Thứ Năm, 3 tháng 9, 2026

Độc giả của Giáo dục Mở. X. Tài nguyên Giáo dục Mở

 

Độc giả của Giáo dục Mở. X. Tài nguyên Giáo dục Mở

An Open Education Reader

Open Educational Resources


Nội dung này được EdTech Books cung cấp miễn phí cho bạn. 

Truy cập nó trên trực tuyến hoặc tải nó về tại https://edtechbooks.org/openedreader/open_educational_resources.

---------------------------------------------------

Thừa nhận:

Nội dung này được dịch sang tiếng Việt từ tài liệu ‘Độc giả của Giáo dục Mở’ (An Open Education Reader) của tác giả David Wiley

https://edtechbooks.org/openedreader

Giấy phép CC BY

---------------------------------------------------

VỀ TRANG MỤC LỤC

---------------------------------------------------

31. Diễn đàn UNESCO về tác động của Học liệu Mở đối với giáo dục đại học ở các quốc gia đang phát triển

UNESCO Forum on the Impact of Open Courseware for Higher Education in Developing

Đọc bài viết tại https://edtechbooks.org/-ajdp

Bối cảnh 

Thuật ngữ “tài nguyên giáo dục mở” lần đầu tiên được sử dụng tại Diễn đàn năm 2002 của UNESCO về Tác động của Học liệu Mở (Open Courseware) đối với giáo dục đại học ở các nước đang phát triển. Diễn đàn được triệu tập sau nỗ lực mang tính cách mạng và nổi bật của MIT trong việc tạo ra “Học liệu Mở”. (Hy vọng bạn, như một người học tập chăm chỉ tuyệt vời, đã đọc phần trước của cuốn sách này, nơi chúng ta đã đề cập đến điều đó). Để thu hút sự ủng hộ rộng rãi cho lĩnh vực giáo dục mới này và tăng cường hợp tác, một số đại diện đã cùng nhau tổ chức diễn đàn tại Paris. Hàng trăm đại biểu đến từ nhiều quốc gia và các cơ sở giáo dục đại học đã tham gia diễn đàn.

Những điểm chính

Vì diễn đàn tập trung vào sự hợp tác giữa các tổ chức, quốc gia và nền văn hóa, nên nhiều điểm chính xoay quanh các động từ hành động mang tính hiệp đồng. 

  • Thúc đẩy nhận thức và sử dụng Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) – góp phần vào hòa nhập xã hội và học tập suốt đời

  • Tạo môi trường thuận lợi cho công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT-TT) – thu hẹp khoảng cách kỹ thuật số

  • Củng cố việc phát triển các chiến lược và chính sách về OER

  • Thúc đẩy sự hiểu biết và sử dụng các khung cấp phép mở

  • Hỗ trợ xây dựng năng lực cho sự phát triển bền vững của tài liệu – hỗ trợ các tổ chức và giáo viên trong việc xây dựng OER

  • Thúc đẩy các liên minh chiến lược cho OER

  • Khuyến khích phát triển và tùy chỉnh OER bằng nhiều ngôn ngữ và bối cảnh văn hóa khác nhau. Điều này rất quan trọng vì nhiều nhà giáo dục lo ngại rằng học liệu mở sẽ được sử dụng để khiến các nước đang phát triển phụ thuộc vào các nước phát triển về nội dung và nội dung đó sẽ làm phương Tây hóa các hoạt động giáo dục.

  • Khuyến khích nghiên cứu về OER

  • Tạo điều kiện thuận lợi cho việc tìm kiếm, truy xuất và chia sẻ OER

  • Khuyến khích việc cấp phép mở cho các tài liệu giáo dục được sản xuất bằng ngân sách công

Câu hỏi thảo luận

  1. Hãy xem xét sự phân bố các quốc gia tham gia diễn đàn. Đặc điểm nhân khẩu học của các quốc gia có thể ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển của học liệu mở?

  2. Sự khác biệt về văn hóa ảnh hưởng như thế nào đến mục đích và việc triển khai học liệu mở?

Tài liệu tham khảo bổ sung 

Video thảo luận của sinh viên cao học trên YouTube: https://edtechbooks.org/-bGAR

Nội dung này được EdTech Books cung cấp miễn phí cho bạn. 

