Draft Dubai
Declaration on OER
27th
November 2024 | Lorna
M Campbell
Theo:
https://open.ed.ac.uk/draft-dubai-declaration-on-oer/
Bài được đưa lên Internet ngày:
27/11/2024
Hội
nghị Tài
nguyên Giáo dục Mở (TNGDM) Thế giới lần 3 của UNESCO
đã diễn ra cuối tuần trước ở Dubai. Hai hội nghị
trước đó, đã được tổ chức ở Paris năm 2012, và
Ljubljana năm 2017, đã dẫn đến Tuyên bố Paris về TNGDM
(Paris
OER Declaration) (bản
dịch sang tiếng Việt) và Kế hoạch Hành động TNGDM
Ljubljana (Ljubljana
OER Action Plan) (bản
dịch sang tiếng Việt), là tiền thân của Khuyến nghị
TNGDM 2019 của UNESCO (UNESCO
Recommendation on OER) (bản
dịch sang tiếng Việt). Tôi may mắn tham dự Hội nghị
TNGDM lần 2 ở Ljubljana cùng với đồng nghiệp của tôi ở
Open Scotland Joe Wilson. Tôi
không tham dự hội nghị ở Dubai, nên thú vị để xem lại
kết quả đầu ra của nó, Dự thảo Tuyên bố Dubai về
TNGDM (Draft
Dubai Declaration on OER) (bản
dịch sang tiếng Việt).
Chủ đề của
hội nghị Dubai là “Hàng hóa Công cộng Kỹ thuật số:
các Giải pháp Mở và AI vì Quyền truy cập Toàn diện tới
Kiến thức”. Hàng hóa công cộng kỹ
thuật số - DPG (Digital Public Goods) được Lộ trình Hợp
tác Kỹ thuật số (Roadmap
for Digital Cooperation) của Liên hiệp
quốc định nghĩ như là
“phần mềm nguồn mở, dữ liệu mở,
các mô hình AI mở, các tiêu chuẩn mở và nội
dung mở gắn liền với các luật áp dụng được về
quyền riêng tư và khác và các thực hành tốt nhất,
không gây hại, và giúp đạt được các mục tiêu phát
triển bền vững - SDGs (Sustainable
Development Goals)”.
Trong
bối cảnh này TNGDM được coi là hàng hóa công cộng kỹ
thuật số “hỗ trợ làm phong phú cho tài sản chung kiến
thức toàn cầu”.
Ngoài các
Mục tiêu Phát triển Bền vững, Khuyến
nghị TNGDM của UNESCO, và Lộ
trình Hợp tác Kỹ thuật số, Tuyên bố Dubai cũng tham
chiếu tới Cam kết 7 của Chương
trình nghị sự Chung của chúng tôi: để “Cải thiện
hợp tác kỹ thuật số”.
Các
chủ đề chính của Tuyên bố là khai thác các cơ hội do
các công nghệ mới nổi như AI và blockchain mang lại để
tạo ra TNGDM mới, quản lý và lập chỉ mục TNGDM hiện
có, dịch TNGDM và "đảm bảo nguồn gốc, tính toàn
vẹn và việc sử dụng hợp pháp TNGDM".
Tuyên bố đưa ra các Khuyến nghị theo 5 lĩnh vực (được
phân đoạn trong dự thảo):
Xây dựng năng lực
Hỗ trợ phát
triển nghề nghiệp cho các nhà
giáo dục, người sáng tạo nội dung và
những ai làm việc trong các dự án AI Tạo sinh, về bản
quyền (bao gồm các ngoại lệ và giới hạn) và việc
cấp phép mở, để hiểu những thách thức do các công
nghệ mới nổi lên đặt ra và đảm bảo việc chia sẻ
và cộng tác tôn trọng luật bản quyền.
Thúc
đẩy sáng số cho người dùng và các nhà phát
triển để tham gia vào việc sáng tạo và sử dụng có
trách nhiệm các công nghệ mới nổi lên cho TNGDM.
