commercial.” It
emphasizes the value of amplifying diverse voices and tailoring
communication to address local and global needs.
The document was
the culmination of discussions at both the Diamond Open Access Summit
in Toluca, Mexico, in 2023, and the Summit in Cape Town, South
Africa, in 2024. The second gathering brought together more than
1,000 in-person and virtual delegates representing 73 countries –
including 36 African countries. It emphasized the centrality of the
local communities that have nurtured the success of Diamond Open
Access and that are behind its increasing momentum today.
Reggie Raju,
director of research and learning at the University of Cape Town
Libraries, said the declaration was driven by representatives from
the Global South, who face challenges getting published and affording
traditional journals.
Reggie
Raju, director of research and learning at the University of Cape
Town Libraries addresses participants at the 2nd Global Summit on
Diamond Open Access.
“Too
much of the talk about access had been one directional: Global North
to Global South. Now, we are saying it is a human right to have it be
bi-directional,” Raju said. “We have much to share with the
Global North. That, for me, was at the core.”
Also significant
in the language of the declaration was embracing knowledge sharing
owned by the community rather than by large corporations, Raju said,
and naming the issue as a matter of social justice.
“I
think, unconsciously, people do not see the barriers of exclusion
that we in the Global South have to endure,” Raju said. “If
you’ve been through it, you can feel the pain and why it needs to
be broken down.”
Arianna
Becerril-García, executive director of Redalyc and a host of the
inaugural summit in Toluca, Mexico, said the declaration is a “huge
milestone for the Diamond Open Access movement” that reflects new
common ground.
“To
make the concept of what we mean by Diamond Open Access more explicit
is very helpful to the community and for decision makers because we
need clarity about what strategies are aligned with the values of
open access,” Becerril-Garcia said.
It was
critically important for the declaration to underscore science as a
public good because it makes non-commercial mandatory, she said. When
for-profit players are involved, elements of equity can be lost.
Diamond Open Access can help disadvantaged, marginalized communities
bring diverse voices and research content. Bercerril-Garcia
highlighted language that called for addressing both local and global
challenges. “Sometimes we forget the local needs and traditions
that need to be respected. We all can learn from local cultures,”
she said.
Too often, there
is a tendency for researchers to do research involving a community,
but not to ensure that the community is fully able to access and
benefit from that same research. The declaration addresses the need
to fully engage indigenous communities, said Lorraine Haricombe, a
South African and director of the University of Texas Libraries at
Austin. It also speaks to the value of inclusive citizen science.
“It’s
important to have open science infrastructures to capture the
research, preserve it, and make it accessible and useful to all
others,” she said.
Haricombe said
she was encouraged by the enthusiasm of the Global South participants
who are ready to embrace the responsibility of advancing the
principles of the declaration.
“This
is a beautiful thing to see that the African community realizes both
the economic development and the cultural implications of claiming
their own scholarship and making it available through Diamond Open
Access,” Haricombe said.
Beyond being
community-owned and community-led, Stéphanie Gagnon said she likes
the declaration articulating commitment to science as a public good
to improve society. Linking the conversation to decolonization and
marginalization also deepened her perspective on Diamond Open Access.
As a French
speaker, Gagnon, directrice générale at Université de Montréal’s
Libraries who works on Canadian projects in Quebec, said she
appreciated the declaration committing to regional and language
diversity. “It really is something to respect the local language
and scholarly publication needs that are very specific to a region,”
she said. “It brings together different realities and needs around
a common perspective.”
Reggie
Raju of the University of Cape Town Libraries with participants of
the Diamond Open Access Summit in Cape Town, South Africa in 2024.
Agreement was
possible at the second summit with a diverse representation from
participants, said Nokuthula Mchunu, manager of International
Collaborative Research Grants in Pretoria, South Africa. The
declaration aims to decentralize scholarly communication, ensuring it
benefits the broader community.
“At
a holistic level, we want to have outputs that are free to access and
free to publish,” Mchunu said. “However, the driving force for me
personally, is the issue of equity. By promoting that, you then have
equitable participation of all scholarly participants within the
knowledge community.”
The declaration
is carefully worded to emphasize a community- and locally-driven
ecosystem of scholarly communication that must be non-commercial, she
said. “It’s the community itself that uses the knowledge and can
determine for itself the quality,” she said.
Traditionally,
the system has been centered in the West and very colonial, she said,
so the conference included difficult discussions of decolonization.
“We need to think of [Diamond Open Access] as a way to address this
issue,” she said. “It was an important moment to finally get a
declaration that has this nuance without having to compromise.”
Moving forward,
Mchunu said the time is right for the community to take back
scholarly communication. “We hope this adoption and the community
makes Diamond Open Access the mainstream way of communicating
knowledge.”
Emily
Choynowski, founder and director of the Forum for Open Research in
MENA (FORM), a non-profit initiative supporting the advancement of
open science policies and practices across the Arab world, said she
welcomed the Declaration’s explicit emphasis on Diamond Open Access
as a community-led movement promoting scholarly decolonisation and
bibliodiversity. Too often, scholars in this region publish and
present in English as a matter of prestige, she said, and
Arabic-language research vehicles are dismissed as being of lesser
merit by local as well as international communities.
“Regional
representation on the global stage is more important than ever,”
Choynowski said. “The community-centric nature of the Declaration –
encompassing a plurality of views and voices, often marginalised or
ignored – ensures that the needs of every community are included.”
The Declaration
stresses the vital need for greater localization in scholarly
communications, she added. “My hope is that the Declaration will
encourage the emergence of a global network of autonomous but
collaborative communities, each formed according to local needs and
local priorities – empowering local research networks to reclaim
their scientific authority and regain control of their scholarly
outputs.”
--------------------------------------------
Toluca-Cape
Town Declaration
Following the
2023 Toluca Global Summit, we, the 2024 Cape Town Global Summit
participants, affirm that scholarly knowledge is a public good.
We advocate
for access to knowledge to be free of prejudice and bias. It must be
accessible to all communities, including readers and authors, without
barriers and paywalls.
We further
affirm that diamond open access is driven by social justice, equity
and inclusivity.
We commit to
advancing diamond open access to ensure equitable, inclusive, and
sustainable production, dissemination, and access to information and
knowledge, fostering inclusion, diversity, decolonisation and
demarginalisation.
We respect
regional diversity in scholarly communication and reiterate that the
implementation of diamond open access needs to be tailored to address
local and global challenges.
Dịch: Lê Trung Nghĩa
letrungnghia.foss@gmail.com