Truy cập nó trên trực tuyến hoặc tải nó về tại https://edtechbooks.org/openedreader/unesco-forum-on-the-impact-of-open-courseware-for-higher-education-in-developing.

---------------------------------------------------

32. Tuyên bố Giáo dục Mở Cape Town

Cape Town Open Education Declaration

Đọc bài viết tại https://edtechbooks.org/-wNtQ

Bối cảnh

Năm năm sau diễn đàn UNESCO mang tính bước ngoặt năm 2002, Viện Xã hội Mở (Open Society Institute) và Quỹ Shuttleworth (Shuttleworth Foundation) đã tổ chức một cuộc họp tại Cape Town, mời 30 người ủng hộ hàng đầu của giáo dục mở cùng nhau soạn thảo một bản tuyên ngôn về cách thức tài trợ và hỗ trợ Tài nguyên Giáo dục Mở (OER). Tuyên bố Giáo dục Mở Cape Town được công bố ngày 22/1/2008. Tuyên bố này đã nhận được hơn 2727 chữ ký ủng hộ từ nhiều quốc gia và tổ chức khác nhau.

Những điểm chính

  • Tuyên bố kêu gọi các chính phủ và nhà xuất bản cung cấp miễn phí các tài liệu giáo dục được tài trợ công khai qua Internet. Mục đích của OER là làm cho tài liệu dễ tiếp cận ở những khu vực có nguồn tài trợ thấp và nuôi dưỡng một nền văn hóa học tập, sáng tạo và chia sẻ có sự tham gia cần thiết trong các xã hội đang thay đổi nhanh chóng. Ngoài ra, OER tạo điều kiện cho việc học tập hợp tác, linh hoạt, trao quyền cho giáo viên để cùng hưởng lợi lẫn của nhau.

  • Tuyên bố cũng đề cập đến vai trò của các nhà giáo dục. Để mở rộng phạm vi tiếp cận của Tài nguyên Giáo dục Mở (OER), các nhà giáo dục và người học nên tích cực tham gia vào việc ưu tiên OER bằng cách tạo lập, sử dụng, tùy chỉnh và cải thiện các tài liệu OER. Các nhà giáo dục cũng nên tập trung vào việc xây dựng nền giáo dục xoay quanh sự hợp tác, khám phá và tạo ra tri thức.

  • Cuối cùng, tuyên bố kêu gọi các nhà tài trợ và nhà hoạch định chính sách ưu tiên OER bằng cách sử dụng tiền thuế của người dân và sau đó phát hành các tài liệu cho công chúng dưới dạng nội dung mở và các định dạng dễ tiếp cận rộng rãi để khuyến khích việc sử dụng và chỉnh sửa.

Câu hỏi thảo luận

  1. Hãy xem xét sự phân bố các quốc gia đã ký tuyên bố. Đặc điểm nhân khẩu học của các quốc gia có thể ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển của học liệu mở?

  2. Sự khác biệt về văn hóa ảnh hưởng như thế nào đến mục đích và việc thực hiện học liệu mở?

  3. Nếu chính phủ chi trả cho OER nhưng nó được các nhà giáo dục sản xuất, ai quyết định và sở hữu theo luật bản quyền? Có những mô hình tài trợ nào khác ngoài tài trợ của chính phủ?

  4. Nếu các trường học sử dụng OER do giáo viên hợp tác tạo ra, điều đó sẽ thay đổi động lực của việc tài trợ, nghiên cứu và học tập như thế nào?

  5. Điều gì sẽ xảy ra nếu mọi điều mà bản tuyên ngôn kêu gọi đều thực sự xảy ra?

Tài liệu bổ sung 

  • Hãy tìm hiểu về sứ mệnh của các nhà tài trợ OER.

  • Xem thêm thông tin về Quỹ Shuttleworth tại trang web: http://www.hewlett.org/

  • Đọc Báo cáo của Ngân hàng Thế giới về chi tiêu cho giáo dục của các quốc gia ở đây: https://edtechbooks.org/-xUJU

Nội dung này được EdTech Books cung cấp miễn phí cho bạn. 

Truy cập nó trên trực tuyến hoặc tải nó về tại https://edtechbooks.org/openedreader/cape-town-open-education-declaration.