Phát
triển các công nghệ như ký mã hóa, tính tương hợp ngữ
nghĩa, và máy học để cải thiện việc thừa nhận ghi
công và khả năng phát hiện TNGDM, ví dụ, nhúng siêu dữ
liệu vào TNGDM, các tiêu chuẩn sinh mã định danh, thông
tin xác thực về tác giả, các cơ chế dấu
thời gian và ký các gói TNGDM.
Ưu tiên các tác phẩm được ký số
cho các kho lưu trữ TNGDM, và sử dụng chúng trong đào
tạo các mô hình AI mở.
Các
chiến lược triển khai dựa trên các quyền con người
là mở, dễ tiếp cận, có sự tham gia của nhiều bên
liên quan và bao gồm cả giới tính để đảm bảo tôn
trọng dữ liệu do người dùng tạo ra, siêu dữ liệu,
quyền riêng tư và chú ý đến các thông lệ đạo đức
và tôn trọng các quy tắc bản quyền.
Chính sách
Môi trường
chính sách nên tập trung vào việc bảo vệ và thẩm định
quyền tác giả của TNGDM và các Hàng hóa Cộng cộng Kỹ
thuật số khác.
Việc cấp phép
mở nên được kết hợp vào các Điều khoản Sử dụng
của các ứng dụng AI nêu rõ rằng chỉ con người mới
được sử dụng việc cấp phép mở để tạo ra nội
dung được cấp phép mở.
Hỗ
trợ nhúng thông tin cấp phép của nội dung đào tạo vào
đầu ra do các công cụ AI tạo ra. Khi sử dụng các tài
liệu được cấp phép mở để đào tạo các mô hình
AI, nội dung được tạo ra phải được cung cấp theo các
giấy phép mở tương thích và ghi rõ (các)
chủ sở
hữu bản quyền của tài liệu đào tạo trong nội dung
được tạo ra.
Khuyến
khích và hỗ trợ nghiên cứu trong các hệ thống thừa
nhận ghi công thế hệ tiếp theo để cho phép theo dõi
việc sử dụng và sử dụng lại TNGDM.
Đảm bảo quyền truy cập toàn
diện và công bằng tới TNGDM chất lượng
Hỗ
trợ phát
triển TNGDM được AI xúc tác có thể truy cập được
trong các kịch bản băng thông thấp và được thiết kế
để cải thiện khả năng tiếp cận của các nhóm người
dễ bị tổn thương.
Đưa
việc ký mã hóa vào trong các tiêu chí chất lượng khi
sản xuất TNGDM. Nhấn mạnh mối liên hệ giữa chữ ký
với danh tính thực tế của tác giả – để tạo động
lực cho việc xuất bản và chống lại thông tin sai lệch.
Hỗ trợ việc dịch và ngữ cảnh hóa
TNGDM với sự tham gia của cộng đồng những người dùng
khác nhau.
Khuyến khích sự tham gia của nhiều
đối tượng khác nhau vào các cộng đồng thực hành mở.
Các mô hình bền vững cho TNGDM
Hỗ
trợ các cách tiếp cận bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ
(IPR) và phát triển TNGDM theo các nguyên tắc
định hướng ROAM-X
về quyền con người, tính mở, khả năng tiếp cận, sự
tham gia của nhiều bên.
Thúc đẩy các cách tiếp cận môi
trường bền vững cho hàng hóa công cộng kỹ thuật số
để giảm thiểu tiêu dùng năng lượng và giảm lượng
khí thải carbon, nhận biết khi nào việc sử dụng các
công cụ AI là không cần thiết hoặc không phù hợp.
Thực hành điều hành có sự tham gia,
minh bạch tích cực, báo cáo
công khai và kiểm soát thường xuyên đối với hệ sinh
thái TNGDM hoàn chỉnh (bao
gồm các khía cạnh công nghệ, pháp lý, và sư
phạm) để xây dựng lòng tin giữa các bên liên quan.
Ưu tiên hạ tầng công cộng và quan
hệ đối tác công - tư, cùng lúc cũng hỗ trợ các sáng
kiến của tư nhân về TNGDM có sử dụng các công nghệ
mới nổi lên, gắn với các nguyên tắc hàng hóa công
cộng kỹ thuật số và tính mở.