---------------------------------------------------

33. “Tuyên bố Paris về OER” của UNESCO

UNESCO, “2012 Paris OER Declaration”

Đọc bài viết tại http://goo.gl/vnSHjk

Bối cảnh

Tuyên bố Paris là sản phẩm của Đại hội Tài nguyên Giáo dục Mở Thế giới và Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO), diễn ra tại Paris, Pháp, từ ngày 20 đến 22/6/2012.

Những điểm chính

Tuyên bố này dựa trên một số tuyên bố và công ước của Liên Hợp Quốc và UNESCO liên quan đến giáo dục như một quyền con người phổ quát và việc thúc đẩy các tài liệu đa ngôn ngữ và đa văn hóa.

Tuyên bố Paris nêu rõ:

  • Thúc đẩy nhận thức và sử dụng Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) – góp phần vào hòa nhập xã hội và học tập suốt đời.

  • Tạo điều kiện thuận lợi cho môi trường hỗ trợ CNTT-TT – thu hẹp khoảng cách kỹ thuật số.

  • Tăng cường phát triển các chiến lược chính sách về OER.

  • Thúc đẩy sự hiểu biết và sử dụng các khung cấp phép mở.

  • Hỗ trợ xây dựng năng lực cho sự phát triển bền vững của các tài liệu – hỗ trợ các tổ chức và giáo viên trong việc xây dựng OER.

  • Thúc đẩy các liên minh chiến lược cho OER.

  • Khuyến khích phát triển và tùy chỉnh OER trong bối cảnh đa ngôn ngữ và văn hóa khác nhau.

  • Khuyến khích nghiên cứu về OER.

  • Tạo điều kiện thuận lợi cho việc tìm kiếm, truy xuất và chia sẻ OER.

  • Khuyến khích việc cấp phép mở cho các tài liệu giáo dục được sản xuất bằng ngân sách công.

Câu hỏi thảo luận

  1. Đã có những tiến bộ nào chưa trong 10 khuyến nghị kể từ Tuyên bố Paris?

  2. Có khuyến nghị nào đã lỗi thời không? Đó là những khuyến nghị nào và tại sao?

  3. Có khuyến nghị nào đã được thực hiện chưa? Đó là những khuyến nghị nào và tại sao?

  4. Có khuyến nghị nào cần được cập nhật, điều chỉnh hoặc tăng cường không? Đó là những khuyến nghị nào và tại sao?

  5. Có điều gì còn thiếu trong danh sách đó không? Bạn sẽ bổ sung thêm gì vào đó?

Tài liệu tham khảo bổ sung 

Nội dung này được EdTech Books cung cấp miễn phí cho bạn. 

Truy cập nó trên trực tuyến hoặc tải nó về tại https://edtechbooks.org/openedreader/open-educational-resources-2012-paris-declaration.

---------------------------------------------------

34. Wiley, Bliss và McEwen, “Tài nguyên Giáo dục Mở: Tổng quan tài liệu về OER”

Wiley, Bliss và McEwen, “Open Educational Resources: OER Literature Review”

Đọc bài viết tại https://edtechbooks.org/-vhdu

Bối cảnh

Các tác giả đã cung cấp một đánh giá toàn diện về các tài liệu hiện có về tài nguyên giáo dục mở (OER) trong năm 2012. Bài báo “Đánh giá Tình trạng OER” (State of OER review) này trình bày nhiều định nghĩa khác nhau về OER trong mười lăm năm qua, xem xét các mô hình sản xuất OER và nêu bật những lợi ích của nó. Có lẽ phần quan trọng nhất về mặt lịch sử là Thách thức của OER, nơi các tác giả phân tích năm vấn đề bao quát: khám phá, tính bền vững, chất lượng, bản địa hóa và phối lại. Bài báo kết luận rằng những trở ngại này phải được khắc phục nếu OER muốn phát huy hết tiềm năng của mình.

Những điểm chính

Định nghĩa về “mở” đã được sử dụng rộng rãi mặc dù thuật ngữ này vẫn còn ở giai đoạn sơ khai.

  1. Wiley (2010) – Mở là vấn đề về chi phí và bản quyền – 4R (nay là 5R).

  2. Wenk (2010) – Mở nghĩa là tự do sử dụng, nghiên cứu, phân phối lại và thay đổi.

  3. Patrical, del Rocio & Elizabeth (2010) – Mở có nghĩa là có thuật ngữ “giấy phép mở” trong định nghĩa.

  4. Tuomi (2006) – "Mở" có nghĩa là có nhiều cấp độ tính mở trong định nghĩa.

  5. Trên thực tế, "mở" đề cập đến những thứ thuộc giấy phép Creative Commons.

Nghiên cứu về OER chỉ ra rằng có nhiều mô hình chia sẻ và sản xuất OER, bên cạnh nhiều lợi ích và gần như nhiều thách thức đối với việc triển khai OER.

  • Mô hình chia sẻ OER: Có nhiều phương pháp chia sẻ OER; nó có thể được chia sẻ dưới dạng một tài nguyên duy nhất, sách giáo khoa hoặc tài liệu khóa học. Chia sẻ theo từng phần "dễ nhận biết" giúp việc áp dụng dễ dàng hơn cho giảng viên.

  • Mô hình sản xuất OER: Ngược lại, cũng có nhiều phương pháp tạo ra OER, chẳng hạn như OER của tổ chức (MIT OCW), có thể rất tốn kém để tạo ra cũng như duy trì, hoặc OER dựa trên cộng đồng, chẳng hạn như Wikipedia.

  • Lợi ích của Tài nguyên Giáo dục Mở (OER):

    • Các tổ chức/giảng viên

      • Phù hợp với sứ mệnh – tiếp cận cộng đồng, đặc biệt tại các trường đại học công lập

      • Giúp phát triển khóa học nhanh chóng và dễ dàng hơn

      • Quan hệ công chúng (PR) – thu hút sự chú ý, mối quan hệ với các đối tác

      • Xuất bản và sản xuất nội bộ

      • Ảnh hưởng đến việc sinh viên tham gia học tập

      • Tăng doanh thu thông qua giáo dục từ xa

      • Tiết kiệm chi phí hơn cho sinh viên

  • Thách thức đối với OER:

    • Khám phá – được giải quyết thông qua các từ khóa, chỉ mục, siêu dữ liệu, hệ thống đề xuất; tính bền vững – các đề xuất

    • bao gồm quyên góp và tính phí cho một số phần.

    • Chất lượng – “tâm lý tiền nào của nấy” và khó khăn trong việc tìm kiếm OER chất lượng cao. Được giảm thiểu bằng cách xếp hạng do người dùng chỉ định, mặc dù điều này tạo ra các vấn đề về quan điểm.

    • Bản địa hóa – OER được cấp phép để người dùng có thể chỉnh sửa lại, nhưng không có cách nào biết được liệu họ có kỹ năng để làm điều đó hay không. Người ngoài nền văn hóa đó không có bối cảnh để phối lại nội dung một cách đúng đắn.

    • Phối lại – mọi người hiếm khi phối lại nội dung. Việc tái sử dụng có thể khó khăn khi các giả định về thiết kế/sư phạm không rõ ràng.

Tương lai của OER có vẻ đầy hứa hẹn khi ngày càng nhiều quốc gia tham gia vào nỗ lực OER. Cũng có một số khoảng trống cần được lấp đầy trong đánh giá mở, một lĩnh vực rộng mở cần được khám phá.

Câu hỏi thảo luận

  1. Đánh giá mở nên được lưu trữ trong kho riêng hay trong một gói tài nguyên? Tại sao?

  2. Cách tốt nhất để loại bỏ các rào cản đối với OER là gì?

  3. Ba điều bạn có thể làm hôm nay để truyền cảm hứng cho ai đó sử dụng OER là gì?

Tài liệu tham khảo bổ sung 

Nội dung này được EdTech Books cung cấp miễn phí cho bạn. 

Truy cập nó trên trực tuyến hoặc tải nó về tại https://edtechbooks.org/openedreader/open-educational-resources-oer-literature-review.