Hợp tác quốc tế
Thúc đẩy sử dụng các công nghệ mới nổi lên
lấy con người làm trung tâm, bao gồm AI, để triển khai
Khuyến nghị TNGDM của UNESCO
Tham gia với cộng đồng mở và các chuyên gia pháp
lý về cấp phép mở và luật sở hữu trí tuệ (IP) để
đảm bảo rằng các công nghệ mới nổi lên gắn với
các điều khoản pháp lý và giải quyết các đòi hỏi
của đa dạng các bên liên quan.
Phát triển các khuôn khổ đạo đức và các công
nghệ mới để thúc đẩy TNGDM, bao gồm việc xác định
hiệu quả hơn nguồn gốc và theo dõi các kxy thuật dựa
vào AI.
Khuyến khích các kho lưu trữ TNGDM và
nguồn nội dung để triển khai các chính sách ưu tiên
các tác phẩm được ký số, và xác định cách chúng có
thể được xử lý và sử dụng, bao gồm các tiêu chí
cho việc đào tạo các mô hình AI.
Phát triển các nền tảng AI để tạo
ra TNGDM gắn với Khuyến nghị TNGDM của UNESCO.
Vài suy nghĩ
Tôi rất vui mừng khi Tuyên bố nêu bật
tầm quan trọng của việc phát triển các kỹ năng số và
hiểu biết về bản quyền để đảm bảo mọi người
đều có thể hiểu được tác động của AI và các công
nghệ mới nổi lên. Việc hỗ trợ phát triển các kỹ
năng số luôn là một trong những nền tảng của Chính
sách TNGDM và Dịch vụ TNGDM của Đại học Edinburgh. Cách
tiếp cận của chúng tôi là trao quyền cho nhân viên và
sinh viên để phát triển các kỹ năng và sự tự tin để
đưa ra quyết định sáng suốt về việc tạo lập và sử
dụng TNGDM và nội dung được cấp phép mở.
Tôi cũng vui mừng khi Tuyên bố công nhận
tầm quan trọng của việc hỗ trợ các cộng đồng thực
hành mở đa dạng, mặc dù tôi cảm thấy rằng việc hỗ
trợ thực hành mở nên hỗ trợ tất cả các khuyến
nghị của Tuyên bố.
Tôi hơi ngạc nhiên về việc ưu tiên chữ
ký số và công nghệ mật mã và tôi lo ngại về khuyến
nghị rằng chữ ký nên kết nối với danh tính trong thế
giới thực của tác giả. Mặc dù cách tiếp cận này có
tiềm năng giải quyết các vấn đề liên quan đến việc
ghi nhận và xác minh, cũng như chống lại thông tin sai
lệch, nhưng nó cũng có khả năng bị lạm dụng.
Thật thú vị khi nhúng
siêu dữ liệu vào nội dung mở và theo dõi TNGDM đã xuất
hiện trở lại. Cả hai đều là
những ý tưởng tuyệt vời, nhưng không ý tưởng nào dễ
triển khai. Tôi biết, tôi đã làm việc với các
tiêu chuẩn siêu dữ liệu giáo dục trong nhiều năm và
cũng đã quản lý một chương trình gồm các dự án theo
dõi TNGDM nhỏ vào năm 2010. Một phần của vấn đề là
các TNGDM là một loại tài nguyên đa dạng và theo bản
chất của chúng, chúng nằm rải rác khắp Internet. Tôi
không thể không cảm thấy rằng nhiều khuyến nghị trong
số này giả định trước rằng TNGDM tồn tại trong các
kho lưu trữ được quản lý. Trong khi một số có, thì
phần lớn là không và sẽ không bao giờ có. Các dịch vụ
tìm kiếm ngữ nghĩa từ lâu đã được coi là chìa khóa
để cho phép tìm kiếm chéo và khám phá các tài nguyên
không đồng nhất được phân phối khắp trên web, nhưng
tôi không chắc đã có bao nhiêu tiến triển để biến
điều này thành hiện thực.
Mặc dù tôi không ngạc nhiên khi Tuyên bố
tập trung vào khả năng và thách thức của AI tạo sinh và
các công nghệ mới nổi lên, tôi lo ngại rằng nó lại
bỏ qua nhiều vấn đề đạo đức có vấn đề, bao gồm
thiên vị thuật toán, các hoạt động lao động bóc lột
và khai thác, và tác động môi trường. Tuyên bố có tham
chiếu đến các nguyên tắc ROAM-X,
các cách tiếp cận môi trường bền vững và nhấn
mạnh tầm quan trọng của việc nhận ra khi nào việc sử
dụng các công cụ AI là không cần thiết hoặc không phù
hợp, nhưng tôi cảm thấy nó có thể tiến xa hơn nhiều.
Tôi muốn thấy một số sự thừa nhận về những rủi
ro khi nhanh chóng áp dụng các công nghệ mới này, những
rủi ro không được phân bổ đều trên toàn cầu và thay
vào đó tập trung vào các phương pháp tiếp cận lấy con
người làm trung tâm để đạt được các mục tiêu của
Khuyến nghị TNGDM của UNESCO và các Mục tiêu Phát triển
Bền vững.
Các nguồn
The 3rd
UNESCO World
OER
Congress took place in Dubai last week. The previous two
congresses, held in Paris in 2012, and Ljubljana in 2017, resulted in
the Paris
OER Declaration and the Ljubljana
OER Action Plan, which was the forerunner of the 2019 UNESCO
Recommendation on OER. I was fortunate to attend the 2nd OER
Congress in Ljubljana along with my Open
Scotland colleague Joe Wilson. I wasn’t at the congress in
Dubai, so it’s been interesting to review output, the Draft
Dubai Declaration on OER.
The theme of the Dubai congress
was “Digital Public Goods: Open Solutions and AI for Inclusive
Access to Knowledge”. Digital public goods (DPG) are defined
by the UN’s Roadmap
for Digital Cooperation, as
“open-source
software, open data, open AI models, open standards and open content
that adhere to privacy and other applicable laws and best practices,
do no harm, and help attain the sustainable digital goals (SDGs)”.
In this context open education
resources are regarded as digital public goods that “support the
enrichment of the global knowledge commons”.
In addition to the Sustainable
Development Goals, the UNESCO
Recommendation on OER, and the Road
Map for Digital Cooperation, the Dubai Declaration also
references Commitment 7 of Our
Common Agenda: to “Improve digital cooperation”.
Key themes of the Declaration
are harnessing the opportunities afforded by emerging technologies
such as AI and blockchain to create new OER, curate and index
existing OER, translate OER, and “ensure the provenance, integrity,
and lawful use of OER”.
The Declaration outlines
Recommendations in five areas (paraphrased from the draft):
Capacity Building
Support
professional development for educators, content creators and those
working on Gen AI projects, on copyright (inc. exceptions and
limitations) and open licensing, to understand challenges posed by
emerging technologies and ensure sharing and collaboration that
respect copyright laws.
Promote
digital literacy for users and developers to engage in the
responsible creation and use of emerging technologies for OER.
Develop
technologies such as cryptographic signing, semantic
interoperability, and machine learning to improve attribution and
discoverability of OER. E.g. Embedding metadata into OER, identifier
generation standards, author-identity credentials, time-stamping
mechanisms and signing OER packages.
Prioritise
digitally signed works for OER repositories, and their use in the
training open AI models.
Implement strategies
grounded in human rights that are open, accessible, multistakeholder
and gender inclusive to ensure respect for user generated data,
metadata, privacy and attend to ethical practices and respect
copyright rules.
Policy
Policy
environments should focus on the protection and verifiability of
authorship of OER and other Digital Public Goods.
Open
licensing should be incorporated into the Terms of Use of AI
applications specifying that it is only to be used by humans to
generate openly licensed content.
Support
embedding licensing information of training content in the output
generated by AI tools. When open licensed materials are used to
train AI models, the resulting generated content should be made
available under compatible open licenses, and attribution to the
copyright owner(s) of the training materials should be reflected in
the generated content.
Encourage and support
research into next generation attribution systems to enable tracing
the use and re-use of OER.
Ensuring inclusive and
equitable access to quality OER
Support
the development of AI-enabled OER that is accessible in
low-bandwidth scenarios and designed to enhance the accessibility of
vulnerable groups.
Include
cryptographic signing into quality criteria for the production of
OER. Emphasise the connection of signatures to real-world identity
of authors – to create incentives for publication and counter
misinformation.
Support
the translation and contextualisation of OER with the participation
of different user communities.
Encourage the engagement of
diverse participants in communities of open practice.
Sustainability Models
for OER
Support
approaches IPR protection & OER development driven by the ROAM-X
principles of human rights, openness, accessibility, and
multi-stakeholder participation.
Promote
sustainable environmental approaches for digital public goods to
minimise energy consumption and reduce the carbon footprint,
recognising when the use of AI-tools is not necessary or
appropriate.
Practice
participatory governance, active transparency, public reporting and
regular audits for the complete OER ecosystem (including
technological, legal, and pedagogical aspects) to build trust among
stakeholders.
Prioritise public
infrastructure and public-private partnerships, while also
supporting private initiatives for OER using emerging technologies,
that adhere to the principles of digital public goods and openness.
International
cooperation
Promote
human centred use of emerging technologies, including AI, for the
implementation of the UNESCO Recommendation on OER
Engage
with the open community and legal experts on open licensing and IP
law to ensure that emerging technologies adhere to legal terms and
address the demands of diverse stakeholders.
Develop
ethical frameworks and new technologies to promote OER, including
more effective identification of provenance and tracking using
AI-based techniques.
Encourage
OER repositories and content source to implement policies that
prioritize digitally signed works, and define how they may be
processed and used, including criteria for the training of AI
models.
Develop AI platforms to
create and OER adhering to the UNESCO Recommendation on OER.
A few thoughts
I’m very
encouraged that the Declaration highlights the importance of
developing digital skills and copyright literacy to ensure everyone
is able to understand the impact of AI and emerging technologies.
Supporting digital skills development has always been one of the
cornerstones of the University of Edinburgh’s OER Policy and OER
Service. Our approach is to empower staff and students to
develop the skills and confidence to make informed decisions about
creating and using open educational resources and open licensed
content.
I’m also
pleased that the Declaration recognises the importance of supporting
diverse communities of open practice, though I do feel that
supporting open practice should underpin all
the recommendations of the Declaration.
I’m a bit
surprised by the prioritisaton of digital signatures and
cryptographic technologies and I’m alarmed by the recommendation
that signatures should connect to authors’ real-world identities.
While this approach does have the potential to address issues
relating to attribution and verification, and to combat
misinformation, it’s also potentially ripe for abuse.
It’s
interesting that embedding metadata in open content and tracking OER
have reappeared. Both are great ideas, but neither are
straightforward to implement. I know, I worked with educational
metadata standards for many years, and also managed a programme of
small OER tracking projects way back on 2010. Part of the problem is
that open educational resources are such a diverse class of things
and, by their very nature, they are scattered all over the internet.
I can’t help feeling that many of these recommendations pre-suppose
that OERs exist in curated repositories. While some do, the vast
majority don’t, and never will. Semantic search services have long
been seen as the key to enable cross searching and discovery of
heterogenous resources distributed across the web, but I’m not sure
how much progress has been made towards making this a reality.
While I’m not
surprised that the Declaration focuses on the affordances and
challenges of generative AI and emerging technologies, I am concerned
that it rather glosses over the many problematic ethical issues,
including algorithmic bias, exploitative and extractive labour
practices, and environmental impact. The Declaration does reference
the ROAM-X
principles, sustainable environmental approaches and highlights the
importance of recognising when the use of AI-tools is not necessary
or appropriate, but I feel it could have gone a lot further. I
would like to have seen some acknowledgement of the risks of rapidly
embracing these new technologies, risks that is not evenly
distributed across the globe, and to focus instead on human centred
approaches to achieve the aims of the UNESCO Recommendation on OER
and the Sustainable Development Goals.
Resources
Dịch: Lê Trung Nghĩa
letrungnghia.foss@gmail.com