---------------------------------------------------

35. Nhóm Tư vấn Boston, “Tài nguyên Giáo dục Mở: Hệ sinh thái OER”

Boston Consulting Group, “Open Educational Resources: The OER Ecosystem”

Đọc bài viết tại http://goo.gl/F28ZeL

Bối cảnh

Cuối năm 2012, Quỹ William và Flora Hewlett, một trong những nhà hảo tâm chính của phong trào OER, đã ủy nhiệm cho Nhóm Tư vấn Boston (BCG) thực hiện đánh giá hệ sinh thái OER nhằm xác định hiện trạng và tiến trình hướng tới việc áp dụng rộng rãi. BCG đã tổng hợp các nghiên cứu sơ cấp và thứ cấp, cùng với việc tiến hành các cuộc phỏng vấn sâu rộng với khoảng 375 chuyên gia và người tham gia OER, giáo viên và nhà giáo dục. Báo cáo "Hệ sinh thái OER" là bản tóm tắt các phát hiện của họ.

Những điểm chính

Các thành phần nghiên cứu chính bao gồm xem xét vai trò của OER, vai trò của giáo viên và mức độ thay đổi, so sánh với cách thức OER làm phong phú thêm các nguồn tài nguyên hiện có, cách OER được sử dụng làm tài liệu chính và cách OER giúp "đảo ngược" (flip) lớp học. Xu hướng chung là OER đang bắt đầu có những dấu hiệu tích cực nhưng cần nhiều nguồn lực hơn để trở thành xu hướng chủ đạo. 

OER thường được sử dụng nhiều nhất trong lớp học, với giáo viên phối lại và chia sẻ nội dung.

  • OER mạnh nhất trong lĩnh vực giáo dục đại học, và trong môn khoa học và toán học ở bậc giáo dục phổ thông (K-12).

  • Tài liệu chất lượng khó tìm và không được đóng gói theo cách dễ sử dụng.

  • Việc sử dụng OER đang bắt đầu trở nên phổ biến, nhưng quá trình phát triển còn chậm.

  • Quy trình mua sắm cản trở việc sử dụng OER.

1. Một số tiểu bang yêu cầu sách giáo khoa bản cứng

2. Quy trình yêu cầu đề xuất – RFP (Request for Proposal) dài dòng và khó khăn

3. Các khu trường lo ngại mất kinh phí

4. Tồn tại sở thích văn hóa đối với tài liệu truyền thống

Có sự nhầm lẫn về quyền sở hữu trí tuệ của giáo viên. Liệu họ có thẩm quyền và quyền tự chủ để chia sẻ nếu họ muốn?

Tại sao giáo viên không sử dụng OER?

  1. Thời gian để phối lại tài nguyên và vấn đề hậu cần trong việc tìm người thay thế giảng dạy, v.v.

  2. Kiến thức về thiết kế

Câu hỏi thảo luận

  1. Chiến lược hàng đầu mà bạn sẽ áp dụng để đưa OER trở nên phổ biến hơn trong giáo dục phổ thông (K-12) và giáo dục đại học là gì?

  2. Những bên liên quan nào có vị trí tốt nhất để đưa OER vào sử dụng rộng rãi và tại sao? Các nhà hoạch định chính sách, nhà quản lý, nhà giáo dục, nhà tài trợ?

  3. Tại sao có nhiều OER hơn trong khoa học và toán học ở giáo dục phổ thông (K-12)? OER trong nghệ thuật có phải là một lĩnh vực trọng tâm quan trọng không? Tại sao hoặc tại sao không?

  4. Làm thế nào để xác định một cách rõ ràng OER “tốt nhất” trông như thế nào? Ví dụ, ai quyết định bài học OER nào về Nội chiến Hoa Kỳ thực sự là tốt nhất? Hãy giải thích cách bạn đưa ra câu trả lời, và bảo vệ nó.

Tài liệu bổ sung 

https://edtechbooks.org/-VwXs

Nội dung này được EdTech Books cung cấp miễn phí cho bạn. 

https://edtechbooks.org/openedreader/open-educational-resources-the-oer-ecosystem.

 

---------------------------------------------------

Thừa nhận:

Nội dung này được dịch sang tiếng Việt từ tài liệu ‘Độc giả của Giáo dục Mở’ (An Open Education Reader) của tác giả David Wiley

https://edtechbooks.org/openedreader

Giấy phép CC BY

---------------------------------------------------

Xem thêm: